Խաղաղության ընկալումը․ ԼՂ հակամարտության մոտեցումների վերլուծությունը
06.02.2019
12:00
ԼՂ հակամարտության հանգուցալուծմանը հասնելու միակ ճանապարհը խաղաղությանը նախապատրաստվելն է: Թեպետ հակամարտող հանրույթներում գերիշխում է պատերազմի պրոպագանդան, սակայն Հայաստանում, Լեռնային Ղարաբաղում եւ Ադրբեջանում մարդիկ սկսել են ավելի ու ավելի քննադատաբար մոտենալ հնարավոր պատերազմին: Հարցեր են հնչեցնում պատերազմի ու խաղաղության գնի մասին:

Նման կարծիք հայտնեցին փետրվարի 6-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած «Խաղաղության ընկալումը․ ԼՂ հակամարտության մոտեցումների վերլուծությունը» թեմայով քննարկմանը բանախոսները: Նրանք անդրադարձան ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացի վերաբերյալ International alert միջազգային կազմակերպության փորձագետների վերջերս հրապարակած զեկույցին:

International alert միջազգային կազմակերպության փորձագետները զեկույց (https://www.international-alert.org/…/envisioning-peace-nag…) են հրապարակել ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացի վերաբերյալ` որակելով, որ հակամարտությունը նախկին ԽՍՀՄ տարածքում մնում է առավել վտանգավոր եւ անկանխատեսելի հակամարտություններից մեկը։ Հենց այդ զեկույցի հանրային քննարկումը տեղի ունեցավ Մեդիա կենտրոնում՝ փետրվարի 6-ին։

Ավելին, երկու կողմից մարդկային մեծ կորուստների պատճառ դարձած 2016 թ-ի ապրիլյան բախումները ի ցույց դրեցին ռազմական ճանապարհով խնդրի կարգավորման կողմերի պատրաստակամությունը։ International alert-ը, ղարաբաղյան հակամարտության խաղարար նախաձեռնություններին տարբեր մակարդակներում շուրջ 20 տարվա մասնակցության փորձ ունենալով, ուսումնասիրություն է իրականացրել՝ փորձելով ցույց տալ պատերազմի այլընտրանքները, հակամարտության փոխակերպման ուղիները, ինչպես նաեւ հակամարտող կողմերի ու միջնորդների մոտեցումները։

Ուսումնասիրության արդյունքները հաստատում են հակամարտությանը վերաբերող լայն տարածում գտած եւ տարաբնույթ հիպոթեզները։ Միեւնույն ժամանակ, դրանք նաեւ հերքում են Հայաստանում, Ադրբեջանում եւ Լեռնային Ղարաբաղում ապրող մարդկանց եւ արտասահմանյան փորձագետների՝ հակամարտության մասին կարծրատիպային ընկալումները։ Արդյուքները նաեւ ի ցույց են դնում, որ երեք հասարակություններին միավորում են հակամարտության տարբեր ասպեկտներին վերաբերող մի շարք ընդհանրություններ եւ տարբերություններ։

«Հակամարտող հանրություններին պետք է խաղաղության նախապատրաստել:  Ես այսպես եմ հասկանում խաղաղության նախապատրաստելը, եթե չխրախուսել, գոնե չխոչընդոտել մարդկանց միջև եղած կապերին»,- ասաց Արցախի «Անալիտիկոն» հանդեսի գլխավոր խմբագիր,  Ստեփանակերտի մամուլի ակումբի նախագահ, զեկույցի համահեղինակ, քննարկման բանախոս Գեղամ Բաղդասարյանը

Քննարկմանը ներկա մյուս բանախոսներն էին ՀՀ ԱԺ «Իմ քայլը» դաշինք խմբակցության անդամ, պատգամավոր Մարիա Կարապետյանը,  միջազգային փորձագետ Գյուլնարա Շահինյանը և զեկույցի համահեղինակ, լրագրող Մարկ Գրիգորյանը:

Քննարկման ընթացքում բանախոսները ներկայացրեցին զեկույցի կարևոր կետերը՝ փորձելով ցույց տալ պատերազմի այլընտրանքները, հակամարտության փոխակերպման ուղիները, ինչպես նաեւ հակամարտող կողմերի ու միջնորդների մոտեցումները:

Պատգամավոր Մարիա Կարապետյանը հարցի լուծումը ձևակերպեց հետևյալ կերպ. «Պետք է փորձել մինիմալի հասցնել կամ վերացնել ատելության խոսքը մեդիայում, կրթական միջավայրերում և ռազմական հռետորաբանությունը նույնպես իջեցնել»: Նա նաև առաջ քաշեց հակամարտության լուծման նոր թեզ, որն իր կարծիքով, գործընթացի ժողովրդավարացումն է: Այն ենթադրում է որոշակի մենաշնորհի կոտրում, թե ով որտեղ և ինչպես կարող է խոսել հակամարտության մասին:

Քննարկման ժամանակ մասնակիցներից մեկը հնչեցրեց հարց՝ ինչո՞ւ հակամարտությունը չի լուծվում պատերազմով, կամ ինչու չեն խոսում պատերազմի ճանապարհով հակամարտության լուծման մասին: Հարցին ի պատասխան՝ քննարկմանը ներկա  Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի նախագահ Արթուր Սաքունցն ասաց, որ պատմության մեջ ցույց տան մի դեպք, երբ պատերազմը հակամարտության հանգուցալուծում է եղել, և հանդիսացել է դեպի խաղաղություն տանող ճանապարհ:

Իսկ լրագրող քննարկմանը Թաթուլ Հակոբյանը, պատասխանելով հարցին, նախ պատմական ակնարկ կատարեց ու խոսեց Հայաստանի առաջին հանրապետության ու Թուրքիայի միջեւ ռազմական բախումների ժամանակ պատերազմական հռետորաբանության գերակայության մասին: Թեպետ այն ժամանակվա մամուլը հեղեված էր պատերազմի մասին հոդվածներով, ասաց նա, սակայն հայկական կողմը պարտություններ էր կրում: Ուստի նա հավելեց, որ մարդիկ, որոնք խաղաղ պայմաններում ասում են, թե Բաքվի կենտրոնում թեյ են խմելու, հետո փախչում են պատերազմական իրավիճակում:

Ըստ Մարկ Գրիգորյանի հակամարտությունը Հայաստանի, Ղարաբաղի ու Ադրբեջանի հասարակությունների համար դարձել են նաեւ առևտրի առարկա. ինչքանո՞վ կարող ենք վաճառել հակամարտությունը և ի՞նչ կստանանք հակամարտությունից: Նա նաեւ նկատեց, որ հակամարտող հանրույթներում վերջին 25 տարիներին մեծացել է մի սերունդ, որի համար ԼՂ հակամարտությունը “նորմա է, այդպես էլ պետք է լինի”:

Զեկույցի համահեղինակ Գեղամ Բաղդասարյանն էլ իր հերթին հռետորական հարց հնչեցրեց՝ եթե «մի պահ պատկերացնենք, որ չլիներ հակամարտությունը, որքա՞ն կաղքատանար մեր քաղաքականությունը, ինչի՞ մասին պիտի խոսեին քաղաքական գործիչները»:

Միջազգային փորձագետ Գյուլնարա Շահինյանը ուրախությամբ փաստեց, որ այս զեկույցի համար արված ուսումնասիրությունների շնորհիվ առաջին անգամ նկատելի դարձան ոչ թե թվեր, տոկոսներ, այլ դեմքեր: Նա ընդգծեց, որ որակական փոփոխություններ ի հայտ եկան, քանի որ ուսումնասիրությունը կատարվել է սահմանամերձ գյուղերում բնակվող մարդկանց շրջանում՝ նրանց իրական կյանքը, խնդիրները ու խաղաղության մասին պատկերացումները կարևորելով:

Ավարտելով քննարկումը բանախոսները նշեցին, որ հույս ունեն, որ տվյալ աշխատանքում տեղ գտած եզրակացություններն ու խորհուրդներն օգտակար կլինեն հակամարտության բոլոր կողմերի եւ հակամարտության կարգավորման գործընթացում ընդգրկված միջնորդների համար: Նրանք ևս մեկ անգամ փաստեցին, որ հակամարտության լուծում տանող ճանապարհը խաղաղությունն է:

 

 

 

 

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Հանրակրթության չափորոշիչներ․ որտե՞ղ է մանիպուլյացիան, որտեղ՝ իրականությունը»
06.07.2020
14:00
Հուլիսի 6-ին՝ ժամը 14:00-ին, «Մեդիա կենտրոն»-ը տեսակապի միջոցով կազմակերպեց քննարկում «Հանրակրթության չափորոշիչներ․ որտե՞ղ է մանիպուլյացիան, որտեղ՝ իրականությունը» թեմայով:

«COVID-19. հոգեբանական աջակցության անհրաժեշտություն ունենք բոլորս»
06.07.2020
12:00
Հուլիսի 6-ին, ժամը 12:00-ին, Մեդիա կենտրոնն անցկացրեց առցանց քննարկում «COVID-19. հոգեբանական աջակցության անհրաժեշտություն ունենք բոլորս» թեմայով:

Քարահունջը պետք է պահպանել, բայց ումի՞ց
03.07.2020
14:30
Հուլիսի 3-ին՝ ժամը 14։00-ին, «Մեդիա կենտրոն»-ը տեսակապի միջոցով կազմակերպեց քննարկում «Քարահունջը պետք է պահպանել, բայց ումի՞ց» թեմայով:

Գույքահարկ․ տագնապի հաշվիչը մեկնարկել է
02.07.2020
16:30
Հուլիսի 2-ին՝ ժամը 16:30-ին, «Մեդիա կենտրոնի» նախաձեռնությամբ «Ա1 պլյուսի» ուղիղ հեռարձակմամբ անցկացվեց առցանց հեռուստաբանավեճ «Գույքահարկ․ տագնապի հաշվիչը մեկնարկել է» թեմայով։

«Ավելորդը. ԿԳՄՍ-ի որոշմամբ՝ կասեցվել է «Հայ գրականությունը թարգմանություններում» դրամաշնորհային ծրագիրը»
02.07.2020
12:00
Հուլիսի 2-ին, ժամը 12:00-ին, Մեդիա կենտրոնը կազմակերպեց առցանց քննարկում «Ավելորդը. ԿԳՄՍ-ի որոշմամբ՝ կասեցվել է «Հայ գրականությունը թարգմանություններում» դրամաշնորհային ծրագիրը» թեմայով:

Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Միջոցառում
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ