«Բացել հայ-թուրքական սահմանը, ճանաչել Ցեղասպանությունը, սկսել երկխոսություն». հայ և թուրք իրավապաշտպաններ
23.04.2015
11:00
Թուրքիայում շատ մեծ փոփոխություն կա Հայոց Ցեղասպանության հարցի ընկալման շուրջ, և այժմ թուրք հասարկությունն ավելի ազատ է խոսում այս խնդրի մասին. վստահեցնում են հայ և թուրք իրավապաշտպանները այսօր «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ:

Քննարկման մասնակից Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի նախագահ և Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիայի  գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Արտակ Կիրակոսյանը ասում է, որ Հայաստանի խնդիրն է ոչ միայն դատապարտումը, այլև ապագային ուղղված կոչը, որ այլևս թույլ չտրվի նման հանցագործություն:

«Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորումը և Թուրքիայի կողմից Ցեղասպանության ընդունումը դրական ազդեցություն կարող է ունենալ նաև Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման վրա: Թուրքիայում շատ մեծ փոփոխություններ կան խնդրի ընկալման առումով: Հիմա ավելի խորքային են ընկալում խնդիրը և ազատ խոսում: Այս միջազգային արշավը Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին կարծում եմ կազդի թուրք ժողովրդի մոտ տեղեկացվածության մակարդակի բարձրացմանը»,-նշեց Կիրակոսյանը   

Դեռ երեկ Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիան Թուրքիայի Մարդու իրավունքների ասոցիացիայի, Մարդու իրավունքների հիմնադրամի և Հայաստանում Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտի հետ համատեղ հռչակագիր է ստորագրել Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի առնչությամբ: Այս կազմակերպությունները վաղուց են ճանաչել և դատապարտել Ցեղասպանությունը: Ավելին՝ Մարդու իրավունքների ասոցիացիան Թուրքիայում առաջին կազմակերպություններից է, որն արդեն մի քանի տարի է Ստամբուլում ապրիլի 24-ին Ցեղասպանության վերաբերյալ միջոցառումներ է կազմակեպում:

Քննարկմանը ներկաՄարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիայի նախագահի տեղակալ և Թուքիայիում գործող Մարդու իրավունքների ասոցիացիայի գործադիր խորհրդի անդամ Յուսուֆ Ալաթաշը խոսեց հայ-թուրքական հարաբերություններում քայլերի հաջորդականության մասին՝ բացել սահմանը, ճանաչել Ցեղասպանությունը և սկսել երկխոսություն:

«Մենք հռչակագրում նաև նշել ենք հատուցման մասին, բայց պետք է հերթով գնալ: Ցեղասպանության խնդիրը ոչ միայն քաղաքական, իրավական, կամ մարդկային խնդիր է, այլ ավելի ամբողջական և 20-րդ դարի ամենակարևոր խնդիրներից մեկն է: Կարևորը այն չէ, թե մյուս երկրները ինչ են ասում, կարևորը այն է, որ այդ հանցագործությունները ընդունեն և դատապարտեն, որպեսզի այն չկրկնվի: Այն նաև ազգամիջյան խնդիր է, և այս ազգերը պետք է հաշտվեն ու համերաշխության մեջ ապրեն:  Թուրքիան պետք է քայլ անի առանց որևէ նախապայմանի և նախապես ընդունի, որ Ցեղասպանությունը՝ Ցեղասպանություն է: Թուքիայի իշխանությունները պետք է բացահայտ և պաշտոնական ներողություն խնդրեն: Դրանից հետո պետք է փնտրտուքներ սկսել, թե ինչպես պետք է հաշտեցման եզրեր գտնել հայ և թուրք ժողովուրդների միջև»,-նշեց Ալաթաշը:

Ըստ նրա՝ Թուրքիան հայ-թուրքական սահմանը պետք է բացի ոչ թե այլ կազմակերպությունների հորդորներով, այլ իր ներքին զարգացումների շնորհիվ:

Ալաթաշի խոսքերով՝ Թուրքիան այդ ներուժն այսօր ունի:

«Թուրքիան չի կարող ականջները փակել աշխարհի ձայնի առաջ: Մենք հույս ունենք, որ Հայաստան-Թուրքիա երկխոսությունը կսկսվի, սակայն Թուրքիան առաջինը ինքը պետք է քայլ կատարի՝ ընդունելու Ցեղասպանությունը, բացելու սահմանը, որից հետո կսկսվի երկխոսությունը»,-ընդգծեց Ալաթաշը:

Կիրակոսյանը կարծում է, որ Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը կարևոր հանգրվան է, բայց դրանով պայքարը չի ավարտվի. «Այն կշարունակվի, իսկ Թուրքիայում մենք կտեսնենք, թե ինչպիսի արձագանք կլինի»:

 Ալաթաշը հավելում է, որ չնայած Թուրքիան հայերի ու մյուս ազգային փոքրամասնությունների հետ կապված խնդիրներ ունի, այնուամենայնիվ Թուրքիայում լուրջ փոփոխություններ կան. հասարակության մեջ տաբու համարվող թեմաները սկսել են ավելի բաց և ազատ քննարկվել: Մարդիկ ավելի հանգիստ են խոսում այդ խնդիրների մասին:

«Աշխարհի պատմությունը լի է պետությունների կույր քաղաքականությամբ: Պետք է ատելության խոսքերին վերջ տալ և ամեն պետություն իր պատմության հետ պետք է հաշտվի: Սա պետք է անել նրա համար, որպեսզի հաշվի նստել ճշմարտության հետ և կերտել սերունդների ապագան: Այդ դեպքում, երբ Թուրքիան սպանություններ կատարողներին ներկայացնի ոչ թե որպես հերոս, այլ՝ մարդասպան, ամեն ինչ իր տեղը կընկնի»,-հավելեց Ալաթաշը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ». ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար Պյոտր Սվիտալսկի
16.07.2018
11:00
«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ և գաղափարներ, ԵՄ-ն Հայաստանում կառուցողական է տրամադրված». այս մասին հուլիսի 16-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց ՀՀ-ում Եվրոպական միության պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին:
Նոր «Ընտրական օրենսգիրքը» և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները
13.07.2018
12:30
Հուլիսի 13-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Ընտրական նոր օրենսգիրքը և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները» թեմայով:
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Հայաստանում ամուսնական զույգերը պլանավորում են շատ, բայց ունենում քիչ երեխաներ. ՄԱԿ 2017թ. ուսումնասիրություն
11.07.2018
12:00
Հուլիսի 11-ին Բնակչության համաշխարհային օրը Մեդիա կենտրոնում ներկայացվեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացված ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ուսումնասիրության արդյունքները:
Նոր քաղաքապետ, թե՞ նոր ավագանի
11.07.2018
11:00
Հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հրաժարական ներկայացնելուց հետո ապագա քաղաքապետի ընտրության հետ կապված անորոշ իրավիճակ է ստեղծվել։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ