«Խտրականության դեմ» օրենքի ընդունումը քաղաքացիներին կընձեռի հավասար հնարավորություններ
25.05.2015
12:00
Հայաստանում խտրականության կարող է ենթարկվել յուրաքանչյուր ոք՝ անկախ որևէ փոքրամասնության կամ սոցիալական խմբի պատկանելիությունից, ուստի «Խտրականության դեմ» օրենքի ընդունումը, ըստ իրավապաշտպանների և քաղհասարակության ներկայացուցիչների, մեծ կարևորություն ունի խտրականության զոհերի իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից:

«Խտրականության դեմ օրենքի ընդունման անհրաժեշտությունն ու խտրականության դրսևորումները Հայաստանում» թեմայով այսօր «Մեդիա կենտրոնում» քննարկում էր կազմակերպել Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի հայաստանյան գրասենյակը Հանրային լրագրության ակումբի հետ համատեղ, որին մասնկացում էին«Նոր սերունդ» մարդասիրական ՀԿ-ի ղեկավար Սերգեյ Գաբրիելյանը,  «Նոր սերունդ» մարդասիրական ՀԿ-ի աշխատակից Արման Սահակյանը, Արման Սահակյանի փաստաբան Մարո Խաչատուրյանը, «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» ՀԿ-ի իրավական հարցերով փորձագետ Հասմիկ Հարությունյանը և  «Եվրասիա համագործակցություն» հիմնադրամի ծրագրերի ղեկավար Իզաբելլա Սարգսյանը:

Ինչպես գիտենք այս տարվա մայիսի 14-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը բավարարեց ՀՀ 3 քաղաքացիների հայցն՝ ընդդեմ «Իրավունք» թերթի, որտեղ 2013-ի մայիսի 17-ին իրենց դեմ տպագրվել էր հոդված խտրականության և ատելության կոչերով: Իսկ մայիսի 22-ին հրապարակվեց նաև դատավճիռը, ըստ որի թերթի խմբագիրը, որը նաև հոդվածի հեղինակն է, պարտավորվում է հրապարակայնորեն ներողություն խնդրել, ինչպես նաև վիրավորանքի ու զրպարտության համար հայցվորներից յուրաքանչյուրին 250.000 ՀՀ դրամ գումար վճարել:

Հայցվորներից մեկի՝ Արման Սահակյանի փաստաբան Մարո Խաչատուրյանը դրական քայլ է համարում դատարանի կողմից նման վճռի կայացումը և նշում, որ նման գործերով Հայաստանի դատական պրակտիկայում մինչ օրս որևէ դրական փորձ չէր եղել:

«Հաշվի առնելով նաև բացասական նախադեպը պատիվն ու արժանապատվությունը վիրավորող գործերով, երբ նույն հոդվածի վերաբերյալ 16 հայցվորների հայցն՝ ընդդեմ «Իրավունք» թերթի մերժվեց, այս անգամ դատարանի կայացրած որոշոմը կարող ենք համարել բավականին մեծ ձեռքբերում: Բայց խնդիրը նրանում է, որ դատարանը մեր հայցը բավարարել է զրպարտության և վիրավորանքի համար, բայց ոչ խտրականության և ատելության կոչի հրահրման համար: Դատարանը նշել է, որ մենք չենք ապացուցել, որ այստեղ կա դիտավորությամբ ատելության և խտրականության հրահրում»,-ասում է Խաչատուրյանը:

Նա հավելում է, որ որպես փաստաբան, իր համար դժվարություն է ստեղծել առանց «Խտրականության դեմ» առանձին օրենքի ապացուցել, որ այդտեղ առկա է խտրականության և ատելության կոչ՝ չնայած նրան, որ հղում է կատարել ՀՀ Սահմանադրությանը, Եվրոպակական կոնվեցիային և մի շարք միջազգային այլ պայմանագրերի, որոնք վավերացրել է Հայաստանը: Նշենք, որ Հայաստանում չի գործում առանձին օրենք Հակախտրականության մասին:

Սերգեյ Գաբրիելյանն  ասում է, որ«Իրավունք» թերթը ոչ միայն զրպատել էր 60 քաղաքացու, ներկայացնելով նրանց «ազգի թշնամի և դավաճան», այլև խտրականության կոչեր է արել և թյուր ինֆորմացիա ներկայացրել Նոր սերունդ ՀԿ-ի գործունեության մասին:

«Տարբեր պետական կառույցների կողմից մեր նկատմամբ հակակրանքն է սերմանվում, որ մենք պաշտպանում ենք նույանսեռականների իրավունքները:  Հոդվածի տպագրումից անմիջապես հետո ջարդել էին անգամ Արմանի ավտոմեքենայի դիամցի ապակին: Մենք դիմել էինք Ոստիկանությանը, որ ապահովվի մեր անվտանգությունը, բայց իրենք հրաժարվեցին՝ ասելով մեզ, որ դա վճարովի ծառայություն է և պետք է դիմենք թիկնապահական ծառայության: Այսինքն մենք՝ ՀՀ քաղաքացիներս չենք կարող լինել պաշտպանված»,-նշում է Գաբրիելյանը:

Հայցվոր Արման Սահակյանը ասում է, որ հոդվածում կոչ են արել այդ «սև ցուցակում» հայտնված 60 քաղաքացիներին չբարևել, զրո հանդուրժողականություն ցուցաբերել և ազատել աշխատանքից:

Ըստ Գաբրիելյանի՝ Հայաստանում խտրականության ենթարկվող խոցելի խմբերը հիմնականում  նույնասեռականներն են, ներարկային թմրանյութեր օգտագործողները, կոմերցիոն սեռական ծառայություն մատուցող կանայք, կրոնական և ազգային փոքրամասնությունները:

«Միևնւոյն ժամանակ իրենք իրենց մեջ ունեն այդ խտրականության խնդիրը և մեկը մյուսին չի ընդունում: Խտրականության դեպքեր կան նաև բանակում, բուժհաստատություններում, քրեակատարողական հիմնարկներում, պետական և մասնավոր հատվածի գործատուների և այն որոշ ՀԿ-ների մոտ, որոնք իրենց ներկայացնում են ազգասերներ և հայկական ավանդույթները ներկայացնողներ»,-հավելում է Գաբրիելյանը:

Նշենք, որ մենք քննարկմանը հրավիրել էինք նաև «Իրավունք» թերթի խմբագիր Հովհաննես Գալաջյանին և նրա փաստաբան Լևոն Բաղդասարյանին, սակայն նրանք հրաժարվել էին մասնակցելու մեր քննարկմանը:

Հասմիկ Հարությունյանը ասում է, որ  չնայած կան մի քանի օրենսգքրեր, որտեղ կան սահմանված դրույթներ հավասարության և խտրականության արգելքի վերաբերյալ, այնուամենայնիվ առանձին օրենք ունենալու անհրաժեշտությունը մեծ է:

«Մենք ունենք դրույթներ Կրթության մասին օրենքում, Քրեական օրենսգրքում, Սահմանադրությունում, բայց դրանք այնքան դեկլարատիվ բնույթի են, որ խտրականության ենթարկված անձը՝ որպես տուժող, չի կարող պահանջել արդարություն, չկա այդ մեծ իրավական հիմքը, որին հղում պետք է կատարեն: Մենք չունենք նաև խտրականության ինչպես դասական, այնպես էլ տարբեր  տեսակների մասին իրավական  սահմանումը»,-ընդգծեց Հարությունյանը:

Իզաբելլա Սարգսյանը ներկայացրեց«Եվրասիա համագործակցություն» հիմնադրամի իրականացրած հետազոտությունը, ըստ որի խտրականությունը Հայաստանում չի վերաբերում միայն մարգինալ փոքրամասնություններին:

«Այս խնդիրը վերաբերում է բոլորին, այդ թվում՝ կանանց, հաշմանդամություն ունեցող և ազատազրկված անձանց: Ցանկացած ոք ՀՀ-ում այս կամ այլ իրավիճակներում կարող է խտրականության զոհ լինել: Խոսքը վերաբերում է և ուղիղ խտրականությանը, և ասոցացված: Արդարադատության նախարարությունը այս պահին մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերում օրենքի նախագծի ստեղծման ուղղությամբ աշխատանքեր տանելու և համագործակցելու համար»,-նշեց Սարգսյանը:

Բացի օրենսդրական կարգավորումներ ունենալուց, բանախոսները կարևորեցին հասարակության շրջանում երկարատև աշխատանք տանելը:

«Մի կողմից պետք է լինի օրենք, մյուս կողմից մենք՝ ՀԿ-ներս պետք է աշխատենք  հասարակության հետ, որպեսզի այդ օրենքը գործի: Եթե չկա օրենք, անհնար է դատարանում որոշակի արդյունքների հասնել, մյուս կողմից եթե չկա աշխատանք հասարակության հետ, օրենքը միշտ կմնա թղթի վրա: Այսինքն  դա բոլորիս համար երկար ճանապարհ է: Մենք ուզում ենք, որ ՀՀ բոլոր քաղաքացիները ունենան ոչ միայն  հավասար իրավունքներ, այլև հավասար հնարավորություններ»,- հավելեց Սարգսյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

 

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Պատգամավորների վարքն ու խոսքը. էթիկական նորմեր և հանրային ընկալումներ
12.12.2017
12:00
Դեկտեմբերի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Պատգամավորների վարքն ու խոսքը. էթիկական նորմեր և հանրային ընկալումներ» թեմայով:
«Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ»
12.12.2017
11:00
Դեկտեմբերի 12-ը Առողջապահության համընդհանուր հասանելիության համաշխարհային օրն է: Այս օրվան նվիրված «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ մամլո ասուլիս «Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ» թեմայով:
Մարդու իրավունքների խախտումները 2017թ. Հայաստանում
11.12.2017
12:30
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրվան նվիրված մամլո ասուլիս, որի շրջանակում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017թ. մարդու իրավունքների խախտումները Հայաստանում:
Ճապոնիայի դեսպան Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը Մեդիա կենտրոնում
11.12.2017
11:00
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ ՀՀ-ում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը` «Հայ-ճապոնական հարաբերություններ. համագործակցության նոր հեռանկարներ և հնարավորություններ» թեմայով:
«Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի հիմնախնդիրները. զուգահեռներ Վրաստանի հետ»
08.12.2017
13:00
Հայաստանի էներգետիկ համակարգում ամենազգալի խնդիրներից է սպառողի համար գազի գնի ոչ թափանցիկ ու անտրամաբանական ձեւավորումը: Պաշտոնապես Ռուսաստանը ՀՀ-ին գազը վաճառում է 1000 խորհանարդ մետրի դիմաց 150 դոլարով, բայց վերջնական սպառողը վճարում է գերթե երկու անգամ թանկ՝ 290 դոլար:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ