«Անցումային արդարադատության հիմնական սկզբունքն է՝ հասարակության մեջ համերաշխության հաստատումը». Ավետիք Իշխանյան
04.09.2018
12:30
Սեպտեմբերի 4-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ մամլո ասուլիս «Անցումային արդարադատություն. ծայրահեղությու՞ն, թե՞ անհրաժեշտություն» թեմայով, որին մասնակցում էր Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի նախագահ, իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը:

Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 17-ին տեղի ունեցած հանրահավաքին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը անդրադարձել էր Հայաստանի դատական համակարգի ներկայիս վիճակին և նշել, որ առաջիկայում լուրջ քննարկում կունենան եւ որոշում կկայացնեն անցումային արդարադատության մարմիններ ստեղծելու վերաբերյալ: 

«Անցումային արդարադատությունն այն արդարադատությունը չէ, ինչը մեր հասարակության մեծամասնությունը, պատկերացնում է: Այն չի փոխարինում դատարաններին: Մի բացառություն կարող է լինել. երբ եղել են զանգվածային սպանություններ, քաղաքացիական պատերազմ, էթնիկ հողի վրա կամ ցեղասպանությանը մոտեցող հանցագործություններ: Բայց այդպիսի երկրների մեծ մասում դատական իշխանություն ընդհանրապես չի եղել՝ ստեղծվել են միջազգային դատարաններ»,-ասաց Իշխանյանը ՄԿ ասուլիսի ժամանակ:

Ըստ իրավապաշտպանի՝ անցումային արդարադատությունը չպետք է դիտարկենք որպես նոր դատարաններ, կամ անցումային արդարադատությունը չպետք է վերածվի,  այսպես կոչված, «եռյակների»: 

«Խոսքը հասարակական վստահություն վայելող առանձին հանձնաժողովների, այսպես կոչված՝ «ճշմարտության հանձնաժողովների» մասին է, որոնք պետք է վստահելի լինեն, բացահայտեն նախկինում կատարված մութ հարցերը, պայմանական ասենք՝ մահերը, թե դրանք ինչ հանգամանքներում են եղել, ոստիկանական բաժանմունքներում  խոշտանգումների մասամբ բացահայտված սպանությունները, որոնք ի վերջո իրականացվել են կոլեգիալ որոշումներով, բայց կիսատ են բացահայտվել: Կարևոր է նաև հատկապես հրադադարից հետո, խաղաղ պայմաններում բանակում 95-99 թվականներին ու այսօրվա անհայտ պայմաններում մահերի եւ  այսօրվա ամենաաղմկահարույց հարցը՝ 2008 թվականի մարտի 1-ի գործի բացահայտումը»,-ասաց Իշխանյանը:

Իրավապշատպանի կարծիքով՝ մյուսը կարող է լինել սահմանադրական կարգի խախտումներով զբաղվող հանձնաժողով. «Նկատի ունեմ, որ 1995-ից սկսած Հայաստանում ցանկացած ընտրություն եղել է սահմանադրական կարգի խախտումով: Օրինակ, 1996-ին գյուղերից մեկում ատրճանակով ստիպել են ընտրությունների արձանագրությունները փոխել: Այդպիսի բաներ շատ կան, մինչեւ 2017 թիվը ներառյալ: Մի հանձնաժողով կարող է լինել քաղաքական բանտարկյալների ռեաբիլիտացման համար 1990-ական թվականներից մինչեւ վերջերս: Կարող է լինել նաեւ մարդկանց սեփականությունից զրկելու եւ կոռուպցիայի հարցերով զբաղվող հանձնաժողով»:

Իշխանյանը հավելեց, որ թվում է, թե այս ամենին պետք է հաջորդի պատիժը, սակայն անցումային արդարադատության հիմնական սկզբունքն է՝ հասարակության մեջ համերաշխության հաստատումը:

«Մի շարք երկրներում դժգոհություն է եղել, թե պատիժ չի հետեւել, բայց հետո պարզվել է, որ այդպես ավելի ճիշտ էր: Հարցը գնահատական տալն է, պետության կողմից ներողություն խնդրելը, փոխհատուցում տալը, նույնիսկ անմեղ զոհվածների հուշարձան կառուցելը, թեկուզ այդ իշխանությունը դրանք չի արել: Ամենակարեւորը իշխանությունների կողմից նախկինում կատարվածների դատաիրավաքաղաքական գնահատական տալն է եւ այն, որ այլեւս այդպես չի լինի: Այդպիսի հնարավորություն մենք ունեցել ենք 90-91 թվականներին, երբ Հայաստանն անկախություն ստացավ: Պետք էր գնահատական տալ Խորհրդային շրջանի ռեպրեսիաներին ու այդ պարագայում մենք այսօրվան չէինք հասնի»,-հավելեց Իշխանյանը: 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Պատերազմի հետևանքներ. ինչպե՞ս օգնել երեխային հաղթահարել հարազատի կորուստ
27.11.2020
19:00
Նոյեմբերի 27-ին, ժամը 19:00-ին, Մեդիա կենտրոնը կազմակերպեց առցանց վեբինար՝ «Պատերազմի հետևանքներ. ինչպե՞ս օգնել երեխային հաղթահարել հարազատի կորուստ» թեմայով:

«Գերիներ ու անհայտ կորածներ. ո՞վ է զբաղվում նրանցով»
27.11.2020
12:00
Նոյեմբերի 27-ին, ժամը 12։00-ին Մեդիա կենտրոնը կազմակերպեց առցանց քննարկում «Գերիներ ու անհայտ կորածներ. ո՞վ է զբաղվում նրանցով» թեմայով։

Ռազմական դրություն. սահմանափակ ազատության ԶԼՄ-ներ
25.11.2020
13:00
Նոյեմբերի 25-ին, ժամը 13:00-ին, Մեդիա կենտրոնը կազմակերպեց առցանց քննարկում՝ Ռազմական դրություն. սահմանափակ ազատության ԶԼՄ-ներ թեմայով:
Պատերազմի չպայթած զինամթերքը. ռիսկեր, հետևանքներ
24.11.2020
16:00
Նոյեմբերի 24-ին, ժամը 16:00-ին, Մեդիա կենտրոնը կազմակերպեց վեբինար «Պատերազմի չպայթած զինամթերքը. ռիսկեր, հետևանքներ» թեմայով:

Փախստականներ՝ չճանաչված պետությունից. ո՞ր իրավունքով են պաշտպանված
20.11.2020
18:00
Նոյեմբերի 20-ին, ժամը 18:00-ին, Մեդիա կենտրոնը անցկացրեց հարցազրույց միջազգային իրավունքի մասնագետ, փաստաբան Արա Ղազարյանի հետ՝ «Փախստականներ՝ չճանաչված պետությունից. ո՞ր իրավունքով են պաշտպանված» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Միջոցառում
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ
06-07-2020

«Քաղաքացիական հասարակությունը համավարակի ժամանակ և դրանից հետո - 5. Ինչպե՞ս է այն ազդում մարդու իրավունքների...

06-07-2020

«Քաղաքացիական հասարակությունը համավարակի ժամանակ և դրանից հետո - 5. Ինչպե՞ս է այն ազդում մարդու իրավունքների...

27-03-2020

Մեկ շաբաթվա ընթացքում նոր տիպի կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը Թուրքիայում տասնապատկվել է, մահացել է 75 մարդ:...