«ՀՀ արդարադատության և մարդու իրավունքների ոլորտում դեռևս կան չլուծված խնդիրներ»
19.03.2015
09:30
Եվրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովի համանախագահների, Հարավային Կովկասում Եվրոպական խորհրդարանի պատվիրակության նախագահի բարձր հովանու ներքո, Բաց հասարակության հիմնադրամների և Ժողովրդավարության Եվրոպական հիմնադրամի համագործակցությամբ երեկ Երևանում անցկացվեց քննարկում «Մարդու իրավունքների պաշտպանության և արդարադատության ոլորտները Արևելյան Գործընկերության ժողովրդավարական բարեփոխումների համատեքստում» թեմայով:

Եվրոպական պատվիրակության անդամները Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ քննարկեցին և ներկայացրեցին իրավիճակը Հայաստանի դատաիրավական համակարգում, ժողովրդավարության, արդարադատության և մարդու իրավունքների ոլորտում:

Քննարկմանը ներկա գտնվող Եվրոպական խորհրդարանի պատվիրակության ներկայացուցիչ Անդրեյ Դիդենկոն ասաց, որ անկախ արդարադատությունն ու մարդու իրավունքները կարևոր  ոլորտներ են և դրանցում բարեփոխումների հասնելու համար միասնական օժանդակության ծրագրով Հայաստանին տրամադրվել է 29 միլիոն և 12, 2 միլիոն եվրոյի չափով գումար:

«Կարևոր քայլեր կան, որ դեռ չեն կատարվել արդար դատաքննություն ապահովելու, անկախ դատական համակարգ ունենալու, դատավորների մասնագիտական առաջխաղացումը ապահովելու առումով: Մարդու իրավունքների ոլորտում դեռ կան մտահոգություններ ոչ ազատ ընտրությունների, խոշտանգումների, խտրական և դաժան վերաբերմունքի ենթարկվելու առումով: Գենդերային հավասարությունը, հավաքների, կրոնի ազատությունը բավարար չեն պաշտպանվում: Եվրամիությունը այս համատեքստում առաջարկել է Հայաստանի կառավարությանը արագացնել արդարադատության և մարդու իրավունքների ոլորտների բարեփոխումները և ընդունել  առաջնահերթ օրենքները»,-նշեց Դիդենկոն:

Քննարկման մասնակից ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի առաջին տեղակալ Գենյա Պետրոսյանն ասաց, որ ԵՄ-Հայաստան համագործակցության շրջանակներում նախատեսվել են մի շարք բարեփոխումներ:

«Խոսելով արդարադատության համակարգի մասին՝ նշեմ, որ դատական իշխանության անկախության հարցերը եղել են ԵՄ -Հայաստան հարաբերությունների շրջանակում կարևորագույն հարցերից մեկը: Այս հարցերի շրջանակում ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ են կատարվել, իրավական ակտեր են ընդունվել: Մենք մեր անցած տարվա զեկույցով անդրադարձել էինք Հայաստանում այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են ճնշումները դատավորների նկատմամբ, երկակի ստանդարտների կիրառումը, կոռուպցիոն ռիսկերը: Զեկույցից անցել է մեկ տարի և ԵԽ հաձնակատարի զեկույցի այս տարվա մարտ ամսին ևս մեկ անգամ վերահաստատեց այդ խնդիրները, որոնք առկա են Հայաստանում»,-նշեց Պետրոսյանը:

 

Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը, ով նույնպես ներկա էր քննարկմանը, ասաց, որ մի քանի դրական փոփոխություններ են եղել  Հայաստանում: Օրինակ՝ 2004-ին «Այլընտրանքային ծառայությունների մասին օրենքի» ընդունումը, 2001-ին ԵԽ անդամագրումից հետո մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի ստեղծումը:

«Բայց զուգահեռաբար ՀՀ իշխանությունները ամենակոպտագույն կերպով խախտել են մարդու իրավունքները 2003-2004 թթ-ին, 2008-ին մարտի մեկի դեպքերի հետ կապված, որի քրեական գործը մինչ օրս բացահայտված  չէ, իսկ 10 զոհերի մեղավորները պատժված չեն: Ինչ փոփոխություններ էլ, որ կատարում են մարդու իրավունքների ոլորտում, դրանք իմիտացիոն բնույթ են կրում,  խաբեություն են, քանի որ իշխանությունները գիտակցաբար ու գաղափարական մոտեցմամբ չեն գնում այդ քայլերին»,-նշում է Սաքունցը:

Նա հավելում է, որ քաղաքական մեծամասնությունը կամք չի դրսևորում «Խտրականության մասին օրենք» ընդունելու համար, իսկ ընդունելու հավանականությունը դիտարկում է միայն միջազգային կառույցներից ֆինանսական աջակցություն ստանալու անհրաժեշտության դեպքում:

«Այսինքն գաղափարական մոտեցում մարդու իրավունքներին չկա իշխանությունների մոտ: Իսկ քաղաքացիական հասարակության հնարավորություններն էլ չի բավարարում պարտադրել իշխանություններին այդ քայլերը կատարելու: Քաղաքացիական հասարակության հետ համագործակցության համակարգային բնույթ չկա, իշխանությունը հակված չէ լսելու, քննարկելու, բացի առանձին էպիզոդիկ դեպքերից, որոնցով փորձում են ցույց տալ, իբր այդ կամքը կա»,-ընդգծում է Սաքունցը:

Քննարկման մասնակից Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի նախագահ Ավետիք Իշխանյանն էլ ներկայացրեց Հայաստանի դատաիրավական  փոփոխությունների 3 փուլերը և դեռևս չլուծված առանցքային խնդիրները:

«Եվրոպական արժեքները չորսն են`օրենքի գերակայություն, մարդու իրավունքներ, ժողովրդավարություն, շուկայաական հարաբերություններ:  Ամենակարևորը օրենքի գերակայությունն է: Դատական անկախությունը երկրի ողնաշարն է, իսկ և մարդու իրավունքները, և ժողովրդավարությունը դրա ածանցյալն են: Մեզ մոտ խնդիրը նրանում է, որ ՀՀ նախագահը Արդարադատության խորհրդի առաջարկով նշանակում է Վճռաբեկ դատարանի և նրա պալատի նախագահներին ու դատավորներին: Նախագահը սահմանադրորեն լիազորություններ ունի դատավորների նշանակման և ազատման համար: Այս խնդիրը դեռևս լուծում չի ստանում»,-նշեց Իշխանյանը:

Նա ընդգծեց, որ Հայաստանում դատական համակարգը կախված է գործադիր մարմնից և որևէ  ինքնուրույնություն չունի:

«Թեև 2012-2016 թթ-ի դատաիրավական բարեփոխումների ռազմավարության շրջանակում փոփոխություններ են լինելու «Քրեական օրեսնգրքում» և «Քրեակատարողական օրենսգրքում», միևնույն է, դատավորների անկախությունը գործադիրից չի լուծվում և այդ կախվածությունը շարունակվում է մնալ»,-հավելեց Իշխանյանը:

Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնի ղեկավար Վարուժան Հոկտանյանը խոսեց Հայաստանի կոռուպցիոն իրավիճակի և բարեփոխումների գործընթացի մասին:

«Փոխկապակցվածություն կա դատական համակարգի, մարդու իրավունքների և կոռուպցիոն իրավիճակի միջև Հայաստանում: Կոռուպցիոն դրսևորումները բերում են շարքային քաղաքացիների իրավունքների խախտման, և նրանք չեն ստանում այն ծառայությունները, որ պետք է ստանային»,-նշում է Հոկտանյանը:

Նա ներկայացրեց ՀՀ-ի առաջին հակակոռուպցիոն ռազմավարությունը (2003-2007 թթ.) և երկրոդ ռազմավարությունը (2009-2012 թթ)՝ ընդգծելով, որ այդ տարիների ընթացքում միջազգային զեկույցներով  կոռուպցիայի ընկալման համաթիվը չի փոխվել Հայաստանում:

«Ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ իրավիճակը բավարար չէ: Միջազգային ինդեքսով առաջընթաց չի գրանցվել, նույնիսկ 2008-2011-ին եղել է հետընթաց: Սա կարելի է  համարել լճացում: Ինստիտուցիոնալ կառույցները բացակայում են, դրա համար անհաջողություն են գրանցել նախորդ ռազմավարությունները: Եվ ես խորապես կասկածում եմ, որ  նոր ստեղծվելիք հակակոռուպցիոն խորհուրդը  նույնպես հաջողություն կունենա»,-եզրափակեց Հոկտանյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի խմբագիր-համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Վարորդներին որոշ խախտումների դեպքում չտուգանելու և տուգանքների համաներման հնարավոր ազդեցությունն ու հետևանքները»
24.05.2018
11:00
ՀՀ ոստիկանությունը մայիսի 23-ից փոփոխություն է իրականացնում ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտումներով վարչական պատասխանատվության քաղաքականության մեջ:
«Գործարկվում է «Տվյալների պաշտպանության ընդհանուր կարգավորում»-ը. ինչպիսի՞ փոփոխություններ են սպասվում»
23.05.2018
12:00
Մայիսի 23-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Գործարկվում է «Տվյալների պաշտպանության ընդհանուր կարգավորում»-ը. ինչպիսի՞ փոփոխություններ են սպասվում» թեմայով:

«Բնապահպանության խնդիրներն ու ռիսկերը. առաջարկներ ուղղված նոր կառավարությանը»
22.05.2018
11:00
Բնապահպանության ոլորտում առկա խնդիրների, լուծումների և նոր կառավարությանն ուղղված իրենց առաջարկների մասին մայիսի 22-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած քննարկմանը բարձրաձայնեցին բնապահպանները:
Հեռարձակվող ԶԼՄ-ների գործունեության և մեդիա ոլորտում բարեփախումների անհրաժեշտություն. Առաջարկներ ուղղված նոր կառավարությանը
21.05.2018
13:00
Հեռարձակվող ԶԼՄ-ների գործունեության և մեդիա ոլորտում բարեփոխումների անհրաժեշտության վերաբերյալ մայիսի 21-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում, որին մասնակցում էին Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նավասարդյանը, Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը և ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամ Արմեն Մկրտչյանը:
«Այլընտրանքային հանրակրթության աջակիցների միության» ստեղծման ազդարարում
21.05.2018
12:00
Մայիսի 21-ին «Մեդիա Կենտրոնում» տեղի ունեցավ ասուլիս, որի ընթացքում ՀՀ կրթական ոլորտի ներկայացուցիչները ազդարարեցին «Այլընտրանքային հանրակրթության աջակիցների միության» ստեղծման մասին, կներկայացնեն ձևավորված միության կազմը, նպատակներն ու գործառույթները։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ