Հակակոռուպցիոն պայքարում բացակայում է քաղաքական կամքը և ինստիտուցիոնալ մոտեցումը
03.03.2015
11:00
ՀՀ վարչապետի գլխավորությամբ կոռուպցիայի դեմ պայքարի խոհրդի ձևավորման մասին կառավարության նախաձեռնությունը չի կարող լինել արդյունավետ, և ինքը՝ խորհուրդը, գործել էֆեկտիվ, քանի դեռ չկա ինստիտուցիոնալ մոտեցում: Այս մասին հայտարարեցին մարտի 3-ին «Մեդիա կենտրոնում» կայացած քննարկման մասնակիցները:

Հայաստանի կառավարությունը փետրվարի 19-ի նիստում հաստատեց կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհրդի և փորձագիտական հանձնախմբի ձևավորման մասին օրենքի նախագիծ, որը ներկայացրեց ՀՀ արդարադատության նախարար Հովհաննես Մանուկյանը: Խորհուրդը ղեկավարելու է վարչապետը, եւ ներգրավված են լինելու ֆինանսների նախարարը, կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարարը ու պատգամավորներ: Փորձագիտական հանձնախմբում ներկայացված են լինելու նաև ՀԿ սեկտորի ներկայացուցիչներ:

Փորձագետները և ընդդիմության ներկայացուցիչները թերահավատ են, որ նոր հակակոռուպցիոն մարմնի աշխատանքը կլինի արդյունավետ: Իրենց խոսքում նրանք հղում են կատարում 2004 թ.-ին ձևավորված հերթական հակակոռուպցիոն մարմնի աշխատանքին, որն «առանձնապես արդյունավետ աշխատանքով աչքի չընկավ»: 

«Մեդիա կենտրոնում» կայացած «Կոռուպցիայի դեմ պայքարի նոր խորհրդի ձևավորման մասին» կառավարության կողմից հաստատած օրենքի նախագծի վերաբերյալ քննարկմանը մասնակցում էին «Թրանսփերենսի ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն ՀԿ-ի տնօրեն Վարուժան Հոկտանյանը, ԱԺ պատգամավոր, «Ժառանգություն» խմբակցության անդամ Թևան Պողոսյանը և Երեւանի հակակոռուպցիոն կենտրոնի ղեկավար, Երիտասարդ իրավաբանների ասոցիացիայի վարչության անդամ Մարատ Ատովմյանը:

Քննարկման ընթացքում անդրադարձ կատարվեց Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարի արդյունավետության խնդիրներին ընդհանրապես և հակակոռուպցիոն նոր խորհրդի ձևավորման անհրաժեշտությանը մասնավորապես:  

Ըստ Վարուժան Հոկտանյանի՝ խորհրդի ձևավորմամբ փորձ է արվում ինստիտուցիոնալ հիմքեր ստեղծել կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար: «Կոռուպցիայի դեմ պայքարի կառույցը բաղկացած է լինելու ոչ միայն այդ խորհուրդից, այլև ունենալու է փորձագիտական հանձնախումբ և մոնիտորինգային խումբ: Այսինքն՝ փորձ է արվում ինստիտուցիոնալ հիմքեր ստեղծել, սակայն խնդիրը նրանում է, որ այս կառույցը ունենալու է խորհրդատվական բնույթ և դժվար թե կարողանա կոռուպցիայի դեմ պայքարում լուրջ հաջողություններ գրանցել», - նշեց բանախոսը: 

Հոկտանյանն ընդգծեց, որ Հայաստանի կոռումպացվածության միջազգային համաթիվը 36 է (այն գնահատվում է զրոյից հարյուր սանդղակով, որից զրոն բացարձակ կոռումպացված է, հարյուրը բացարձակ մաքուր), ինչը նշանակում է, որ կոռուպցիան հայկական իրականության մեջ կրում է համակարգային բնույթ: «Բանն այն է, որ համակարգը չի կարող աշխատել առանց կոռուպցիայի», - պարզաբանեց Հոկտանյանը: Նա խնդիրը քաղաքական կամքի մեջ է տեսնում:

«Այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Սինգապուրը, Հարավային Կորեան, Հոնգ Կոնգը, կոռուպցիայի դեմ պայքարն ինքնանպատակ չի եղել: Նրանք դրա դեմ պայքարել են որպես երկրի տնտեսական զարգացման խոչընդոտ, այդ պատճառով էլ հասել են զգալի արդյունքների», - նշեց Հոկտանյանը՝ հավելելով, որ եթե Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարում չլինի հստակ տեսլական, օրինակ՝ օլիգարխիկ տնտեսական մոդելի ձևափոխումը, ապա իզուր կլինեն պայքարի արդյունավետության մասին խոսակցությունները: 

Հայաստանում, հիշեցնում է ԱԺ պատգամավոր Թևան Պողոսյանը, նախկինում գոյություն ունեցել են կոռուպցիայի դեմ պայքարի նմանատիպ կառույցներ: «Հայաստանում ընդհանրապես «հակակոռուպցիա» արտահայտությունը գործածվեց 2003 թ.-ից, սակայն մինչ այսօր բացակայում է միասնական կոորդինացումը, ինստիտուցիոնալ մոտեցումը: Ներկայացված կառավարության նախաձեռնության մեջ երկու էլեմենտ է ավելացել, բայց թե ինչպիսի կապեր են լինելու, և խոհուրդը ինչեր է անելու, դեռ պարզ չէ», - նշեց Պողոսյանը՝ միևնույն ժամանակ հավելելով, որ չի կարող ոչինչ ասել «Ժառանգություն» խմբակցության դիրքորոշման մասին, քանի որ հարցը չի քննարկվել խմբակցությունում: 

Ըստ նրա` ամբողջ պրոբլեմը կայանում է նրանում, որ ստեղծվելիք խորհուրդն իրական ադմինիստրատիվ մարմին չէ: Հարցին, թե ինչ նպատակ ունի կառավարությունը` ստեղծելով այս հանձնաժողովը, եթե այն չի կարողանալու փոխել իրավիճակը, Պողոսյանը պատասխանեց, որ դրանով կառավարությունը լուծում է ինչպես աշխատատեղերի ստեղծման խնդիր, այնպես էլ իրականացնում է իմիտացիա` կապված տարիներ առաջ միջազգային կազմակերպությունների առաջ իր ստանձնած պարտավորությունների մասով: 

Երեւանի հակակոռուպցիոն կենտրոնի ղեկավար Մարատ Ատովմյանի կարծիքով էլ իմաստ չկա Հայաստանում ստեղծել հակակոռուպցիոն ինստիտուտներ, որոնք «ինչպես կյանքը ցույց է տվել, որ չեն գործում»: 

Կառավարությունն այս պահին, ըստ Մարատ Ատոմյանի, տվյալ մոդելն ավելի արդյունավետ է համարում: Գործադիրում մտածում են. «Մի քանի տարի թող աշխատի, հետո կտեսնենք, եթե իրեն չարդարացնի, նոր լուծում կփնտրենք»: «Սակայն պետք չէ ժամանակ կորցնել և էքսպերիմենտներով զբաղվել: Ավելի ճիշտ է մասնագիտական քննարկումներ կազմակերպել: Իմաստ չկա անընդհատ նմանատիպ մարմիններ ստեղծել, քանի որ պրակտիկան ցույց է տալիս, որ դրանք չեն գործում: Պետք է ուղղակի ռեալ քայլեր ձեռնարկել կոռուպցիայի վերացման ուղղությամբ: Եթե ստեղծվում է կոռուպցիայի դեմ պայքարի մարմին, ապա այն պետք է լինի անկախ, ինչպես օրինակ՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը», - եզրափակեց նա: 

Ամփոփելով քննարկումը բանախոսները կարծիք հայտնեցին, որ Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարում ռեալ դրական տեղաշարժ կգրանցվի, եթե լինի խնդրի նկատմամբ համակարգային մոտեցում և համապատասխան քաղաքական կամք:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«ՀՀ պետական ֆինանսների կառավարման համակարգի 2017-2018թթ. մոնիտորինգի արդյունքները»
27.07.2018
12:30
Հուլիսի 27-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս «ՀՀ պետական ֆինանսների կառավարման համակարգի 2017-2018թթ. մոնիտորինգի արդյունքները» թեմայով։
Պաշտպանական ոլորտի պետգնումները կոռուպցիոն մեծ ռիսկեր են պարունակում՝ փորձագետ
26.07.2018
14:00
Հուլիսի 26-ին «Մեդիա կենտրոնում» Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոնի նախագահ, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը ներկայացրեց ՀՔՀԱԿ-ի կողմից իրականացված 2017-2018 թթ. պաշտպանական ոլորտի գնումների մոնիտորինգի արդյունքները։
«Մեդիա-նոր իշխանություններ. մտահոգիչ միտումներ»
25.07.2018
12:00
Մանիպուլյացիա, քարոզչություն, ապատեղեկատվություն, կեղծ կայքեր..Այս ամենը մեդիայում եղել է միշտ: Սակայն մասշտաբները, որոնք տեսնում ենք այսօր, մեդիա փորձագետներին թույլ է տալիս վիճակը գնահատել՝ իբրև ճգնաժամային:

«Դիտորդների խմբի գործունեության խոչընդոտները և ՔԿՀ-ներում մարդու իրավունքների խախտումների ընթացիկ խնդիրները»
25.07.2018
11:00
Թավշյա հեղափոխությունից հետո ՀՀ Արդարադատության նախարարությունը պահում է նույն դիրքորոշումը և նույն կերպ խոչընդոտում ՀՀ ԱՆ ՔԿՀ-ներում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական Դիտորդների խմբի գործունեությունը. այս մասին հուլիսի 25-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած քննարկմանը հայտարարեցին Դիտորդական խմբի անդամները:
«Աղմուկ Փանիկի միջադեպի շուրջ․ արդյոք պե՞տք է վերանայել 102-րդ ռուսական ռազմաբազայի տեղակայման պայմանները»
23.07.2018
13:00
Հուլիսի 23-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած «Աղմուկ Փանիկի միջադեպի շուրջ․ արդյոք պե՞տք է վերանայել 102-րդ ռուսական ռազմաբազայի տեղակայման պայմանները» թեմայով քննարկման ընթացքում քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը հուլիսի 17-ին Շիրակի Փանիկ գյուղում ռուս զինվորականների մասնակցությամբ գրանցված միջադեպը գնահատեց ահաբեկչություն տեղացիների նկատմամբ․
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ