Սահմանադրական բարեփոխումները կարող են ունենալ վտանգավոր հետևանքներ
31.03.2015
12:00
Սահմանադրական բարեփոխումները կատարվում են իշխանության վերարտադրության համար, ինչը վտանգավոր երևույթ է: Խորհրդարանական համակարգի պայմաններում, որն առաջարկվում է սահամանադրական բարեփոխումներով, իշխող կուսակցության առաջնորդը կարող է ձգտել «հավերժացնել իր իշխանությունը»: Այս մասին այսօր «Մեդիա կենտրոնում» կայացած քննարկման ժամանակ հայտարարեցին քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները:

Հիշեցնենք՝ մարտի 13-ին ՀՀ նախագահ Սերժ  Սարգասյանը սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի անդամների հետ հանդիպման ժամանակ ազդարարեց երկրի մայր օրենքի բարեփոխման գործընթացի երկրորդ փուլի սկզիբը: Նա քաղաքական հավանություն տվեց սահամանադրական բարեփոխումների հայեցակարգին, որում առաջարկվում է գործող կիսանախագահական համակարգից անցում կատարել խորհրդարանական կառավարման մոդելին: Նա հանձնարարեց կոնսուլտացիաներ իրականացնել քաղաքական ուժերի հետ՝ բարեփոխումների վերջնական նախագիծը մշակելու համար:

Սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացին նվիրված քննարկաման ընթացքում քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների մեծ մասը դեմ արտահայտվեց «մայր օրենքի» բարեփոխումների իրականացման գաղափարին՝ խորհրդարանական համակարգին անցումը համարելով իշխանության վերարտադրության նոր մեխանիզմ:

Այնուամենայնիվ, կարևորվեց սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացին քաղաքացիական հասարակության ակտիվ մասնակցությունը: Նշվեց, որ Սահմանադրությունն ամենակարևոր փաստափուղթն է, և այդ առումով քննարկումներին չմասնակցելը՝ ասելով՝ միևնույն է իշխանությունը վերարտադրվելու է, նշանակում է խոստովանել սեփական անզորության մասին:

«Մեդիա կենտրոնում» կայացած «Սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացը քաղաքացիական հասարակության դիտանկյունից» թեմայով քննարկման բանախոսներն էին  «Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտ» հ/կ նախագահ Արտակ Կիրակոսյանը, Իրավունքի պաշտպան առանց սահմանների ՀԿ նախագահ Հայկուհի Հարությունյանը, Իրավունքի և ազատության կենտրոնի ղեկավար Վարդան Հարությունյանը, «Չեք անցկացնի» նախաձեռնության անդամ Արմեն Գրիգորյանը և «Համագործակցություն հանուն ժողովրդավարության» ՀԿ-ի նախագահ Ստեփան Դանիելյանը:

«Չեք անցկացնի» նախաձեռնության անդամ Արմեն Գրիգորյանի խոսքով՝ սահմանադրական փոփոխությունները վտանգավոր են երկու ասպեկտով: «Փոփոխությունները միտված են գործող իշխանության վերարտադրությանը, ինչը վտանգավոր երևույթ է և կարող է ուժեղացնել ավտորիտարիզմի միտումները Հայաստանի քաղաքական համակարգում: Բացի այդ մտահոգություններ կան այն առումով, որ չեն լուծված անվտանգության խնդիրները, ինչի մասին իր ելույթում նշել էր նաև Սերժ Սարգսյանը», - նշեց Գրիգորյանը: Նա տեղեկացրեց, որ «Չեք անցկացնի» նախաձեռնությունն արդեն սկսել է քննարկումներ սահմանադրական փոփոխություններին դեմ արտահայտվող քաղաքական ուժերի և հասարակական կառույցների հետ՝ համատեղ պայքարի ֆորմատներ ձևավորելու վերաբերյալ:

Իրավունքի և ազատության կենտրոնի ղեկավար Վարդան Հարությունյանը ընդհանրապես անտեղին է համարում սահմանադրական փոփոխությունների իրականացումը: Նրա կարծիքով՝ խնդիրը ոչ թե Սահամանադրությունն է, այլ իրական փոփոխությունների գնալու իշխանության քաղաքական կամքի բացակայությունը: «Չեմ կարծում, որ Հայաստանի խնդիրները լուծելու համար պետք է փոխել Սահմանադրությունը: Սահմանադրությունը չի մեղավոր, որ այսօր Հայաստանում առկա է այս իրավիճակը կրիմինալի, ընտրությունների և քաղաքական համակարգի առումով», - նշեց Հարությունյանը:

Հայաստանում ստեղծված իրավիճակի «մեղավորը», ըստ բանախոսի, ոչ թե սահամանադրությունն է, այլ իշխանական վերնախավի դաստիարակությունն ու աշխարհընկալումը: Ելնելով վերոնշյալից և խոսելով այն իրողության մասին, որ Հայաստանում իշխանությունը ցանկացած պարագայում ի զորու է վերարտադրվել, իրավապաշտպանը գալիս է եզրակացության. «Տվե՛ք Հայաստանի իշխանությանն ամենակատարյալ, լավ Սահմանադրությունը, մենք կունենանք այն երկիրը, որը հիմա ունենք»:

«Համագործակցություն հանուն ժողովրդավարության» ՀԿ նախագահ Ստեփան Դանիելյանը կիսեց այն կարծիքը, որ իշխանությունը կարող է վերարտադրվել, սակայն նրա մոտեցմամբ խոսքը գնում է ոչ թե համակարգի, այլ անձի վերարտադրության մասին: Անցումը խարհրդարանական կառավարման մոդելին լուծելու է այդ խնդիրը, նշում է Դանիելյանը` հավելելով, որ Սերժ Սարգսյանը կարող է խույս տալ խորհրդարանական համակարգից:

«Խնդիրը Սերժ Սարգսյանի անձնական վերարտադրության հարցն է: Նա լուրջ խնդրի առաջ է կանգնած ու դեռ չգիտի, թե ինչ ուղղությամբ է գնալու գործընթացը: Եթե անցում կատարեն խորհրդարանական համակարգին, ապա անձի իշխանությունը խնդիրներ կունենա Հայաստանում: Ուստի նա խույս կտա խորհրդարանական համակարգից և հիբրիդային մի տարբերակ կառաջարկի: Սարգսյանը դեռ վերջնականապես չի կողմնորոշվել այս հարցում», - կարծիք հայտնեց Դանիելյանը՝ միևնույն ժամանակ գործարք առաջարկելով նախագահ Սերժ Սարգսյանին:

«Պատրաստ եմ մասնակցել սահմանադրական փոփոխությունների քննարկումներին, գնալ քվերակության և կողմ արտահայտվել ցանկացած տարբերակի, բայց մեկ պայմանով, որ ընտրական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարվեն և ընտրությունների օրը հրապարակվեն ընտրության մասնակիցների ցուցակներ»:

«Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտ» ՀԿ նախագահ Արտակ Կիրակոսյանը ընդհակառակը պնդում է, որ սահմանադրական բարեփոխումների անհրաժեշտությունը վաղուց հասունացել է, և քննարկումներին քաղաքացիական հասարակության կառույցները պետք է ակտիվ մասնակցեն: «Այս համակարգը, որ գործում է, շատ իմաստներով խոչընդոտում է պետության զարգացմանը, քանի որ նախագահն ունի ազդեցության լծակներ բոլոր օղակների վրա», - նշում է Կիրակոսյանը: Նրա կարծիքով, միայն ակտիվ մասնակցությունից հետո քաղաքացիական հասրակության ներկայացուցիչները պետք է հայտնեն դեմ կամ կողմ կարծիք:

«Անարդյունք են այն քննարկումները, թե բարեփոխումները ուղղված են ռեժիմի վերարտադրությանը: Իշխանությանը հիմա էլ ոչ ինչ չի խանգարում վերարտադրվելու համար: Ուստի պետք է ակտիվ մասնակցել քննարկումներին, հասնել նորմալ փոփոխությունների տարբերակի մշակմանը: Հակառակ պարագայում հրաժարվել գործընթացից՝ ասելով միևնույն է իշխանությունը վերարտադրվելու է, նշանակում է խոստովանել սեփական անզորության մասին», - պարզաբանեց նա:

Սահամանդրական փոփոխությունների հայեցակարգում մարդու իրավունքների ոլորտին վերաբերող դրական կետեր տեսնում է Իրավունքի պաշտպան առանց սահմանների ՀԿ նախագահ Հայկուհի Հարությունյանը: Այնուամենայնիվ նրա կարծիքով, փաստաթղթի քաղաքական կողմը ստվերում են դրական փոփոխությունների մասին առաջարկները:

«Այս առումով ակնկալել, որ օրենսդրական փոփոխություների արդյունքում հնարավորություն կընձեռվի քաղաքական այլ կուսակցությունների այնպիսի դրույթներ առաջ քաշել և հավասարակշռել դաշտը, ապա դա միամիտ ակնկալիք է: Մենաշնորհային դիրք ունեցող իշխող կուսակցությունը փորձում է ամրապնդել իր դիրքերը սահմանադրական փոփոխություններով», - եզրափակեց Հարությունյանը:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիակենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Հանել դպրոցից «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան կամ վերախմբագրել դասագրքերը. թեժ բանավեճ
17.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան. անհրաժեշտություն, թե քարոզ» թեմայով:
«Հայաստանում ծնելիության մակարդակը նվազել է». ՄԱԿ-ի 2018թ. զեկույց
17.10.2018
11:00
ՀՀ բնակչությունը 2018թ. առաջին եռամսյակից սկսած նվազել է 10.000 մարդով:
Այս մասին հոկտեմբերի 17-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած մամլո ասուլիսին հայտարարեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի «Օժանդակություն բնակչության հարցերով քաղաքականությունների իրականացմանը» ծրագրի համակարգող Աննա Հովհաննիսյանը:
Օգտատերերի 97 տոկոսը կողմ է արտահերթ ընտրություններին
16.10.2018
11:24
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ ֆեյսբուքյան հարցման արդյունքներով օգտատերերի 90 տոկոսից ավելին ցանկանում են, որ արտահերթ ընտրությունները տեղի ունենան սույն թվականի դեկտեմբերին։
«Արդարությունն ինձ համար մեծագույն արժեք է». Էրիկ Բաբաջանյան՝ ուսանող, կինոօպերատոր
15.10.2018
11:59
Մեդիա կենտրոն նախագիծը սկսում է պատմությունների շարք, որտեղ ներկայացնելու ենք իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնած և հիմնարար ազատությունների համար պայքարած մարդկանց:
Հայաստանում հոգեբուժական կենտրոնները վերակազմավորելու անհրաժեշտություն կա
10.10.2018
13:00
Հայաստանում, ըստ 2017 թ. պաշտոնական տվյալների, կա 52 հազար հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձ, որը 3 տոկոս ավելի է համեմատած 2016 թ. տվյալների հետ:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ