«Տնից` տուն» վավերագրական ֆիլմը ստեղծում է երկխոսություն հայերի և ադրբեջանցիների միջև
18.05.2015
17:00
Հայ-ադրբեջանական հակամարտությամբ հետաքրքրվող Էստոնիայի Տարտուի համալսարանի ուսանողներն ու դասախոսները երեկ «Մեդիա կենտրոնում» մասնակցեցին «Տնից` տուն» վավերագրական ֆիլմի ցուցադրությանը:

Մինչ ցուցադրությունը՝ ֆիլմի հեղինակ Սեդա Մուրադյանն օտարերկրյա հյուրերին ներկայացրեց կինոնկարի ստեղծման պատմությունը, որի նկարահանումներն ավարտվել են 2008-ին:

Ֆիլմը պատմում է 1989-ին Սումգայիթի ջարդերից հետո Ադրբեջանից Հայաստան տեղափոխված հայերի և Հայաստանից Ադրբեջան տեղափոխված ադրբեջանցիների մասին, որոնք փոխանակել են իրենց գյուղերն ու խոստացել`չքանդել գյուղերում թողած գերեզմանները:

Հայկական Ձյունաշող և ադրբեջանական Քերքենջ գյուղերը  մինչ օրս պահում են միմյան տված խոստումը և գյուղերում պահպանում թե ադրբեջանական, թե հայկական գերեզմանոցները:

Սեդա Մուրադյանը պատմեց, որ մինչ ֆիլմի նկարահանումը, այդ գյուղերի մասին հոդված է պատրաստել բրիտանական Խաղաղության և պատերազմի լուսաբանման ինստիտուտի (IWPR-ի) համար: Այնուհետեև սկսել է խորը ուսումնասիրություններ կատարել այդ թեմայի շուրջ ֆիլմ նկարահանելու համար:

«Այս երկու գյուղերի փոխանակումը ադրբեջանցիներն ու հայերը ինքնակամ են արել: Նրանք իսկական քաղաքացիական հասարակություն են եղել, որովհետև փոխանակման նախաձեռնությունը հենց բնակիչների կողմից է եղել, այլ ոչ թե հասարակական կազմակերպություների, միջազգային կառույցների, կամ կառավարության միջամտությամբ»,-ասում է Մուրադյանը:

Քանի որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև շփման եզրեր չկան և հնարավոր չէր նկարահանումներն անցկացնելն ադրբեջանական կողմում, Սեդա Մուրադյանը պատմում է, որ այս հարցում իրեն օգնել են ադրբեջանցի գործընկերները: Այս ֆիլմի միջոցով ադրբեջանական և հայկական գյուղերի բնակիչները ևս մեկ անգամ տեսել են սահմանի մյուս կողմում գտնվող իրենց հարազատներիգերեզմանները և համոզվել, որ դրանք պահպանվում են մինչ օրս:

Ֆիլմի համահեղինակ, պատմաբան-խորհրդատու Արսեն Հակոբյանը նշեց, որ Ձյունաշող գյուղը գտնվում է հայ-վրացական սահմանին: Փոխանակելիս հայկական գյուղն ունեցել է 500 բնակիչ, իսկ ադրբեջանական գյուղը՝ 800:

Տարտուի համալսարանի դասախոսների այն հարցին, թե ինչպես են արձագանքել ֆիլմին Հայաստանի իշխանությունները, Սեդա Մուրադյանը պատասխանեց, որ խոչընդոտներ չեն եղել: Ավելին՝ ֆիլմը մի քանի անգամ ցուցադրվել է Հանրային հեռուստատեսությամբ:

«Այս ֆիլմը շատ կարևոր է, քանի որ Հայասատանը և Ադրբեջանը չունեն կապեր, մարդիկ չեն կարողանում խոսել միմյանց հետ, ուստի սա հիանալի հնարավորություն է, որպեսզի ֆիլմով մարդիկ երկխոսեն: Խաղաղությունը շատ կարևոր է տարածաշրջանում պահպանելը, բայց այս կոնֆլիկտը այնպիսին է, որ չկա անձնական շփում և մի գործունեության ոլորտ, որը կարող էր միավորել այս երկու ազգերին: Հույս ունեմ, որ հետագայում կշարունակվի նման երկխոսությունը հայերի և ադրբեջանցիների միջև»,-ֆիլմի դիտումից հետո իր կարծիքը հայտնեց Տորտուի համալսարանի դասախոսներից մեկը:

Ֆիլմի ցուցադրությունից հետո ուսանողները հարցեր ուղղեցին ֆիլմի համահեղինակներին և կիսվեցին իրենց տպավորություններով:

«Մենք արդեն մեկ շաբաթ է Հայաստանում ենք և անընդհատ լսում ենք հայ-ադրբեջանական կոնֆլիկտի, վեճերի ու խնդիրենրի մասին: Առաջին անգամն է, որ տեսնում ենք, թե ինչպես մարդիկ կարող են երկխոսել, զրուցել միմյանց հետ ու փորձել լուծումներ գտնել: Սա միայն մեկ օրինակ է, բայց ֆիլմը ապացուցում է, որ հնարավոր է գտնել երկխոսության ուղին: Երկխոսությունը շատ կարևոր է խաղաղության համար»,-նշեց կոնֆլիկոտոլոգիա ուսումնասիրող Տարտուի համալսարանի ուսանողներից մեկը:

Ուսանողները հավելեցին, որ իրենք դեռ չեն այցելել Ադրբեջան  հակամարտության ուսումնասիրության շրջանակում հանդիպումներ ունենալու համար, սակայն  առաջիկայում կայցելեն Լեռնային Ղարաբաղ:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Երեխաների ներկայությամբ հոր նկատմամբ բռնության դեպքը՝ երեխաների իրավունքների կոպիտ խախտում
21.10.2021
11:03
Հոկտեմբերի 19-ին՝ ժամը 13:15-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս «Երեխաների ներկայությամբ հոր նկատմամբ բռնության դեպքը՝ երեխաների իրավունքների կոպիտ խախտում» թեմայով:

Բանախոսներ՝
- Միրա Անտոնյան, ՀՕՖ-ի «Երեխաների աջակցության կենտրոն» հիմնադրամի գործադիր տնօրեն, Հայաստանի սոցիալական աշխատողների ասոցիացիայի նախագահ,
- Նաիրա Քերոբյան, Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական Ընկերակցության «Շող» երեխաների համայնքահեն ցերեկային կենտրոնի համակարգող,
- Ելենա Հարությունյան, Երեխաների պաշտպանության ցանցի գործադիր տնօրեն։
Չթեստավորման, չպատվաստման համար գործատուն կարո՞ղ է ազատել աշխատողին. օրենսդրական նոր կարգավորում
18.10.2021
19:00
Հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 19:00-ին, Ա1+-ի տաղավարում Հանրային լրագրության ակումբը կազմակերպեց բանավեճ՝ «Չթեստավորման, չպատվաստման համար գործատուն կարո՞ղ է ազատել աշխատողին. օրենսդրական նոր կարգավորում» թեմայով։
Բանախոսներն են՝
- Ռուբեն Սարգսյան, Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի փոխնախարար,
- Տիգրան Դադունց՝ ԱՆ «Օրենսդրության զարգացման և իրավական հետազոտությունների կենտրոն» հիմնադրամի
տնօրեն։
- Վիոլետա Զոփունյան, «Իրավունքի զարգացման կենտրոն» ՀԿ-ի ղեկավար,
- Բորիս Խարատյան, Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի նախագահի տեղակալ։
ՏԻՄ ընտրությունների երկարաժամկետ և կարճաժամկետ դիտարկման արդյունքների ներկայացում
18.10.2021
17:00
Հոկտեմբերի 18-ին՝ ժամը 17:00-ին, Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ ասուլիս ՏԻՄ ընտրությունների երկարաժամկետ և կարճաժամկետ դիտարկման արդյունքները թեմայով:
Բանախոսներ՝
- Դանիել Իոաննիսյան, «Անկախ դիտորդ» հասարակական դաշինքի ներկայացուցիչ
- Վարդինե Գրիգորյան, «Անկախ դիտորդ» դաշինքի համակարգող
- Վահրամ Թոքմաջյան, «Անկախ դիտորդ» հասարակական դաշինքի ներկայացուցիչ
Covid 19-ի դեմ պատվաստում. առասպելներ, կեղծիքներ և իրականություն
16.10.2021
14:30
Հոկտեմբերի 16-ին՝ ժամը 14:30-ին, Մեդիա կենտրոնը «Լոֆթ Գյումրի» կենտրոնում կազմակերպեց հանդիպում հանրային առողջության մասնագետ Դավիթ Մելիք-Նուբարյանի հետ «Covid-19-ի դեմ պատվաստում. առասպելներ, կեղծիքներ և իրականություն» թեմայով:
Որո՞նք են չգրանցված աշխատողների կարիքներն ու խնդիրները
15.10.2021
15:00
«Որո՞նք են չգրանցված աշխատողների կարիքներն ու խնդիրները»:
Այս թեմայով հոկտեմբերի 15-ին՝ ժամը 15:00-ին, «Մեդիա կենտրոնը» ԿԱԶԱ հիմնադրամի Գյումրու կենտրոնում կազմակերպեց քննարկում։
Քննարկման ընթացքում ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի նախկին խորհրդական, անկախ հետազոտող Օլյա Ազատյանը ներկայացրեց իր կատարած հետազոտության արդյունքները, որոնք վերաբերում են չգրանցված աշխատողների խնդիրներին:
Քննարկմանը մասնակցեցին նաև Գայանե Գևորգյանը՝«Իրավաբանների հայկական ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպության Շիրակի մարզային գրասենյակի համակարգող, փաստաբանը և Հերմինե Հովհաննիսյանը՝ Սախարովի անվան մարդու իրավունքների պաշտպանության հայկական կենտրոնի Շիրակի մասնաճյուղի իրավաբանը։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Միջոցառում
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ