Քաղհասարակության առաջարկները խոշտանգումների արդյունավետ քննության ապահովման համար
21.05.2015
09:00
Հայաստանում խոշտանգումների կանխարգելման, խոշտանգումների ենթարկված անձանց իրավունքների պաշտպանության և արդյունավետ քննության անցկացման խնդիրների վերաբերյալ այսօր քննարկում անցկացրեցին հայ իրավապաշտպաններն ու միջազգային փորձագետները կառավարության ներկայացուցիչների հետ համատեղ:

Քննարկումից առաջ «Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստանի» ծրագրերի գծով փոխտնօրեն Դավիթ Ամիրյանն ասաց, որ արդեն մեկ տարի է, ինչ իրենք մշակել են ծավալուն ռազմավարական ծրագիր, որի նպատակն է աջակցել իրավական պրակտիկայի կիրառման փոփոխությանը:

«Նպատակը կայանում է նրանում, որ կարողանան նպաստել մեր երկրում խոշտանգումների արդյունավետ քննության մեխանիզմների ստեղծմանը, ներդրմանը, կամ եղած մեխանիզմները ավելի արդյունավետ դարձնելուն: Այդ նպատակով տարվում են վերլուծական աշխատանքներ և մշտադիտարկման աշխատանքներ»,-նշեց Ամիրյանը:

Քննարկմանը ներկա Հայաստանի հելսինկյան կոմիտեի նախագահ Ավետիք Իշխանյանը ներկայացրեց իր զեկույցը՝ խոշտանգման բացարձակ արգելքի ապահովումը Հայաստանում թեմայով:

Նա ասաց, որ Հայաստանը Եվրոպայի Խորհրդին անդամակցելուց հետո, վերցրել էր որոշ պարտավորություններ, որոնց մի մասը կյանքի են կոչվել:

«2001-ից սկսած Արդարադատության նախարարությունը բարձրացրեց համագործակցությունը ՀԿ-ների հետ և համակարգը դարձավ բավականին թափանցիկ: ՀՀ-ն մի քայլ առաջ գնաց օրենք ընդունելով «Ձերբակալվածների և կալանավորվածների մասին» և ստեղծվեցին հասարակական դիտորդական խմբեր, որոնք հնարավորություն ունեցան քրեակատարողական հիմնարկներում և Ոստիկանության ձերբակալված անձանց պահման վայրերում դիտորդություն իրականցնել: ԵԽ անդամակցությունից հետո կարևոր էր նաև մարդու իրավունքների ինստիտուտի ստեղծումը»,-ասաց Իշխանյանը:

Նա հավելեց, որ չնայած կատարված քայլերին, խոշտանգումների կանխարգելման հետ կապված լուրջ տեղաշարժեր չկան Հայաստանում:

«Խոշտանգումներ չունենալու համար պետությունը առաջին հերթին պետք է աշխատի կանխարգելման ուղղությամբ: Խոշտանգումների կանխարգելման համար անհրաժեշտ է նաև դատարանների լիարժեք անկախություն: Հայաստանում հիմնականում իներցիոն մտածողություն է ինչպես հանրության մոտ, այնպես էլ իշխանության վերին օղակներում: Խոշտանգումների դեպքում պատժի խստությունը կարևոր է,  բայց ավելի կարևոր է պատժի անխուսափելիությունը»,-ընդգծեց Իշխանյանը:

Իրավապաշտպանը նշեց, որ խոշտանգումների կանխարգելման համար պետք է աշխատել հասարակական կարծիքը փոխելու ուղղությամբ և անհրաժեշտ է կատարելագործել  հասարակական վերահսկողության մեխանիզմները:

Քննարկման մասնակից, փաստաբան Հայկ Ալումյանը նշեց, որ Հայաստանի «Քրեական օրենսգիրքը» խոշտանգումներ հասկացությունը չի սահմանում այնպես, ինչպես ՄԱԿ-ի խոշտանգումներ դեմ կոնվենցիան է սահմանել և այդ առումով համապատասխանեցված չէ միջազգային չափորոշիչներին:

«Անդրադառնալով քրեադատավարական կողմին՝ կցանկանայի նշել, որ քննությունը պետք է միջազգային չափանիշներին համապատասխան լինի և անհապաղ: Իրականում մեզ մոտ միշտ չէ, որ քննությունը կատարվում է անհապաղ, թեև օրենքով սահմանված է տասնօրյա ժամկետում քրեական գործի հարուցումը: Բացի այդ  խոշտանգման ենթարկված անձը չի կարողանում լիարժեքորեն ծանոթանալ քրեական գործերի նյութերին: Զոհը պետք է  հնարավորություն ունենա արդյունավետ մասնակցություն ունենալ նախաքննության ընթացքին»,-նշեց Ալումյանը:

Քննարկման մասնակից, իրավապաշտպան Արտակ Զեյնալյանը հավելեց, որ տուժողի համար արդարադատությունը ավարտվում է նախաքննությամբ, իսկ դատարանում նա ոչինչ այլևս չի կարող անել, ինչպես ցույց է տալիս դատական պրակտիկան:

«Փոխատուցումը նույնպես համաչափ չէ խոշտանգման ենթարկված անձի նկատմամբ: Մենք առաջարկում ենք վերանայել փոխհատուցման չափը, որպեսզի արդար փոխհատուցում լինի: Պաշտոնատար անձնաց համար նախատեսված չէ նաև հանացակազմ օրենսգրքում: Բացի այդ խոշտանգման գործերը պետք է գտնվեն ոչ թե քաղաքացիական դատարանի, այլ վարչական դատարանի իրավասության ներքո: Դա նույնպես պետք փոխել: Մենք առաջարկում ենք նաև ապահովել արտադատական կարգով իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցները»,-նշեց Զեյնալյանը:

Բանախոսները հավելեցին,  որ խոշտանգումների կանխարգելման համար կարևոր խնդիր է նաև փաստաբանների, քննիչների, ոստիկանների և դատավորների կրթվածության, մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման հարցը:

Բանախոսների ելույթներից հետո խոշտանգումների կանխարգելման միջազգային փորձը ներակայացրեցին միջազգային փորձագետները, որից հետո սկսվեց հարցուպատասխան մասնակիցների միջև:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Երեխաների ներկայությամբ հոր նկատմամբ բռնության դեպքը՝ երեխաների իրավունքների կոպիտ խախտում
21.10.2021
11:03
Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 13:15-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս «Երեխաների ներկայությամբ հոր նկատմամբ բռնության դեպքը՝ երեխաների իրավունքների կոպիտ խախտում» թեմայով:

Բանախոսներ՝
- Միրա Անտոնյան, ՀՕՖ-ի «Երեխաների աջակցության կենտրոն» հիմնադրամի գործադիր տնօրեն, Հայաստանի սոցիալական աշխատողների ասոցիացիայի նախագահ,
- Նաիրա Քերոբյան, Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական Ընկերակցության «Շող» երեխաների համայնքահեն ցերեկային կենտրոնի համակարգող,
- Ելենա Հարությունյան, Երեխաների պաշտպանության ցանցի գործադիր տնօրեն։
Չթեստավորման, չպատվաստման համար գործատուն կարո՞ղ է ազատել աշխատողին. օրենսդրական նոր կարգավորում
18.10.2021
19:00
Հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 19:00-ին, Ա1+-ի տաղավարում Հանրային լրագրության ակումբը կազմակերպեց բանավեճ՝ «Չթեստավորման, չպատվաստման համար գործատուն կարո՞ղ է ազատել աշխատողին. օրենսդրական նոր կարգավորում» թեմայով։
Բանախոսներն են՝
- Ռուբեն Սարգսյան, Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի փոխնախարար,
- Տիգրան Դադունց՝ ԱՆ «Օրենսդրության զարգացման և իրավական հետազոտությունների կենտրոն» հիմնադրամի
տնօրեն։
- Վիոլետա Զոփունյան, «Իրավունքի զարգացման կենտրոն» ՀԿ-ի ղեկավար,
- Բորիս Խարատյան, Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի նախագահի տեղակալ։
ՏԻՄ ընտրությունների երկարաժամկետ և կարճաժամկետ դիտարկման արդյունքների ներկայացում
18.10.2021
17:00
Հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:00-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ ասուլիս ՏԻՄ ընտրությունների երկարաժամկետ և կարճաժամկետ դիտարկման արդյունքները թեմայով:
Բանախոսներ՝
- Դանիել Իոաննիսյան, «Անկախ դիտորդ» հասարակական դաշինքի ներկայացուցիչ
- Վարդինե Գրիգորյան, «Անկախ դիտորդ» դաշինքի համակարգող
- Վահրամ Թոքմաջյան, «Անկախ դիտորդ» հասարակական դաշինքի ներկայացուցիչ
Covid 19-ի դեմ պատվաստում. առասպելներ, կեղծիքներ և իրականություն
16.10.2021
14:30
Հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 14:30-ին, Մեդիա կենտրոնը «Լոֆթ Գյումրի» կենտրոնում կազմակերպեց հանդիպում հանրային առողջության մասնագետ Դավիթ Մելիք-Նուբարյանի հետ «Covid-19-ի դեմ պատվաստում. առասպելներ, կեղծիքներ և իրականություն» թեմայով:
Որո՞նք են չգրանցված աշխատողների կարիքներն ու խնդիրները
15.10.2021
15:00
«Որո՞նք են չգրանցված աշխատողների կարիքներն ու խնդիրները»:
Այս թեմայով հոկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 15:00-ին, «Մեդիա կենտրոնը» ԿԱԶԱ հիմնադրամի Գյումրու կենտրոնում կազմակերպեց քննարկում։
Քննարկման ընթացքում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի նախկին խորհրդական, անկախ հետազոտող Օլյա Ազատյանը ներկայացրեց իր կատարած հետազոտության արդյունքները, որոնք վերաբերում են չգրանցված աշխատողների խնդիրներին:
Քննարկմանը մասնակցեցին նաև Գայանե Գևորգյանը՝«Իրավաբանների հայկական ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության Շիրակի մարզային գրասենյակի համակարգող, փաստաբանը և Հերմինե Հովհաննիսյանը՝ Սախարովի անվան մարդու իրավունքների պաշտպանության հայկական կենտրոնի Շիրակի մասնաճյուղի իրավաբանը։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Միջոցառում
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ