«ԵԽ զեկույցը Հայաստանում քրեակատարողական հիմնարկների մասին. դրական և բացասական միտումներ»
05.03.2015
11:00
Հասարակական և դիտորդական կազմակերպությունների ներկայացուցիչները վստահեցնում են, որ Եվրոպայի խորհրդի խոշտանգումների կանխարգելման կոմիտեի (ԽԿԿ) արձանագրած խնդիրները` Հայաստանում քրեակատարողական հիմնարկների վերաբերյալ, լուծում չեն ստանում, մինչդեռ Արդարադատության նախարարության ներկայացուցիչները մատնանաշում են ձեռնարկված միջոցառումներն ու օրենսդրական փոփոխությունները, որոնք դրական գնահատականի են արժանացել նույն ԽԿԿ-ի կողմից:

Այսօր «Մեդիա կենտրոնի» քննարկմանն իրենց հակընդեմ կարծիքները ներկայացրեցին հասարակական և պետական կառույցների ներկայացուցիչները: 

Նշենք, որ այս տարվա հունվարին ԵԽ-ի խոշտանգումների կանխարգելման կոմիտեն հրապարակել էր Հայաստանի վերաբերյալ հերթական զեկույցը, որը հիմնված է եղել 2013-2014 թթ-ին պատվիրակության անդամների կողմից Հայաստան կատարած այցելությունների արդյունքների վրա:

Քննարկման մասնակից,  ՔԿՀ-ներում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական դիտորդական խմբի նախագահ Ռուբեն Սարգսյանն ասում է, որ 2014-ի ընթացքում իրենց կատարած դիտարկումների արդյունքներով Հայաստանի ՔԿՀ-ներում հիմնական խնդիրները մնում են երեքը՝ գերբնակեցումը,  պայմանական վաղաժամկետ ազատաման ինստիտուտի գործունեությունը և բուժսպասարկումը:

«Այս առումով Խոշտանգումների խանխարգելման  կոմիտեի զեկույցում նույնպես անդարադարձ կար թե´ գերբնակեցման թե´ բուժսպասարկման խնդիրներին»,-նշեց Սարգսյանը:

Հայաստանի Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը, ով ներկա  էր քննարկմանը, ասաց, որ քրեակատարողական հիմնարկներում առաջնային խնդիրը ոչ թե պայմանական վաղաժամկետ ազատումն է, այլ անպաշտպանվածությունը:

«ՔԿՀ-ներում վիճակն այնքան վատ է, որ մարդիկ որպես փրկության միջոց տեսնում են պայմանական վաղաժամկետի միջոցով այդ դժոխքից դուրս գալը,-նշեց Սաքունցը,-Խոշտանգումների կանխարգելման կոմիտեի կողմից արձանագրած խնդիրներին լուծում մենք չենք տեսնում: Կոմիտեն արձանագրում է  իրավիճակի անփոփոխելիությունը , ճիշտ  է` նշվում է, որ ինստիտուցիոնալ քայլեր կան՝ հատուկ քննչական ծառայության հիմնադրմամբ և քննությունների իրականացման  ուղղությամբ, բայց իրավիճակի փոփոխություն չկա, և նույն խնդիրներն են նշված, ինչ եղել է նախորդ զեկույցներում»:

Սաքունցը հավելեց, որ խորհրդային տարիների համեմատ մասսայական բռնության և խոշտանգման դեպքերը վերացել են ՔԿՀ-ներում, բայց հիմա խոշտանգումները ընտրողաբար են տեղի ունենում, ինչը, ըստ նրա, խոսում է վախի մթնոլորտի առկայության մասին:

«2009-ին քրեակատարողական համակարգի ֆինանսավորումը 2008-ի համեմատ կրկնակի նվազեց, բայց բողոքների աճ չնկատվեց կապված բուժզննման կամ սննդի տրամադրման հարցերի հետ:  Դա խոսում է այն մասին, որ այդ համակարգն այնքան փակ է, որ բացակայում են ահազանգերն ու բողոքարկումները, իսկ իրավական պաշտպանվածությունը շատ ցածր մակարդակի վրա է: Մյուսը կոռուպցիոն ռիկսերն են, որ ազդում է իրավիճակի վրա»,-ընդգծում է Սաքունցը:

Հասարակական սեկտորի ներկայացուցիչները անդրադարձան նաև ՔԿՀ-ներում սննդի տրամադրման հարցին՝ նշելով, որ դրա համար ֆինանսավորում է հատկացվում, բայց միևնույն է ազատազրկման դատապարվածները իրենց հարազատներից ստացած հանձնուկներով են սննդի հարցը լուծում:

«Կամ անորակ է սնունդը, կամ քիչ է, չի բավարարում: Ստացվում է`  դատապարտյալին ընտանիքն է պահում, ոչ թե համակարգը: Երբ ես այցելում եմ ՔԿՀ և տեսնում, որ մի խուցն ավելի լավ է կահավորված, քան մյուսը, և որոշակի մարդիկ արտոնյալ վիճակում են գտնվում մյուսների համեմատ, դա արդեն իսկ խտրական վերաբերմունք է: Այս սոցիալական դիրքավորումը և բևեռացումը պրոբլեմ է ՔԿՀ-ներում, ու դա չի հաղթահարվում»,-հավելեց Սաքունցը:

Քննարկման մասնակից, «Սոցիալական արդարություն» ՀԿ-ի նախագահ Արշակ Գասպարյանն էլնշեց, որ  Խոշտանգումների կանխարգելման կոմիտեն բազմիցս անդրադարձել է  ՔԿՀ-ներում  վերականգնողական, հոգեբանական և հոգեբուժական ծառայությունների մատչելիության խնդիրներին:

«Մենք պետք է ամեն ինչ անենք, որպեսզի վերականգնողական ծառայությունների մատչելիությունը և դատապարտյալների շտկման, ուղղման, նրանց կրթական, մասնագիտական ուսուցման և  զբաղվածության աշխատանքները լիովին ապահովենք: Մինչդեռ այսօր աշխատանքային զբաղվածության և վերականգնողական աշխատանքների իրականցումը ՔԿՀ-ներում շատ նվազ է»,-ասաց Գասպարյանը:

Նրա խոսքով՝ քրեակատարողական օրենսդրությունը և քրեակատարողական ծառայությունը ունի մի շարք ինստիտուտներ,  բայց արդյունավետ չեն:

«Օրենսդրությունը, դատապարտյալի շահերից ելնելով, բարվոք է, բայց սա ինստիտուտ  է, որը պետք է փորձենք մաքսիմալ ճիշտ օգտագործել ու կիրառել: Պրոբացիոն ծառայության ստեղծումը կլուծի պատժից վաղաժամ ազատման հարցը, և  ԽԿԿ-ն նույնպես անդրադարձել է դրան՝ որպես լուծում»,-հավելեց Գասպարյանը:

ՀԿ-ների ներկայացուցիչները նշեցին նաև, որ սոցիալ-հոգեբանական աշխատանքների ֆրոնտը ՔԿՀ-ներում մասնագիտական բավարար քանակ չի ապահովում, մյուս կողմից կարևորեցին կրթված, վերապատրաստված աշխատանքային անձնակազմ ունենալու անհրաժեշտությունը, որը խիստ կնվազեցնի խոշտանգման երևույթը ՔԿՀ-ներում:

Հակադարձելով քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների դիտարկումներին՝   ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության կազմ-վերլուծական, իրավական և միջազգային հարաբերությունների բաժնի պետ Միքայել Զախարյանը նշեց, որ ԵԽ զեկույցը Հայաստանում ՔԿՀ-ների մասով անդրադարձել է նաև դրական զարգացումներին:

«ԽԿԿ-ի կողմից ողջունվում է այն, որ Հայաստանը պատրաստել է օրենսդրական նախաձեռնություն, որպեսզի ցմահ դատապարտվածները  չառանձացվեն մյուս բոլոր ազատազրկման դատապարտվածներից:  Ողջունել է նաև քրեակատորողական վարչության  պետի ցուցումը, որով ոչ բոլոր դատպատյալներն են խցից դուրս տեղաշարժվելիս կրում ձեռնաշղթա կամ ոտնաշղթա: Այն տպավորությունը, թե քրեակատարողական ծառայությունը իներտ է գործում, սխալ է, այդպես չէ»,-նշեց Զախարյանը:

Նա հավելեց, որ ԽԿԿ-ի զեկույցի շրջանակում կան նաև լուրջ մտահոգություններ, որոնցից մեկը հենց պատժից վաղաժամ ազատման ինստիտուտի բարելավումն է:

«Ինստիտուտը միշտ եղել է,  գործել է, այլ հարց է այդ մեխանիզմները, ֆիլտրերը, որոնցով անցնում է դատապարտյալը: Այստեղ իրոք լուրջ մտահոգությունների և վերաբերմունքի հարց է, և եթե մենք լուրջ աշխատող մեխանիզմ ունենանք,  դա կարևոր լծակ կլինի նաև քրեակատարողական ծառայության ձեռքին»,-հավելեց  Զախարյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի խմբագիր-համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Հայաստանում ամուսնական զույգերը պլանավորում են շատ, բայց ունենում քիչ երեխաներ. ՄԱԿ 2017թ. ուսումնասիրություն
11.07.2018
12:00
Հուլիսի 11-ին Բնակչության համաշխարհային օրը Մեդիա կենտրոնում ներկայացվեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացված ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ուսումնասիրության արդյունքները:
Նոր քաղաքապետ, թե՞ նոր ավագանի
11.07.2018
11:00
Հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հրաժարական ներկայացնելուց հետո ապագա քաղաքապետի ընտրության հետ կապված անորոշ իրավիճակ է ստեղծվել։
«Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց
10.07.2018
12:30
Հուլիսի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց» թեմայով:
«Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց
10.07.2018
12:30
Հուլիսի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ