«Կրթության ֆինանսավորման արդի վիճակը և հեռանկարները Հայաստանում»
07.03.2018
11:00
Մարտի 7-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած «Կրթության ֆինանսավորման արդի վիճակը և հեռանկարները Հայաստանում» թեմայով մամուլի ասուլիսի ընթացքում տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ Արտակ Մանուկյանը ներկայացրեց «Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ի կողմից իրականացված վերջին տարիների կրթական ծախսերի ուսումնասիրության արդյունքները և անդրադարձավ կրթության ֆինանսավորման խնդիրներին:

Տնտեսագետը, ներկայացնելով ուսումնասիրության արդյունքները, մատնացույց է անում, որ կրթական ծառայությունների ծավալը ՀՀ-ում տարեցտարի աճում է տարեկան շուրջ 5%-ով, սակայն  ծառայությունների ընդհանուր հատվածում կրթական ծառայությունների մասնաբաժինը տարեցտարի նվազում է։

Փորձագետը ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ ինչպես բոլոր ոլորտներում, այնպես էլ կրթական ծառայությունների ոլորտում երկրում չկա համաչափ զարգացում ու  կրթական ծառայությունների մատուցումը կենտրոնացած է գլխավորապես Երևանում։

«Կրթական ծառայությունների ոլորտում 10 մարզերի մասնաբաժինը չի գերազանցում 16%-ը, և այս միտումը պահպանվում է 2003 թ․-ից»,-նշում է Արտակ Մանուկյանը։

Ներկայացնելով պետական բյուջեի կառուցվածքում կրթության մասնաբաժինը և այն համեմատելով զարգացած երկրների հետ՝ տնտեսագետը մտահոգություն է հայտնում, որ Հայաստանն այս  առումով խիստ զիջում է․

«Պետական բյուջեի ծախսերի կառուցվածքում կրթության մասնաբաժինը 2006 թ․-ից սկսած նվազման կայուն միտումներ է արձանագրել և վերջին տարիներին գտնվում է 8-9 տոկոսի շրջակայքում, ինչը շատ ավելի ցածր է, քան զարգացած և նույնիսկ զարգացող տնտեսությունների մեծամասնությունում։ Պետական բյուջեի ծախսերը կրթության ոլորտում  ՀՆԱ հարաբերակցությունը ևս խիստ ցածր է`վերջին տարիներին միջինում  2.4% է»։

2008 թ․-ից ի վեր համեմատելով կրթությանն ու  ոստիկանությանն ուղղվող ծախսերը, տնտեսագետը ասում է․«Եթե կրթությունը գերակա լիներ, ապա գերակա կլիներ կրթված քաղաքացի, հետո կրթված քաղաքացի+ոստիկան, փրկարար, դատավոր և այլն։ 2008 թ․-ին պետբյուջեից կրթությանն է ուղղվել 103․5 մլրդ դրամ, իսկ ոստիկանությանը՝ 20․4 մլրդ դրամ։
2013-ին նախագահի վերընտրությունից հետո կտրուկ ավելացել են ոստիկանությանն ուղղված բյուջետային միջոցները։ Արդյունքում 2008-2018 թթ բյուջեից կրթությանն ուղղված ծախսերը աճել են շուրջ 23%-ով (103.5-ից 127․2 մլրդ դրամ), իսկ ոստիկանությանն ուղղված միջոցները կրկնապատկվել են»։

Միաժամանակ բանախոսը շեշտում է ծախսերի արդյունավետության չափման համակարգ  ունենալու անհրաժեշտությունը, քանի որ այժմ հնարավոր չէ օբյեկտիվորեն գնահատել, թե ինչքանով են կրթության համար ծախսվող գումարները նպատակին հասնում․

«Ծախսի դիմաց դրա արդյունավետության գնահատականը չկա: Չկա այն, թե կրթության պատասխանատուների համար ելքային ցուցանիշը որն է, որով կարելի է կրթական ծախսի արդյունավետություն չափել: Պետք է ներդնել ֆինանսական արդյունավետության գնահատականը, որի արդյունքում կկարողանանք չափել՝ ինչքանով է տվյալ ռազմավարությունը, որը պաշտոնյաների կողմից ներկայացվում է, արդյունավետ և ներառական տնտեսության և ազգի համար»: 
Ա․ Մանուկյանը ծախսերի արդյունավետության համատեքստում կարևորում է պետգնումների ոլորտում թափանցիկության ապահովման խնդիրը՝ շեշտելով, որ ներկայումս կառավարության կողմից ներդրված ու այդքան գովազդվող էլեկտրոնային համակարգն արդյունավետ չի աշխատում, քանի որ այդ համակարգից բացակայում են մի շարք, այդ թվում նաև կրթական հաստատությունների հաշվետվությունները։ Փորձագետը կարծիք է հայտնում, որ այդ հանգամանքը նաև կոռուպցիոն մեծ ռիսկեր է պարունակում։

Դերենիկ Մալխասյան, Մեդիա կենտրոն ծրագրի խմբագիր/համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք [email protected] էլփոստին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Խորհրդարանական արտահեր ընտրություններ 2021
18.06.2021
19:56
Իրազեկման տեսանյութերը պատրաստվել են Հանրային լրագրության ակումբի «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի շրջանակում՝ Բաց հասարակության հիմնադրամներ - Հայաստանի աջակցությամբ: Տեսանյութերում հնչած կարծիքները կարող են չհամապատասխանել ծրագիրը ֆինանսավորող կողմի տեսակետների հետ: #VoteforArmenia #Elections2021 #ElectionsArmenia #InformedCitizen #osfarmenia #pjc
ՀՀ արտաքին քաղաքականություն, ԼՂ հարց․ անվտանգային հարցերը քաղաքական ուժերի նախընտրական ծրագրերում
17.06.2021
19:00
Հունիսի 17-ին՝ ժամը 19:00-ին, «Մեդիա կենտրոնի» նախաձեռնությամբ «Ա1+»-ի հեռուստատաղավարում և Մեդիա կենտրոնի ֆեյսբուքյան էջում ու յութուբյան ալիքում առցանց ուղիղ հեռարձակմամբ տեղի ունեցավ նախընտրական բանավեճ «ՀՀ արտաքին քաղաքականություն, ԼՂ հարց․ անվտանգային հարցերը քաղաքական ուժերի նախընտրական ծրագրերում» թեմայով:
Ընտրություններ Հայաստանում. Անդրադարձ նախընտրական արշավին և ընտրությունների օրվա կանխատեսումներին
17.06.2021
15:00
Ժողովրդավարական ընտրությունների եվրոպական պլատֆորմը անց է կացնում նախընտրական գործընթացի վերաբերյալ հանրային քննարկում հայաստանյան առաջատար քաղաքական վերլուծաբանների միջև՝ անդրադառնալով քարոզարշավին, լրատվամիջոցների գործունեությանը, քաղաքական լարվածությանը և երկրի այլ կարևոր զարգացումներին:

Փաստերի ստուգումը նախընտրական, ընտրական և հետընտրական գործընթացներում
16.06.2021
15:30
Մեդիա կենտրոնը հունիսի 16-ին՝ ժամը 15:30-ին կազմակերպեց վեբինար փաստերի ստուգումը նախընտրական, ընտրական և հետընտրական գործընթացներում թեմայով, որի փորձագետ-հյուրն էր Մարիամ Ցիցիկաշվիլին (Georgia's Reforms Associates (GRASS), Վրաստան)։
Արտաքին քաղաքականությունը՝ նախընտրական ծրագրերում
15.06.2021
12:00
Հունիսի 15-ին՝ ժամը 12։00-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ հարցազրույց Քաղաքականության հետազոտական կենտրոնի փոխնախագահ Արմեն Գրիգորյանի հետ:
Թեման՝ «Արտաքին քաղաքականությունը՝ նախընտրական ծրագրերում»։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Միջոցառում
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ