«Մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում 2017թ. չի եղել դրական միտում». իրավապաշտպաններ
11.12.2017
12:30
Իրավապաշտպանների գնահատմամբ մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում 2017 թ. չի գրանցվել առաջընթաց: Ըստ նրանց` իրավակիրառման պրակտիկայում հասած փոքր հաջողությունները բավարար չեն նշելու համար, որ իշխանությունները արձագանքել են դրական միտում:

«Ոստիկանությունը դեռ չի կարողացել ընկալել, որ այն ձևերը, որով հանդես է գալիս ոստիկանությունը, ոչ միայն տվյալ մարդու իրավունքների խախտում է, այլ նաև ապտակ է պետությանը»,-ասաց «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ի տնօրեն, ՀՀ առաջին օմբուդսմեն Լարիսա Ալավերդյանը դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» Մարդու իրավունքների պաշտպանության օրվան նվիրված մամլո ասուլիսի ժամանակ:

ՀՀ առաջին օմբուդսմենը ընդգծում է, որ  տարիներ շարունակ իրենց ՀԿ-ն ստացել է հատվածական տվյալներ, որ ինչ-որ գիշերօթիկ դպրոցում կիրառվում է կոպիտ կամ դաժան վերաբերմունք:

«Դրան պետք է տալ ավելի խորքային նշանակություն: Ես կարծում եմ, որ մենք պետք է ավելի շատ ուշադրություն դարձնենք երեխաների իրավունքների պաշտպանությանը և բացառենք նրանց նկատմամբ դաժան, կոպիտ կամ արժանապատվությունը նսեմացնող վերաբերմունքը»,-ասում է Ալավերդյանը:

Ըստ նրա` օրենսդրաան փոփոխությունների խնդիր կա, այդ թվում, դաժան վերաբերմունքի մասով պետք է լինեն ավելի շատ հստակեցումներ:

«Եթե չկա արդար դատավարություն, մենք չենք կարող խոսել դեպի իրավական պետություն գնալու մասին, որովհետև իրավական պետության կայացումը տեղի է ունենում ոչ թե օրենսդիր մարմնի կողմից ճիշտ օրենքներ ընդունելով, այլ այն դեպքում, երբ մարդու իրավունքների ոտնահարման ժամանակ դատարանը մեզ բերում է իրավական պետության դաշտ»,-շեշտում է Ալավերդյանը:

2017-ի ընթացքում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ստացել է դիմում 382 շահառուից:

Ասուլիսի մյուս մասնակից`«Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ի Երևանյան գրասենյակի տնօրեն Շողինե Սողոմոնյանն ասում է, որ Ոստիկանության բաժնում շուրջ 45 քաղաքացիների նկատմումբ միջադեպ է տեղի ունեցել հենց ոստիկանի մասնակցությամբ և  «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ի փաստաբանները տեղում տրամադրել են իրավախորհրդական աջակցություն:

«Այս տարի ունենք անազատության մեջ գտնվող 65 քաղաքացի, ում իրավունքները ոտնահարվել են և մեր փաստաբանները տրամադրել են իրավական խորհրդատվություն: 41 շահառուները ստացել են նաև հոգեբանական և սոցիալական աջակցություն: Ունենք նաև մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան ներկայացրած 7 գործ, որոնք ընթացքում են»,-հավելեց Սողոմոնյանը:

«Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ի փաստաբան Արա Ղարագյոզյանը, ով նույնպես մասնակցում էր ասուլիսին, անդրադաձավ «Սասնա ծռեր» խմբավորման քրեական գործին:

Հիշեցնենք, որ «Սասնա ծռեր» անվամբ զինված խումբը 2016թ. հուլիսի 17-ին գրավել էր Ոստիկանության ՊՊԾ գունդը, որին հաջորդեցին քաղաքացիական ակտիվ ցույցեր և բախումներ ոստիկանների հետ: 2016 թ. հուլիսի 31-ին զիված խումբը հանձնվել էր  իրավապահներին և այդ իրադարձություններից 11 ամիս անց, 2017-ի հունիսին սկսվեց «Սասնա ծռեր»-ի գործով դատավարությունը, որի շրջանակում քննվում են 14 մեղադրյալներ:

Արա Ղարագյոզյանը, լինելով «Սասնա ծռեր»-ի գործով մեղադրյալներ Արայիկ և Արա Խանդոյանների պաշտպանը, շեշտեց, որ դատավարության 6 ամիսների ընթացքում «հատուկ միջոցներ կիրառելու» հետևանքով Արարատ Խանդոյանը ստացել է մի շարք մարմնական վնասվածքներ:

«Մենք դեպքի մասին բարձրաձայնեցինք անմիջապես, սակայն Արարատի աչքը վիրահատեցին դեպքից 8 ամիս անց: Արարատը  քրեակատարողական հիմնարկում ենթարկվել է վատ և դաժան վերաբերմունքի: Արարատ Խանդոյանի 3 գործերն էլ այժմ  Եվրոպական դատարանում են: Դատավարության այս 6 ամիսների ընթացքում պարբերաբար խախտվում էին մեղադրյալների և փաստաբանների իրավունքները: «Սասնա Ծռեր» խմբավորման անդամներին դատարանի նկուղում փաստաբանների ներկայությամբ ծեծի են ենթարկել: Աննախադեպ էր, երբ դատարանի նկուղում մարդիկ ծեծի էին ենթարկվում ու այն մարդիկ, ովքեր մեր սահմանները պաշտպանելու ժամանակ ստացել են բազմաթիվ հրազենային վնասվածքներ և ունեին մի շարք առողջական խնդիրներ»,-ասում է Ղարագյոզյանը:

Անդրադառնալով ՀՀ Հատուկ քննչական ծառայությունում պաշտոնական լիազորությունների անցման հիմքով հարուցված քրեական գործին` փաստաբանը ընդգծեց, որ ևս 5 քաղաքացի ճանաչվել են տուժող, սակայն վարույթն իրականացնող մարմինը, ըստ նրա, որևէ օբյեկտիվ քննություն չի իրականացրել:

«Երբ միջազգային հանրությանը ներկայացվեց, թե ինչ է տեղի ունեցել, Եվրոպայի փորձագետները զարմանք ապրեցին, թե ինչպես կարող է 21-րդ դարում անձը ենթարկվի նման վերաբերմունքի»,-հավալեց փաստաբանը:

2016 թ. հուլիսյան դեպքերի առիթով, երբ մի շարք քաղաքացիներ և լրագրողներ մարմնական վնասվածքներ ստացան և խոչընդոտվեց նաև լրագրողների մասնագիտական գործունեությունը, ևս հարուցվել էր քրեական գործ:

«Սակայն այն սառեցված է: Ասվում է, որ իրականացվում է նախաքննություն, բայց որևէ դրական փոփոխություն կամ արդյունք չենք նկատում:  Այս գործը ևս ուղարկվել է Մարդու Իրավունքների Եվրոպական դատարան և ընթացքի մեջ է գտնվում»,-ասում է Ղարագյոզյանը:

Ասուլիսի ընթացքում նա անդրադարձավ նաև Իջևանի  Քրեական հետախուզության բաժնի պետի դեմ իրականացվեց քրեական հետապնդմանը և այս առնչությամբ դրական գնահատական հնչեցրեց իրավապահ մարմինների աշխատանքին:

«Այս առումով մենք դրական ենք գնահատում, որ այսքան տարվա պայքարից և միջազգային հանրությանը ներկայացնելուց հետո Հատուկ քննչական ծառայությունը քաղաքական կամք դրսևորեց և երկարատև պայքարից հետո Քրեական հետախուզության  բաժնի պետի նկատմամբ իրականացվեց քրեական հետապնդում: Դատախազությունը հաստատեց մեղադրական եզրակացությունը: Մենք, լինելով տուժողի ներկայացուցիչ, հուսով ենք, որ դատարանը օբյեկտիվ քննություն կիրականացնի և կփաստի, որ դաժան վերաբերմունք և խոշտանգում է եղել  տուժողի հանդեպ»,-ընդգծեց փաստաբանը:

Ամփոփելով և ընդհանուր գնահատական հնչեցնելով 2017-ին մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտին` Արա Ղարագյոզյանը շեշետեց, որ մի քանի պաշտոնյայի քրեական պատասխանատվության ենթարկել դեռ չի նշանակում, որ մենք առաջընթաց ունենք մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում:

«Մենք անկախ դատարաններ չունենք, եթե դատավորները անկախ չեն»,-հավելեց Ղարագյոզյանը:

Լարիսա Ալավերդյանն էլ շեշտեց, որ դրական կողմ է համարում համագործակցությունը մեծ թվով հասարակական կազմակերպությունների հետ, սակայն դրական չի կարելի գնահատել համագործակցությունը պետական մարմինների հետ:

«Հենց այստեղ է բացվում այն խնդիրը, որ պետք է ոչ միայն խոսել, այլև ազդել այդ պետական մարմինների վրա, որոնք պարտավոր են իրականացնել իենց գործառույթները` ըստ օրենքի: Քաղաքացիական հասարակությունը իր բոլոր սուբյեկտներով՝ ԶԼՄ-ներով և ՀԿ-ներով, չի կարողացել ազդեցություն ունենալ այնքան, որքան պահանջվում է: Այս տեսակետից ստացվում է, որ հասարակությունը չի կարող կանխել տեղի ունեցող բոլոր իրավունքների խախտումները: Լծակներ ունենալով՝ իշխանությունը ոչ միայն ունի հնարավորություն, այլ նաև օգտագործում է այդ հնարավորությունները մարդու իրավունքները ոտնահարելու համար, բայց չէ որ  մեզ հայտնի չեն այն շատ դեպքերը, երբ մարդու իրավունքները պաշտպանվել են հենց իշխանությունների կողմից: Եվ եթե հասարակաությունը չի զգում որակական փոփոխություն, ապա նշանակում է, որ գնդակը իշխանության դաշտում է»,-ասում է Ալավերդյանը:

Նա հավելում է, որ բավականին շատ գործ կա անելու մարդու իրավունքների պաշտապանության ոլորտում և իշխանություններից պետք է պահանջել, որ նրանք շատ ավելի կտրուկ գործողությունների դիմեն բարելավման համար:

Ասուլիսի շարունակությունը դիտեք տեսագրությունում:

Լիլիթ Առաքելյան, Մեդիա կենտրոն ծրագրի խմբագիր/համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք [email protected]էլ. հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Անցումային արդարադատության իրականացման մեխանիզմները Հայաստանում»
23.05.2019
15:00
Մեդիա կենտրոն, Երևան: Մայիսի 23-ին Երևանի պետական համալսարանի Պալեանների անվան դահլիճում «Մեդիա կենտրոնը»-ը անցկացրեց քննարկում «Անցումային արդարադատության իրականացման մեխանիզմները Հայաստանում» թեմայով:
Ազգային անվտանգության ծառայության գործառույթներն ու լիազորությունների շրջանակը
22.05.2019
11:00
Մեդիա կենտրոն, Երևան: Մայիսի 22-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Ազգային անվտանգության ծառայության գործառույթներն ու լիազորությունների շրջանակը» թեմայով:
«Դիտորդների խմբի գործունեության խոչընդոտները և քրեակատարողական հիմնարկներում մարդու իրավունքների խախտումների խնդիրները 2018-2019թթ.-ին»
21.05.2019
11:00
Մեդիա կենտրոն, Երևան: Մայիսի 21-ին ժամը 11:00-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս՝ «Դիտորդների խմբի գործունեության խոչընդոտները և քրեակատարողական հիմնարկներում մարդու իրավունքների խախտումների խնդիրները 2018-2019թթ.-ին» թեմայով
Ռոբերտ Քոչարյանի հայտարարությունները սուտ են, նա կխուսափի՞ քննությունից․ քննարկում Մեդիա կենտրոնում
20.05.2019
10:00
Մեդիա կենտրոն, Երևան: Մայիսի 20-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ «Ռոբերտ Քոչարյանն ազատվեց կալանքից. դատական իշխանության անկախությու՞ն, թե՞ դատական համակարգի հին արատներ» թեմայով քննարկում։
«Բռնությունը ընտանիքում. իրազեկման բացը կրթական ծրագրերում և օրենսդրական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը»
15.05.2019
12:00
Մեդիա կենտրոն, Երևան: Մայիսի 15-ին, ժամը 12:00-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում` նվիրված Ընտանիքի միջազգային օրվան: Քննարկման թեման էր՝ «Բռնությունը ընտանիքում. իրազեկման բացը կրթական ծրագրերում և օրենսդրական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը»:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ