Ատելության մշակույթը Հայաստանում. ի՞նչ են առաջարկում իրավապաշտպանները խտրականության դեմ պայքարի համար
26.03.2019
12:00
Մեդիա կենտրոն, Մարտի 26, Երևան: Իրավապաշտպանները կարծում են` Հայաստանում խտրականության, ատելության խոսքի և ահանդուրժողականության վերացման ուղղությամբ անհրաժեշտ են մի շարք բարեփոխումներ. հանրային իրազեկման արշավներ, օրենսդրական բարեփոխումներ, հակախտրականության մասին առանձին օրենքի ընդունում և կրթական ծրագրերի վերափոխում:

Այս թեմայի շուրջ մարտի 26-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում, որին մասնակցում էին Կանանց ռեսուրսային կենտրոնի ղեկավար, իրավապաշտպան  Լարա Ահարոնյանը, իրավապաշտպան Զառա Հովհաննիսյանը, ՄԻՊ աշխատակազմի Հետազոտական և կրթական կենտրոնի ղեկավար Լուսինե Սարգսյանը և Հելսինկյան ասոցիացիայի փաստաբան Արա Ղարագյոզյանը:

Վերջին ամիսներին իրավապաշտպանները  և փաստաբանները Հայաստանում հաճախ են հայտնվում ատելության կոչերի և խտրականության դրսևորման թիրախում:  Նմանօրինակ դեպք գրանցվեց նաև մարտի 8-ին կին իրավապաշտպան  Լարա Ահարոնյանի նկատմամբ, ով պայքարում է Հայաստանում գենդերային հավասարության և կանանց իրավունքների համար:

Մարտի 8-ին «Քաղաքացիական հասարակություն-Ազգային ժողով համագործակցության հարթակ՝ հանուն կանանց եւ տղամարդկանց հավասար իրավունքների եւ հավասար հնարավորությունների» խորագրով միջոցառման ընթացքում տիկին Ահարոնյանը իր ելույթում խոսել էր աղքատ, հաշմադամություն ունեցող, միայնակ մայր, լեսբի, տրանս և բիսեքսուալ կանանց իրավունքների մասին, ինչի հետևանքով եւս մեկ անգամ հայտնվել էր օնլայն հարձակումների եւ ատելության խոսքի թիրախում: Թշնամական վերաբերմունքը, որ ուղեկցվում էր ատելության խոսքով եւ խտրականության կոչերով, իր մեջ ներառում էր նաեւ նրան սպանելու, բռնաբարելու և ընտանիքին վնասելու սպառնալիքներ։

2019 թվականի մարտի 11-ին Լարա Ահարոնեանը հաղորդում է տվել ՀՀ Ոստիկանություն՝ հարձակումների, վիրավորանքների և ատելության խոսքի վերաբերյալ՝ պահանջելով գտնել և պատժել իր դեմ հարձակումների պատասխանատուներին։

Մեդիա կենտրոնում կազմակերպված քննարկմանը Լարա Ահարոնյանը հայտարարեց, որ Ոստիկանությունը գործ է հարուցել և այժմ այն գտնվում է քննության փուլում:

«Պետությունը և կառավարությունը պետք է հստակ դիրքորոշում տան մարդու իրավունքների և իրավապաշտպանների դեմ կատարվող ատելության արշավին: Կարևորում եմ, որ հստակ մեխանիզմներ լինեն կին իրավապաշտպանների մասնակցությամբ, որպեսզի իրավապաշտպանը հանրային շահ պաշտպանելիս իրեն հասարակության մեջ պաշտպանված կզգա»,-ասաց Ահարոնյանը:

Ըստ իրավապաշտպան Զառա Հովհաննիսյանի՝ որքան էլ հասարակական սեկտորը փորձի արշավների միջոցով հանրության մտայնությունը փոխել, միևնույն է՝ չունի այնքան գործիքակազմ, ինչպես պետությունը:

«Սակայն պետությունը դեռ չի կարողանում կատարել իր պարտավորությունները և հանրության պատկերացումների փոփոխություն բերել»,-ասաց Հովհաննիսյանը:

Քննարկման մասնակիցները կարևորեցին դեռևս նախադպրոցական և դպրոցական տարիքից կրթական ծրագրերի իրականացումը, որոնք ուղղված կլինեն թիրախավորման, խտրականացման բացառմանը:

Զառա Հովհաննիսյանի կարծիքով առաջնային պետք է լինի պետության կողմից ռազմավարության մշակումը, որը հնարավորություն կտա հասարակությանն ավելի բաց և լայնախոհ դարձնել:

Լուսինե Սարգսյանը ասաց, որ իրավապաշտպանները ներկայացնում են հանրային շահը և ցանկացած սպառնալիք ուղղված իրավապաշտպանին, ոչ է թե անձի դեմ է, այլ այն ամբողջ կոնցեպտի, որը իրավապաշտպանը պաշտպանում է:

«Կարծիքը չկիսելը չպետք է դիտարկվի ատելության կոչի հետ հավասար երևույթ: Բոլորը պետք է իմանան, որ կա կարծիքի արտահայտման ազատություն և կա այլ անձի իրավունքների պաշտպանության կոնցեպտ»,-ասաց Լուսինե Սարգսյանը:

Հելսինկյան ասոցիացիայի փաստաբան Արա Ղարագյոզյանը կարևորեց ատելության խոսքի քրեականացումը և անպատժելիության վերացումը, նշելով, որ պետությունը որևէ քայլ չի ձեռնարկում իրավապաշտպանի խախտված իրավունքները վերականգնելու ուղղությամբ:

Ըստ նրա` պետք է փոփոխություններ կատարվեն ՀՀ Քրեական օրենսգրքում, մասնավորապես ատելության խոսքի եւ ատելության հիմքով հանցագործությունների վերաբերյալ կարգավորումների շուրջ:

«Ատելության խոսքը օրենքով պետք  է քրեականացվի, ինչը այսօր մենք չունենք»,-ասաց Ղարագյոզյանը:

Բանախոսները համաձայնեցին այն մտքի հետ, որ պետությունը դեռեւս թերանում է իրավապաշտպանների համար անվտանգ և նպաստավոր միջավայրի ապահովման, իրավապաշտպանների իրավունքների պաշտպանության երաշխավորման իր պարտավորություններում, որոնք ստանձնել է մարդու իրավունքների մի շարք միջազգային պայմանագրերի վավերացմամբ:

Այսօր Հայաստանում խտրականության ենթարկված անձինք, այդ թվում` իրավապաշտպանները, զրկված են արդյունավետ իրավական պաշտպանության միջոցներից, իսկ խտրականության դեպքերը մնում են անպատիժ: Հայաստանը չունի նաև հակախտրականության համապարփակ և արդյունավետ օրենսդրություն: Գործող օրենքները չեն սահմանում նույնիսկ խտրականություն եզրույթը:

Լուսինե Սարգսյանը կարևորեց խտրականության դեմ պայքարի կամ իրավահավասարության մասին առանձին օրենք ունենալը:

«Այս օրենսդրությունը կպաշտպանի յուրաքանչյուրի իրավունքը, քանի որ խտրականության սպեկտորը շատ լայն է և յուրաքանչյուրը կարող է ենթարկվել խտրականության: Խտրականության ենթարկվում են տարբեր հանգամանքների պատճառով, օրինակ` տարիքային խտրականություն: Խտրականության կարող են ենթարկվել նաև  հաշմանդամություն ունեցող անձինք, կանայք:  Իսկ առանձին օրենսդրության անհրաժեշտությունը դրանով է կարևորովում, անգամ քաղաքական ուղղվածության պատճառով կարող  է անձը խտրականության ենթարկվել: Սա մի համընդհանուր իրավական ակտ է, որի անհրաժեշտությունը իհարկե կա»,-հավելեց Լուսինե Սարգսյանը:

Քնարկմանը հրավեր էր ուղարկվել նաև ՀՀ Ոստիկանություն և ՀՀ Արդարադատության նախարարություն, սակայն նրանք հրաժարվել էին մասնակցել քննարկմանը:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Հայաստան-Սփյուռք փոխհարաբերություններ. ինչպե՞ս ավելի արդյունավետ, վստահելի ու անկեղծ դարձնել
30.11.2021
14:00
Դեկտեմբերի 2-ին, ժամը 15:00-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ հարցազրույց Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանի հետ: Թեման՝ «Հայաստան-Սփյուռք փոխհարաբերություններ. ինչպե՞ս ավելի արդյունավետ, վստահելի ու անկեղծ դարձնել»:
Եզրակացություններ Սոչիում կայացած եռակողմ հանդիպումից
29.11.2021
13:00
Նոյեմբերի 29-ին, ժամը 13:00-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ հարցազրույց Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի տնօրեն Թևան Պողոսյանի հետ: Թեման՝ «Եզրակացություններ Սոչիում կայացած եռակողմ հանդիպումից»:
Տնօրենները կվերապատրաստվեն. ԿԳՄՍՆ-ն ներկայացրել է նախադպրոցական հաստատությունների տնօրենների հավաստագրման կարգը
26.11.2021
16:00
Նոյեմբերի 26-ին, ժամը 16:00-ին, Մեդիա կենտրոնը կազմակերպեց առցանց քննարկում՝ «Տնօրենները կվերապատրաստվեն. ԿԳՄՍՆ-ն ներկայացրել է նախադպրոցական հաստատությունների տնօրենների հավաստագրման կարգը» թեմայով:
էկոլոգիական ռիսկեր, խնդիրներ Լոռու, Արարատի, Սյունիքի, Արագածոտնի մարզերում, անհրաժեշտ բարեփոխումների կարիքը Հայաստանում
26.11.2021
11:00
Նոյեմբերի 26-ին՝ ժամը 11:00-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում «էկոլոգիական ռիսկեր, խնդիրներ Լոռու, Արարատի, Սյունիքի, Արագածոտնի մարզերում, անհրաժեշտ բարեփոխումների կարիքը Հայաստանում» թեմայով:
Բանախոսներ՝
Օլեգ Դուլգարյան, «Համայնքային համախմբման եւ աջակցության կենտրոն» ՀԿ նախագահ, իրավապաշտպան
Նազելի Վարդանյան, փաստաբան, բնապահպան,
Ինգա Զարաֆյան, «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ-ի նախագահ
Հայաստանի անվտանգության բանալիները Հայաստանու՞մ են, թե՞ Հայաստանից դուրս. ունե՞նք այս հարցի պատասխանը
24.11.2021
14:00
Նոյեմբերի 24-ին, ժամը 14:00-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ հարցազրույց քաղաքագետ Սարո Սարոյանի հետ՝ «Հայաստանի անվտանգության բանալիները Հայաստանու՞մ են, թե՞ Հայաստանից դուրս. ունե՞նք այս հարցի պատասխանը» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Միջոցառում
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ