Քաղհասարակությունը ներկայացնում է իր առաջարկները ԵՄ-ին
07.04.2015
12:00
Քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները հորդորում են Եվրամիությանը ավելի հստակ և խիստ չափորոշիչներով գնահատել Հայաստանի իշխանությունների՝ ԵՄ հարևանության քաղաքականության շրջանակներում իրականացրած բարեփոխումները: Եվրամիության ներկայացուցիչը սակայն պնդում է, որ Եվրոպական հարևանության քաղաքականության առաջընթացի զեկույցում գնահատման չափանիշները հստակ են: Այդ չափորոշիչները, պնդում է Հայաստանում Եվրամիության պատվիրակության քաղաքական հարցերի պատասխանատու Անդրեյ Դիդենկոն, մշակվում են Հայաստանի իշխանությունների և քաղաքացիական հասարկության ներկայացուցիչների հետ տևական քննարկումների արդյունքում:

Այսօր «Մեդիա կենտրոնում» կայացած «Եվրոպական հարևանության քաղաքականության առաջընթացի զեկույցները Հարևանության քաղաքականության վերանայման գործընթացներում» թեմայով քննարկման ժամանակ Անդրեյ Դիդենկոն հիշեցրեց, որ Հայաստանը, ըստ առաջընթացի զեկույցի, սահմանափակ առաջընթաց է արձանագրվել խորը և կայուն ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների ոլորտներում։ «Հայաստանում փոքր առաջընթաց է գրանցվել անվճար իրավական օգնության իրավունքի մասով և դատական մարմիններում դատավորների անկախության ուղղությամբ։ Առավել թափանցիկ է դարձել դատավորների նշանակման գործընթացը, սակայն հասարակությունը շարունակում է չվստահել դատական համակարգին», - ասված է զեկույցում:

ԵՄ հարևանության քաղաքականության առաջընթացի զեկույցում նաև ներկայացված են մի շարք առաջարկենր, որոնց կատարման շուրջ Հայաստանի կառավարությունը պետք է ջանքեր կենտրոնացի առաջիկա տարվա ընթացքում: Դրանք են՝ բարեփոխել ընտրական օրեսնդրությունը, ուժեղացնել կոռուպցիայի դեմ պայքարը, իրականացնել և հսկել կանանց և տղամարդկանց համար հավասար իրավունքների և հավասար հնարավորությունների մասին օրենքի իրականացումը: Փաստաթաղթում նաև խոսվում է մարդու իրավունքների պաշտպանների վրա հարձակման և ահաբեկման դեպքերի հետաքննման, օրենքի արդյունավետ կիրառման ապահովման անհրաժեշտության մասին:

Այդ թվում կոչ է արվում ՀՀ իշխանություններին հետաքննել 2008թ. մարտի 1-ի բախումների ընթացքում տեղի ունեցած մահվան դեպքերի վերաբերյալ, ոստիկանական կալանքի տակ գտնվողների հանդեպ կոշտ վերաբերմունքի մասին և պատշաճ իրավական գործընթացի խախտմաների վերաբերյալ պնդումները:

Այնուամենայնիվ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները կարծում են, որ Եվրամիության Հարևանության քաղաքականության իրականացման ընթացքում արձանագրված համակարգային խնդիրները վկայում են այն մասին, որ ԵՄ-Հայաստան համագործակցության նոր ձևաչափը ֆինանսական միջոցների տրամադրման ընթացքում պետք է ներառի գնահատման ավելի խիստ միջնաժամկետ և երկարաժամկետ չափանիշներ:

Քննարկման մասնակից ԲՀՀ-Հայաստան «Քաղաքականության հետազոտության կրթաթոշակներ» նախաձեռնության պատասխանատու Մարիամ Մաթևոսյանի կարծիքով Հարևանության քաղաքականության պակաս պարտադրող լինելը հաճախ հանգեցրել է Հայաստանում բարեփոխումների շահարկման: «2007 թ.-ից ի վեր իրականցված զուգահեռ հաշվետվությունները ցույց են տվել մի բան, որ ռեֆորմները բավականին մանիպուլացվել են, և դրա պատճառներից մեկը, հնարավոր է, կապված է քաղաքականության շրջանակի ավելի պակաս պարտադրող լինելու հետ: Ակնկալվող արդյունքը պետք է առավելագույնս հստակ ձևակերպված լինի», - նշեց Մաթևոսյանը:

Նրա պնդմամբ՝ ռեֆորմների շահարկման խնդիրը ցայտուն դրսևորվում է առավել զգայուն ոլորտներում՝ կոռուպցիա, խտրականություն և ընտանեկան բռնության դեմ պայքար: Ընտանեկան բռնության մասին օրենքի նախագիծը, տևական ժամանակ է, մնում է առկախված և չի ընդունվում Ազգային ժողովի կողմից: Ըստ Մարիամ Մաթևոսյանի՝ ստեղծված իրավիճակի պատճառներից մեկն այն է, որ ընտանեկան բռնության մասին օրենքի ընդունումը չի դիտարկվում, որպես գերակա նպատակ: «Այստեղ մենք անհամապատասխանություն ենք տեսնում գերակա խնդիր և արդյունք շղթայում: Նույնը կարող ենք տեսնել կոռուպցիայի կամ տղամարդկանց և կանանց իրավահավասարության հետ կապված օրենսդրության կիրառման դեպքերում», - ասաց նա:

Վերոնշյալ ռիսկերը, նշում է Մարիամ Մաթևոսյանը, փոքրացնելու համար ԵՄ Հարևանության քաղաքականության վերանայման գործընթացում պետք է դրանք հաշվի առնել և ունենալ գնահատման ավելի հստակ չափորոշիչներ:

Քննարկմանը ներկա «Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության» կոալիցիայի անդամ Նվարդ Մարգարյանի կարծիքով, ի տարբերություն մյուս ոլորտների, ընտանեկան բռնության կանխարգելման և կանանց ու տղամարդկանց իրավուքնների գնահատման չափանիշները հստակ են: «Ուղղակի պետք է ընդունել օրենք, որը կանխարգելի ընտանեկան բռնությունը, և ընդունել մեխանիզմներ, որոնք կկարգավորեն կանանց և տղամարդկանց իրավահավասարության հարցերը: Մինչ օրս այս հարցերը քննակումների փուլից այն կողմ չեն անցնում», - նշեց Նվարդ Մարգարյանը:

Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի (ՀՔԱ) Վանաձորի գրասենյակի իրավական վերլուծությունների եւ նախաձեռնությունների բաժնի համակարգող Անահիտ Չիլինգարյանն անդրադարձավ դատական համակարգի անկախության խնդրին: ՀՀ Իշխանությունները հաճախ են հայտարարում, որ արդարադատության համակարգի ինստիտուցիոնալ զարգացման խնդիրը իր լուծումը կստանա ընթացող սահմանադրական բարեփոխումների արդյունքում, ինչի հետ համամիտ չէ Չիլինգարյանը: «Բազմիցս է խոսվել դատական համակարգի՝ գործադիր իշխանությունից կախվածության մասին: Իրականում, առանց սահամանդրական բարեփոխումների ևս կարելի էր դատավորների անկախության հիմքեր ստեղծել՝ ուղղակի փոփոխություններ կատարելով Դատական օրենսգրքում: Այս առումով չի կարելի քողարկվել սահմանադրական բարփոխումներով», - հայտարարեց ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի ներկայացուցիչը:

Անդրադառնալով կառավարության կողմից ընդունված մարդու իրավունքների ռազմավարությանը՝ բանախոսը նշեց, որ այդ փաստաթղթում շատ նորմեր և դրույթներ արձանագրվեցին և սահմանվեցին ոչ այնքան հաստակ, որքան հարկավոր էր: Այդ նորմերը, ըստ Անահիտ Չիլինգարյանի, վերաբերում են հատկապես խտրականության վերաբերյալ օրեսնդրության ընդունմանը, ռազմական օմբուդսմանի ինստիտուտի ներդրմանը և մարդու իրավունքների պաշտպաններին: «Օրինակ՝ մարդու իրավունքների պաշտպանների նկատամամբ հալածանքը, իրավունքների խախտումները բազմաթիվ են և համապատասխան քննության չեն ենթարկվում», - հավելեց նա:

Գնահատաման չափորոշիչների մասով նույն խնդիրն է առաջանում, երբ խոսքը գնում է Հայաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարի և Ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումներին: Որպես նշված ոլորտում բարեփոխումների չափորոշիչներ, ըստ «Թրանսփերենսի ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն ՀԿ-ի տնօրեն Վարուժան Հոկտանյանի, պետք է հաշվի առնվեն «որակական ինդիկատորները և ոչ ֆորմալ ցուցանիշները»: «Բնականաբար, առաջադեմ օրենքների ընդունումը կարևոր է, սակայն մենք խնդիր ունենք իրավակիրառ պրակտիկայի հետ: Այս առումով, քանի որ Հայաստանը, ըստ միջազգային գնահատականների, հանդիսանում է առնվազան կիսաավտորիտար երկիր, շատ կարևոր է իշխանության քաղաքական կամքը», - կարծիք հայտնեց Հոկտանյանը:

Անդրադառնալով հնչեցված կարծիքներին՝ Դիդենկոն կրկնեց, որ ԵՄ գնահատման չափորոշիչները հստակ են, դրանք մշակվում են քննարկումների արդյունքում, իսկ բարեփոխումները իրականացվում են ՀՀ կառավարության հետ համաձայնեցրած ոլորտներում: «Մենք չենք կարող կառավարություն փոխել: Մենք համաձայնեցնում ենք ոլորտները կառավարության հետ: Օրինակ՝ անցած տարի մենք աջակցություն ենք տրամադրել Արդարադատության համակարգում բարեփոխումների համար: Տարեվերջին տեղի ունեցավ (բարեփոխումների ծրագրի) կառավարման խորհրդի նիստ, որում ներկայցված են նաև քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները: Գնահատման արդյունքում մենք բացահայտեցին, որ մի շարք պայմաններ չէին բավարարվել: Արդյունքում որոշում կայացվեց չտրամադրել կառավարության այն գումարները, որոնք նախապես հատկացված էին այդ նպատակով», - հիշեցրեց ԵՄ շարտոնյան:

Քննարկման ավարտին Դիդենկոն հավելեց, որ ռեֆորմների իրականացման արդունավետության հարցում շատ բան կախված է նաև քաղաքացիական ակտիվիստների, իրավապաշտպանների և Մարդու իրավունքների պաշտպանի դիրքորոշումից: 

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ». ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար Պյոտր Սվիտալսկի
16.07.2018
11:00
«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ և գաղափարներ, ԵՄ-ն Հայաստանում կառուցողական է տրամադրված». այս մասին հուլիսի 16-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց ՀՀ-ում Եվրոպական միության պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին:
Նոր «Ընտրական օրենսգիրքը» և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները
13.07.2018
12:30
Հուլիսի 13-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Ընտրական նոր օրենսգիրքը և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները» թեմայով:
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Հայաստանում ամուսնական զույգերը պլանավորում են շատ, բայց ունենում քիչ երեխաներ. ՄԱԿ 2017թ. ուսումնասիրություն
11.07.2018
12:00
Հուլիսի 11-ին Բնակչության համաշխարհային օրը Մեդիա կենտրոնում ներկայացվեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացված ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ուսումնասիրության արդյունքները:
Նոր քաղաքապետ, թե՞ նոր ավագանի
11.07.2018
11:00
Հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հրաժարական ներկայացնելուց հետո ապագա քաղաքապետի ընտրության հետ կապված անորոշ իրավիճակ է ստեղծվել։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ