Սահմանադրական փոփոխությունների հարցում դեռ անորոշություններ կան, Ընտրական օրենսգրքում որոշ փոփոխություններ արդեն կատարվել են
12.10.2021
12:50
Հայաստանը պարտավորվել է ընտրական ու սահմանադրական բարեփոխումներ անցկացնել դեռ 2017-ին ստորագրված Հայաստան-Եվրամիություն Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրով։ Ավելի քան երեք տարի առաջ Բրյուսելում ստորագրված համաձայնագիրն ուժի մեջ մտավ 2021-ի մարտի 1-ին:

Ի՞նչ հնարավորություններ է ընձեռում Համաձայնագիրը, ինչ աշխատանքներ են արվել, որքանո՞վ են կյանքի կոչվել Համաձայնագրի ճանապարհային քարտեզով սահմանված նպատակները: Այս և այլ հարցերի Գյումրիում կազմակերպված քննարկմանն անդրադարձան Արդարադատության նախարարության և Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ներկայացուցիչները:

Արդեն հոկտեմբերն է, իսկ սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացի շուրջ քննարկումները դեռ նոր-նոր են սկսվել։ 2020-ին ձևավորված Սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովը պետք է մշակեր սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգ, անցկացներ հանրային քննարկումներ և մինչև 2021թ․ հունիսի 30-ը պետք է ՀՀ վարչապետի աշխատակազմ ներկայացվեր սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը։ Սակայն հանձնաժողովի աշխատանքները պատերազմից հետո փաստացի կասեցված են։

Կառավարության հնգամյա ծրագրով նախատեսվում է սահմանադրական փոփոխություններ իրականացնել մինչև 2026 թվականը: Արդարադատության նախարարության «Օրենսդրության զարգացման և իրավական հետազոտությունների կենտրոն» հիմնադրամի փորձագետ Ազգանուշ Թոթոլյանը նշեց, որ նախարարությունը ձեռնարկվել է մեծածավալ քննարկումներ իրավաբան գիտնականների, փաստաբանների պալատի ղեկավար կազմի, քաղաքացիական հասարակության, խորհրդարանական ու արտախորհրդարանական ուժերի ներկայացուցիչների հետ՝ սահմանադրական բարեփոխումներ իրականացնելու հարցը քննարկելու համար:

Քննարկումների առանցքում սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտության հարցն է եղել երկու հիմնական ուղղություններով՝ կառավարման ձևի փոփոխությունը և Գերագույն դատարանի ստեղծման միջոցով բարձրագույն դատական ատյանների միավորման նպատակահարմարություններն ու հնարավորությունը։

Ազգանուշ Թոթոլյանը որոշ մանրամասներ ներկայացրեց քննարկումների ընթացքում մասնակիցների դիրքորոշումներից: «Մասնակիցների շուրջ 50 տոկոսը կողմ է

արտահայտվել խորհրդարանական կառավարման ձևի պահպանմանը կամ առնվազն սկզբունքային դեմ դիրքորոշում չի արտահայտել, շուրջ 25 տոկոսը կողմ է եղել նախագահական կամ կիսանախագահական կառավարման ձևին, իսկ մնացած 25 տոկոսը ձեռնպահ է մնացել դիրքորոշման արտահայտումից առհասարակ», - ասաց նա: Ըստ Թոթոլյանի՝ նախարարությունն առաջարկում է ձևավորել խորհուրդ, որը կլինի մոտավոր նույն կազմակերպա-իրավական ձևն ունեցող, ինչպիսին որ եղել է սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողովը, սակայն խորհրդի կողմից լայն քննարկումների արդյունքում պետք է կոնսենսուսային եղանակով ընտրվեն երեք իրավաբան գիտնականներ, ովքեր հասարակության շրջանում լայն հարգանք են վայելում, և նրանց մշակած և խորհրդին ներկայացրած փաստաթղթերը պետք է քննարկման առարկա դառնան և հետագայում ներկայացվեն հանրության դատին:

Քննարկումների առանցքում եղել է նաև դատական ատյանների միավորման, այդ թվում` բարձրագույն ատյանների միավորման միջոցով Գերագույն դատարանի ստեղծման նպատակահարմարության կամ վերաքննիչ և վճռաբեկ ատյանների միավորման հարցը: «Կարծիքները տարբերակված են եղել, շուրջ 40 տոկոսը դեմ է եղել բարձրագույն ատյանների միավորմանը, շուրջ 20 տոկոսը դեմ է եղել գերագույն դատարանի ստեղծմանը», - նշեց Ազգանուշ Թոթոլյանը:

Եթե սահմանադրական փոփոխությունների հարցում դեռ շատ անորոշություններ կան, Ընտրական օրենսգրքում որոշ փոփոխություններ արդեն կատարվել են։

Ընտրական օրենսդրությունը բարեփոխելու նախաձեռնությունը Հայաստանի Հանրապետությունում սկիզբ է առել դեռևս 2018 թվականից, երբ ստեղծվեց ՀՀ Վարչապետին առընթեր ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումների Հանձնաժողով, որի կողմից մշակվեց Ընտրական օրենսգրքում փոփոխությունների նախագիծ։

Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունները բավական լայնածավալ էին: Ընտրական օրենսգրքի և Կուսակցությունների մասին ՀՀ օրենքի էական փոփոխություններից են վարչական ռեսուրսի հստակեցումը, քարոզարշավի ու քաղաքական ֆինանսավորման թափանցիկության ու հաշվետվողականության նոր մեխանիզմները, այդ թվում կուսակցությունների ֆինանսական վերահսկողության փոխանցումը Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի վերահսկիչ-վերստուգիչ հանձնաժողովից Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովին։

Հայաստանի մի քանի տասնյակ համայնքներում, այդ թվում` Գյումրիում ու Վանաձորում համամասնական ընտրակարգով ընտրություններ կանցկացվեն հոկտեմբերին, նոյեմբերին ու դեկտեմբերին։

Գյումրիում, Վանաձորում Երևանում 2016-ից համամասնական ընտրակարգով են անցկացվում ընտրությունները: Փոփոխությունը 2020-ից տարածվեց 4000-ից ավելի բնակչություն ունեցող համայնքների վրա:

Հելսինկյան քաղաքացիական անսամբլեայի Վանաձոր գրասենյակի ժողովրդավարական ինստիտուտների մոնիտորինգի և զեկուցման համակարգող Վարդինե Գրիգորյանն ասում է՝ փոփոխությունների հիմքում դրվել են 5 տարի առաջ Գյումրիում ու Վանաձորում համամասնական ընտրակարգով անցկացված ընտրությունների ժամանակ մեծ դժգոհություն առաջացրած մեխանիզմները. դրանք հանվել են։

«Վանաձորի օրինակով փոփոխությունը կատարվել է, որ համայնքի ղեկավարի քվեարկությունն արվում է բաց, ոչ թե փակ, իսկ Գյումրիի դեպքը ցույց տվեց, թե ինչքան անարդար և անհասկանալի է բոնուսների բաշխումը, նաև ապացուցեց, որ դրա կարիքը չկա, ուղղակի քաղաքացիների ձայները պետք է բաշխվեն այնպես, ինչպես կա, ինչպես քաղաքացիներն են ընտրել, ու բնականաբար, իջեցվեցին շեմերը, որը էլի հնարավորություն է տալիս ապահովելու որոշակի բազմազանություն», - նշեց Վարդինե Գրիգորյանը:

Ըստ նրա՝ Հայաստան-Եվրամիություն Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը քաղաքական փաստաթուղթ է, շատ մասերով նաև տնտեսական, ուղղակի նշել ներքին ընտրական մեխանիզմների մասին, համաձայնագիրը չի կարող, քանի որ դա երկրի ներքին գործն է: Այս առումով ՀՔԱՎ գրասենյակի ներկայացուցիչը կարևոր է համարում քաղաքական կոռուպցիան վերացնելու կամքը:
 

«Սահմանադրական և ընտրական փոփոխությունները՝ ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի համատեքստում» թեմայով քննարկումն իրականացվել է «ՀՀ-ԵՄ միջև Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի (ՀԸԳՀ) իրականացման քաղաքացիական հասարակության համատեղ մշտադիտարկումն ու ջատագովությունը հանուն Հայաստանում վստահելի և համակարգային բարեփոխումների» շրջանակում:

Լուսանկարներ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Երեխաների ներկայությամբ հոր նկատմամբ բռնության դեպքը՝ երեխաների իրավունքների կոպիտ խախտում
21.10.2021
11:03
Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 13:15-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս «Երեխաների ներկայությամբ հոր նկատմամբ բռնության դեպքը՝ երեխաների իրավունքների կոպիտ խախտում» թեմայով:

Բանախոսներ՝
- Միրա Անտոնյան, ՀՕՖ-ի «Երեխաների աջակցության կենտրոն» հիմնադրամի գործադիր տնօրեն, Հայաստանի սոցիալական աշխատողների ասոցիացիայի նախագահ,
- Նաիրա Քերոբյան, Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական Ընկերակցության «Շող» երեխաների համայնքահեն ցերեկային կենտրոնի համակարգող,
- Ելենա Հարությունյան, Երեխաների պաշտպանության ցանցի գործադիր տնօրեն։
Չթեստավորման, չպատվաստման համար գործատուն կարո՞ղ է ազատել աշխատողին. օրենսդրական նոր կարգավորում
18.10.2021
19:00
Հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 19:00-ին, Ա1+-ի տաղավարում Հանրային լրագրության ակումբը կազմակերպեց բանավեճ՝ «Չթեստավորման, չպատվաստման համար գործատուն կարո՞ղ է ազատել աշխատողին. օրենսդրական նոր կարգավորում» թեմայով։
Բանախոսներն են՝
- Ռուբեն Սարգսյան, Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի փոխնախարար,
- Տիգրան Դադունց՝ ԱՆ «Օրենսդրության զարգացման և իրավական հետազոտությունների կենտրոն» հիմնադրամի
տնօրեն։
- Վիոլետա Զոփունյան, «Իրավունքի զարգացման կենտրոն» ՀԿ-ի ղեկավար,
- Բորիս Խարատյան, Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի նախագահի տեղակալ։
ՏԻՄ ընտրությունների երկարաժամկետ և կարճաժամկետ դիտարկման արդյունքների ներկայացում
18.10.2021
17:00
Հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:00-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ ասուլիս ՏԻՄ ընտրությունների երկարաժամկետ և կարճաժամկետ դիտարկման արդյունքները թեմայով:
Բանախոսներ՝
- Դանիել Իոաննիսյան, «Անկախ դիտորդ» հասարակական դաշինքի ներկայացուցիչ
- Վարդինե Գրիգորյան, «Անկախ դիտորդ» դաշինքի համակարգող
- Վահրամ Թոքմաջյան, «Անկախ դիտորդ» հասարակական դաշինքի ներկայացուցիչ
Covid 19-ի դեմ պատվաստում. առասպելներ, կեղծիքներ և իրականություն
16.10.2021
14:30
Հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 14:30-ին, Մեդիա կենտրոնը «Լոֆթ Գյումրի» կենտրոնում կազմակերպեց հանդիպում հանրային առողջության մասնագետ Դավիթ Մելիք-Նուբարյանի հետ «Covid-19-ի դեմ պատվաստում. առասպելներ, կեղծիքներ և իրականություն» թեմայով:
Որո՞նք են չգրանցված աշխատողների կարիքներն ու խնդիրները
15.10.2021
15:00
«Որո՞նք են չգրանցված աշխատողների կարիքներն ու խնդիրները»:
Այս թեմայով հոկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 15:00-ին, «Մեդիա կենտրոնը» ԿԱԶԱ հիմնադրամի Գյումրու կենտրոնում կազմակերպեց քննարկում։
Քննարկման ընթացքում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի նախկին խորհրդական, անկախ հետազոտող Օլյա Ազատյանը ներկայացրեց իր կատարած հետազոտության արդյունքները, որոնք վերաբերում են չգրանցված աշխատողների խնդիրներին:
Քննարկմանը մասնակցեցին նաև Գայանե Գևորգյանը՝«Իրավաբանների հայկական ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության Շիրակի մարզային գրասենյակի համակարգող, փաստաբանը և Հերմինե Հովհաննիսյանը՝ Սախարովի անվան մարդու իրավունքների պաշտպանության հայկական կենտրոնի Շիրակի մասնաճյուղի իրավաբանը։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Միջոցառում
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ