Հայաստանում կա տեղեկացվածության պակաս դաունի համախտանիշ ունեցող անձանց մասին
20.03.2015
12:00
Հայաստանում, ըստ փորձագիտական տվյալների, 2014 թ.-ին ծնվել է մոտ 45 դաունի համախտանիշ ունեցող երեխա: Հստակ և ամբողջական վիճակագրական տվյալներ չկան: Ըստ Առողջապահության նախարարության տվյալների՝ միայն 2014 թ.-ին Հայաստանում 22 դաունի համախտանիշ ունեցող երեխա է հանձնվել մանկատուն: Այս մասին այսօր «Մեդիա կենտրոնում» հայտարարեց «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց շահերի պաշտպանության ազգային դաշինք» իրավաբանական անձանց միության նախագահ Զարուհի Բաթոյանը:

Ըստ Բաթոյանի՝ Հայաստնում թեև դրականորեն փոխվում է հասարակության վերաբերմունքը դաունի համախտանիշ ունեցող երեխաների նկատմամբ, սակայն դեռ պահպանվում են խնդիրները այդ երեխաների զարգացման, հասարակությունում ինտերգրելու և կրթություն ստանալու համար:

Հայաստանում դաունի համախտանիշ ունեցող երեխաների հետ աշխատանքը դժվարանում է, քանի որ չի տրամադրվում այդ երեխաների զարգացման, մասնագիտական ծառայությունների ողջ համալիրը: Չկա նաև պաշտոնական վիճակագրություն նրանց վերաբերյալ: «Դաունի համախտանիշ ունեցող երեխաների վերաբերյալ պաշտոնական վիճակագրությունը ամենացավոտ հարցերից է: Կա վիճակագրություն հաշմանդամություն ունեցող անձանց վերաբերյալ, սակայն բացակայում են վիճակագրական տվյալներ դաունի համախտանիշ ունեցող անձանց մասին», - նշում է Բաթոյանը:  

«Մեդիա կենտրոնում» մարտի 20-ին կայացավ մամլո ասուլիս դաունի համախտանիշ ունեցող անձանց համաշխարհային օրվան` մարտի 21-ին ընդառաջ: Ասուլիսի բանախոսներն էին «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց շահերի պաշտպանության ազգային դաշինք» իրավաբանական անձանց միության նախագահ Զարուհի Բաթոյանը, Երևանի բժշկահոգեբանամանկավարժական գնահատման կենտրոնի հոգեբան Հասմիկ Ազատյանը և դունի համախտանիշ ունեցեղ երեխայի ծնող Աննա Մովսիսյանը:

Մարտի 21-ը դաունի համախտանիշի միջազգային օրն է: Միայն 10 տարի է, որ կարևորել է աշխարհը այս օրը և ՄԱԿ-ը ներառել է իր օրացույցում, նշում է Զարուհի Բաթոյանը՝ հավելելով, որ կազմակերպությունը կոչ է անելու անդամ պետություններին, ՀԿ-ներին, միջազգային կազմակերպություններին և հասարակությանը պատշաճ ուշադրություն դաձնել դաունի համախտանիշ ունեցող անձանց իրավունքներին:

Ասուլիսի բանախոսները անդրադարձան նաև դաունի համախտանիշ ունեցող անձանց կրթության, աշխատանքի և հասարակության մեջ ներառվելու խնդիրներին և հնարավորություններին Հայաստանում:

Հայաստանում դաունի համախտանիշ ունեցող անձանց հետ կապված բազմաթիվ չլուծված խնդրիներից են հասարակության իրազեկման պակասը և համապատախան ծառայությունների համալիր բացակայությունը: «Տեղեկացվածության պակասը հիմնական խնդիրներից է, քանի որ դրա պատճառով շատ հաճախ մարդիկ խուսափում են դաուն համախտանիշ ունեցող անձանցից: Նման երևույթներ են դրսևորվում մի շարք դպրոցներում՝ կրթական գործընթացում: Պետք է իմանալ, որ այդ համախտանիշ ունեցող մարդիկ կարող են կրթվել, երկար կյանք ունենալ և աշխատել», - նշեց Բաթոյանը՝ հավելելով, որ Հայաստանում չկա նաև տեղեկատվություն մասնագիտական ծառայությունների մասին:

Նրա խոսքերով՝ ծնողները տեղյակ չեն ծառայությունների մասին: «Նրանք պետք է պատրաստ լինեն, երբ իմանում են այն մասին, որ ունեցել, կամ ունենալու են դաունի համախտանիշով երեխա: Ծառայությունները բազմազան են՝ հոգեբանական, տեղեկատվական և վերականգնողական: Հայաստանում այդ ողջ համալիրը չի տրամադրվում: Ահա այս պատճառով, երբ ծնողը չի իմանում՝ ինչ անել, որ կազմակերպությանը կամ ծառայությանը դիմել,  հայտնվում է ծանր կացության մեջ: Երբեմն հոգեպես թույլ ծնողները առաջին բանը որ անում են՝ հրաժարվում է երեխայից», - ասաց Բաթոյանը:

 

Դաունի համախտանիշ ունեցող երեխայի ծնող Աննա Մովսիսյանը նշում է, որ իսկապես հասարակության մեջ հանդիպում են խտրական վերաբերմունքի դեպքեր, ինչի պատճառը տեղեկատվության պակասն է: «Երբ մարդիկ սկսում են ճանաչել երեխայի կարողությունները, նրանք մոռանում են խնդրի մասին: Ինքս ընդհանրապես իմ երեխայի խնդրի մասին չեմ հիշում: Ես չեմ տեսնում նրա խնդիրը, այլ տեսնում եմ նրա կարողությունները՝ որպես մարդ», - նշեց նա:

Մոսիսյանը պատմում է, որ տարիներ առաջ երբ ծնվեց իր երեխան, նա հայտնվել էր անորոշության մեջ, քնաի որ չգիտեր՝ ինչ է դաունի համախտանիշը և ինչպես օգնել երեխային: «Ինքս անորոշության մեջ էի: Ես նրան տարա դպրոց, քանի որ ուզում էի ապացուցել, որ իմ երեխան կարող է սովորել հանրակրթական դպրոցում: Նա գնում էր, դպրոց, ուներ արդեն ընկերներ, սակայն շատ բան փոխվեց երբ ներդրվեց ներառական կրթությունը: Մարդիկ սկսեցին նրան ընդունել և հասկացան, որ համախտանիշը չի խանգարում նրան սովորել, աշխատել, հաջողությունների հասնել և երազել», - պարզաբանեց ծնողը: 

Երևանի բժշկահոգեբանամանկավարժական գնահատման կենտրոնի հոգեբան Հասմիկ Ազատյանն էլ փաստում է, որ ներառական կրթական ծրագրերով դպրոցներում իրավիճակը շտկելու համար առաջնայինը պետք է դաունի համախտանիշ ունեցող երեխային ընդունեն այնպիսին, ինչպիսին երեխան կա: Մյուս կողմից, նրա դիտարկմամբ՝ ծնողներին հոգեբանական աջակցությունը պետք է տրամադրվի առաջին հերթին հենց ծննդատանը:

«Ծննդատներում չկան հոգեբաններ, որոնք կբացատրեն ծնողներին՝ ինչպես վարվել դաունի համախտանիշ ունեցող երեխա ծննդաբերելուց հետո: Նման ծնողները հինգ փուլանոց սթրեսի միջով են անցնում: Նրանք կարծում են, որ մենակ են, ընկնում են փնտրտուքների մեջ և մասնագիտական ծառայությունների փոխորեն դիմում անգամ հեքիմների», - ասաց հոգեբանը՝ հավելելով, որ դպրոցներում դաունի համախտանիշ ունեցող երեխաների հետ կրթական պրոցսեից դժգոհում են ոչ այնքան դասընկերները, որքան նրանց ծնողները: «Ծնողներն են հաճախ ստեղծում այդպիսի մթնոլորտ, որի պատճառով երեխաները սկսում են խուսափել դաունի համախտանիշ ունեցող դասընկերներից», - պարզաբանեց Ազատյանը:

Ամփոփելով ասուլիսը՝ բանախոսները կոչ արեցին հանրությանը տեսնել մադուն, նրա կարողությունները և չկենտրոնանալ նրա բժշկական ախտորոշման վրա: «Մենք խոսում ենք մարդու մասին: Պետք է ուշադիր լինել գործածվող բառերին, հատկապես, երբ գրվում են լրագրողական նյութեր և գրառումներ կատարվում սոցցանցերում», - եզրափակեցին բանախոսները:  

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին

 

 

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Հայաստանում ամուսնական զույգերը պլանավորում են շատ, բայց ունենում քիչ երեխաներ. ՄԱԿ 2017թ. ուսումնասիրություն
11.07.2018
12:00
Հուլիսի 11-ին Բնակչության համաշխարհային օրը Մեդիա կենտրոնում ներկայացվեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացված ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ուսումնասիրության արդյունքները:
Նոր քաղաքապետ, թե՞ նոր ավագանի
11.07.2018
11:00
Հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հրաժարական ներկայացնելուց հետո ապագա քաղաքապետի ընտրության հետ կապված անորոշ իրավիճակ է ստեղծվել։
«Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց
10.07.2018
12:30
Հուլիսի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց» թեմայով:
«Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց
10.07.2018
12:30
Հուլիսի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ