Հայաստանում հոգեբուժական կենտրոնները վերակազմավորելու անհրաժեշտություն կա
10.10.2018
13:00
Հայաստանում, ըստ 2017 թ. պաշտոնական տվյալների, կա 52 հազար հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձ, որը 3 տոկոս ավելի է համեմատած 2016 թ. տվյալների հետ:

52 հազարից 1500-ը երեխաներ են` 0-17 տարեկան, որոնց թիվը ի համեմատ նախորդ տարիների, նվազել է:

Հոկտեմբերի 10-ը Հոգեկան առողջության միջազգային օրն է, որի առնչությամբ Մեդիա կենտրոնում կազմակերպվել էր քննարկում «Հոգեբուժական կենտրոնների պայմաններն ու բարեփոխումների իրականացման տեսլականը Հայաստանում» թեմայով:

Քննարկմանը մասնակցում էին «Սպիտակի խնամքի տուն» ՀԿ-ի տնօրեն, հոգեթերապևտ Բավական Պետրոսյանը,  «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» ՀԿ-ի ներկայացուցիչ Հասմիկ Հարությունյանը, ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի սոցիալ-առողջապահական ծառայությունների մշտադիտարկման մասնագետ Մարիետա Թեմուրյանը,  ՀՀ Առողջապահության նախարարության բժշկական օգնության քաղաքականության վարչության պետ ԴավիթՄելիք-Նուբարյանը և ՄԻՊ աշխատակազմի Խոշտանգումների և վատ վերաբերմունքի կանխարգելման վարչության գլխավոր մասնագետ, բժիշկ Լաուրա Գասպարյանը:   

Հիշեցնենք, որ 2018թ. մարտին ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը հանդես էր եկել արտահերթ զեկույցով, որտեղ ներկայցված էին հայաստանյան  ութ հոգեբուժական հաստատություններում արձանագրված կոպտագույն խախտումները, այդ թվում՝ օրենքով չնախատեսված զսպման միջոցների (ռետինե առարկաներ, սավաններ ու գոտիներ), ժամկետանց դեղերի և բժշկական միջոցների կիրառումը, հոգեբուժական հաստատությունների գերբնակեցումը:

Լաուրա Գասպարյանն ասում է, որ իրենք կրկնայցեր են կատարում հոգեկան առողջության կենտրոններ և դրանց արդյունքները կամփոփվեն ՄԻՊ-ի հաջորդ զեկույցում:

«Մենք համապատասխան առաջարկներ ենք ուղարակել ՀՀ Առողջապահության և ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություններին: Կան հաստատություններ, որտեղ կարող ենք արձանագրել արդեն կան բարելավումներ  շենքային պայմանների հետ կապված, բայց շարունակում են առաջնահերթ մնալ  գերբնակեցման խնդիրները: Սանիտարական նորմեր չունենք մշակված, թե յուրաքանչյուր քաղաքացու համար որքան քառակուսի մետր տարածք պետք է տրամադրվի: Մենք միջազգային փորձի ուսումնասիրություն ենք անում և օրենսդրական առաջարկներ ենք արել, որպեսզի և չափորոշիչներ մշակվեն, և պահման պայմանների վերաբերյալ, և բուժման ընթացքի վերաբերյալ», - ասում է Լաուրա Գասպարյանը:

Մարիետա Թեմուրյանը, անդրադառնալով հոգեկան առողջության կենտրոնների պայմաններին նախկինում և հիմա, ասում է, որ այն ինչ կար տասը տարի առաջ, նույնը հիմա է պահպանվել՝ բռնությունները, թե ֆիզիկական, թե ծեծի ու տարբեր սպառնալիքների ձևով: Իրենք մոնիտորինգի ժամանակ են ականատես եղել ֆիզիկական բռնության դեպքերի:

Խոսելով հոգեկան առողջության ոլորտում օրենսդրական բացերի մասին՝ «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» ՀԿ-ի ներկայացուցիչ Հասմիկ Հարությունյանը փաստում է, որ պրակտիկայում հիմնական խնդիրը արդար դատավարության ընթացքի հետ է կապված:

ՀՀ Առողջապահության նախարարության բժշկական օգնության քաղաքականության վարչության պետ Դավիթ Մելիք-Նուբարյանը նշում է, որ իրենք հատուկ տեղեկատվական պաստառ են պատրաստել և տրամադրել բոլոր հոգեբուժական կենտրոններին զսպման սենյակներում կպցնելու համար, որպեսզի բոլոր աշխատողները իմանան ինչ հերթականությանբ ինչ կարող են կիրառել և ինչ չեն կարող կիրառել:

«Ինչ վերաբերում է ժամկետանց դեղորայքին, ապա նշեմ, որ մեր ենթակայության ներքո գտնվող հոգեբուժական կենտրոններում հայնտնաբերվել է հիվանդների մոտ սեփական նախաձեռնությամբ ընդունվող ժամկետանց դեղորայք և ոչ թե բուժհիմնարկի կողմից տրամադրվող դեղերի մասին է խոսքը»,-հավալեց Մելիք-Նուբարյանը:

Նա հավելեց, որ իրենց երկարաժամկետ նպատակն է ուժեղացնել համայնքային ծառայությունները. «Կարիք կա բեռնաթափելու հոգեբուժական հաստատությունները, շատերը մարզապես կարիք ունեն խնամքի ծառայությունների, անհրաժեշտ է ստեղծել խնամքի կենտրոններ և վերակազմավորել հոգեբուժարանները: Բայց փաստ է, որ այդ ամենը մեծ ֆինանսների հետ է կապված»:

«Սպիտակի խնամքի տունը», որը բացվել է 2016 թ. և միակն է Հայաստանում, որպես այլընտրանքային խնամքի կենտրոն հոգեկան առողջության խնդիրներ ունեցող անձանց համար, այսօր ունի 11 շահառու:

Բավական Պետրոսյանն ասում է, որ Սպիտակի խնամքի տան բնակիչներն իրենց լիարժեք մարդ են զգում, ապրում են նորմալ պայմաններում, բոլոր սանիտարահիգիենիկ պայմաները պահպանված են: Ոմանք տիրապետում են արհեստների, աշխատում են և դրա դիմաց վճարվում:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Արցախում ընտրությունները կկայանան ցանկացա՞ծ եղանակի»
27.03.2020
18:00
Աշխարհում մարդկային կուտակումներ ենթադրող բոլոր իրադարձությունները հետաձգվում են՝ Օլիմպիական խաղեր, հանրաքվեներ, կրոնական հավաքներ…Աշխարհում արտակարգ դրություն է:
Մարտի 31-ին, սակայն, Արցախում տեղի կունենան նախագահական ընտրություններ:
Ինչո՞վ են ընտրությունները գերակա կորոնավիրուսի հնարավոր տարածման վտանգի հանդեպ:
Մեդիա կենտրոնն այս և այլ հարցերի պատասխանները քննարկում է Իրազեկ քաղաքացիների միավորում ՀԿ ծրագրերի համակարգող Դանիել Իոաննիսյանի հետ:
Հայտարարություն
27.03.2020
17:00
Մենք՝ ներքոստորագրյալ կազմակերպություններս, գոհունակությամբ ենք ընդունել այն, որ ՀՀ կառավարությունը մարտի 25-ին վերանայեց մարտի 16-ի իր որոշումը և վերացրեց նոր կորոնավիրուսի հետ կապված խնդիրների լուսաբանման անհամաչափ սահմանափակումները։
«Որքանով է հայակական համացանցը պատրաստ գերծանրաբեռնված աշխատանքին»
27.03.2020
10:30
Մեդիա կենտրոնն իրականացրեց հեռավար հարցազրույց Կանադայում բնակվող Դավիթ Սանդուխչյանի՝ «Որքանով է հայակական համացանցը պատրաստ գերծանրաբեռնված աշխատանքին» թեմայով։ Դավիթ Սանդուխչյանն ինտերնետ ոլորտի իրավաբան է և հարցազրույցի ժամանակ կիսվում է իր մտահոգություններով և տեսլականով, խոսում հայաստանյան և համաշխարհային ինտերնետ կապի որակի, առկա մարտահրավերների և լուծումների մասին։
Խոշտանգումը շարունակում է խնդիր մնալ անգամ հեղափոխությունից հետո. Արա Ղարագյոզյան
26.03.2020
20:02
Երեկ՝ մարտի 25-ին, Վերաքննիչ դատարանը մասնակի բավարարել է խոշտանգման գործով տուժող ճանաչված քաղաքացու շահերի պաշտպան Արա Ղարագյոզյանի ու դատախազ Վարդգես Սարգսյանի բողոքները՝ բեկանելով Տավուշի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի խոշտանգման գործով ամբաստանյալի նկատմամբ արդարացման դատավճիռը, գործը ուղարկելով առաջին ատյանի դատարան՝ նոր ծավալով քննության։
Սովորենք սիրել ու պահպանել միմյանց
26.03.2020
19:54
Ինչպե՞ս հաղթահարել կորոնավիրուսի տարածմամբ պայմանավորված՝ մեկ ամիս (գուցե ավելի) տնից դուրս չգալու անորոշությունը: Ի՞նչ լուծումներ են առաջարկում հոգեբանները՝ նվազագույն էմոցիոնալ կորուստներով հաղթահարելու համաշխարհային մասշտաբի այս ճգնաժամը: Այս և մի շարք այլ հարցերի շուրջ ենք զրուցել «ԱՅԳ» հոգեբանական ծառայությունների կենտրոնի տնօրեն Վարուժան Մելքոնյանի հետ: