«Բացել հայ-թուրքական սահմանը, ճանաչել Ցեղասպանությունը, սկսել երկխոսություն». հայ և թուրք իրավապաշտպաններ
23.04.2015
11:00
Թուրքիայում շատ մեծ փոփոխություն կա Հայոց Ցեղասպանության հարցի ընկալման շուրջ, և այժմ թուրք հասարկությունն ավելի ազատ է խոսում այս խնդրի մասին. վստահեցնում են հայ և թուրք իրավապաշտպանները այսօր «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ:

Քննարկման մասնակից Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի նախագահ և Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիայի  գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Արտակ Կիրակոսյանը ասում է, որ Հայաստանի խնդիրն է ոչ միայն դատապարտումը, այլև ապագային ուղղված կոչը, որ այլևս թույլ չտրվի նման հանցագործություն:

«Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորումը և Թուրքիայի կողմից Ցեղասպանության ընդունումը դրական ազդեցություն կարող է ունենալ նաև Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման վրա: Թուրքիայում շատ մեծ փոփոխություններ կան խնդրի ընկալման առումով: Հիմա ավելի խորքային են ընկալում խնդիրը և ազատ խոսում: Այս միջազգային արշավը Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին կարծում եմ կազդի թուրք ժողովրդի մոտ տեղեկացվածության մակարդակի բարձրացմանը»,-նշեց Կիրակոսյանը   

Դեռ երեկ Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիան Թուրքիայի Մարդու իրավունքների ասոցիացիայի, Մարդու իրավունքների հիմնադրամի և Հայաստանում Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի հետ համատեղ հռչակագիր է ստորագրել Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի առնչությամբ: Այս կազմակերպությունները վաղուց են ճանաչել և դատապարտել Ցեղասպանությունը: Ավելին՝ Մարդու իրավունքների ասոցիացիան Թուրքիայում առաջին կազմակերպություններից է, որն արդեն մի քանի տարի է Ստամբուլում ապրիլի 24-ին Ցեղասպանության վերաբերյալ միջոցառումներ է կազմակեպում:

Քննարկմանը ներկաՄարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիայի նախագահի տեղակալ և Թուքիայիում գործող Մարդու իրավունքների ասոցիացիայի գործադիր խորհրդի անդամ Յուսուֆ Ալաթաշը խոսեց հայ-թուրքական հարաբերություններում քայլերի հաջորդականության մասին՝ բացել սահմանը, ճանաչել Ցեղասպանությունը և սկսել երկխոսություն:

«Մենք հռչակագրում նաև նշել ենք հատուցման մասին, բայց պետք է հերթով գնալ: Ցեղասպանության խնդիրը ոչ միայն քաղաքական, իրավական, կամ մարդկային խնդիր է, այլ ավելի ամբողջական և 20-րդ դարի ամենակարևոր խնդիրներից մեկն է: Կարևորը այն չէ, թե մյուս երկրները ինչ են ասում, կարևորը այն է, որ այդ հանցագործությունները ընդունեն և դատապարտեն, որպեսզի այն չկրկնվի: Այն նաև ազգամիջյան խնդիր է, և այս ազգերը պետք է հաշտվեն ու համերաշխության մեջ ապրեն:  Թուրքիան պետք է քայլ անի առանց որևէ նախապայմանի և նախապես ընդունի, որ Ցեղասպանությունը՝ Ցեղասպանություն է: Թուքիայի իշխանությունները պետք է բացահայտ և պաշտոնական ներողություն խնդրեն: Դրանից հետո պետք է փնտրտուքներ սկսել, թե ինչպես պետք է հաշտեցման եզրեր գտնել հայ և թուրք ժողովուրդների միջև»,-նշեց Ալաթաշը:

Ըստ նրա՝ Թուրքիան հայ-թուրքական սահմանը պետք է բացի ոչ թե այլ կազմակերպությունների հորդորներով, այլ իր ներքին զարգացումների շնորհիվ:

Ալաթաշի խոսքերով՝ Թուրքիան այդ ներուժն այսօր ունի:

«Թուրքիան չի կարող ականջները փակել աշխարհի ձայնի առաջ: Մենք հույս ունենք, որ Հայաստան-Թուրքիա երկխոսությունը կսկսվի, սակայն Թուրքիան առաջինը ինքը պետք է քայլ կատարի՝ ընդունելու Ցեղասպանությունը, բացելու սահմանը, որից հետո կսկսվի երկխոսությունը»,-ընդգծեց Ալաթաշը:

Կիրակոսյանը կարծում է, որ Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը կարևոր հանգրվան է, բայց դրանով պայքարը չի ավարտվի. «Այն կշարունակվի, իսկ Թուրքիայում մենք կտեսնենք, թե ինչպիսի արձագանք կլինի»:

 Ալաթաշը հավելում է, որ չնայած Թուրքիան հայերի ու մյուս ազգային փոքրամասնությունների հետ կապված խնդիրներ ունի, այնուամենայնիվ Թուրքիայում լուրջ փոփոխություններ կան. հասարակության մեջ տաբու համարվող թեմաները սկսել են ավելի բաց և ազատ քննարկվել: Մարդիկ ավելի հանգիստ են խոսում այդ խնդիրների մասին:

«Աշխարհի պատմությունը լի է պետությունների կույր քաղաքականությամբ: Պետք է ատելության խոսքերին վերջ տալ և ամեն պետություն իր պատմության հետ պետք է հաշտվի: Սա պետք է անել նրա համար, որպեսզի հաշվի նստել ճշմարտության հետ և կերտել սերունդների ապագան: Այդ դեպքում, երբ Թուրքիան սպանություններ կատարողներին ներկայացնի ոչ թե որպես հերոս, այլ՝ մարդասպան, ամեն ինչ իր տեղը կընկնի»,-հավելեց Ալաթաշը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Փոփոխություններ «Էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկայի մասին» օրենքում․ այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացման հեռանկարները Հայաստանում»
13.12.2017
13:00
Դեկտեմբերի 13-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Փոփոխություններ «Էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկայի մասին» օրենքում․ այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացման հեռանկարները Հայաստանում» թեմայով:
Պատգամավորների վարքն ու խոսքը. էթիկական նորմեր և հանրային ընկալումներ
12.12.2017
12:00
Անցած շաբաթ ՀՀ ԱԺ առողջապահության եւ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, ՀՀԿ խմբակցության անդամ Հակոբ Հակոբյանը «Ժողովուրդ» օրաթերթի հետ զրույցում ասել էր․ «Աղքատը քիչ է ծախսում, հետեւաբար թանկացումը բերում է նրան, որ աղքատը ստիպված ինքնաբուխ ձեւով խուսափելու է թանկացած ապրանքներից:
«Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ»
12.12.2017
11:00
Հայաստանում առողջապահության համընդհանուր հասանելիության համար խոչընդոտները առաջին հերթին ֆինանսական են:
Մարդու իրավունքների խախտումները 2017թ. Հայաստանում
11.12.2017
12:30
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրվան նվիրված մամլո ասուլիս, որի շրջանակում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017թ. մարդու իրավունքների խախտումները Հայաստանում:
Ճապոնիայի դեսպան Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը Մեդիա կենտրոնում
11.12.2017
11:00
ՀՀ-ում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. Էյջի Տագուչին դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ընթացքում շնորհավորեց Հայաստանի Հանրապետությանը Եվրամիության հետ 2017թ. նոյեմբերի 24-ին ստորագրած Համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի համար: