Քննարկում. «ՀՀ-ն կունենա՞ այլընտրանքային ճանապարհ դեպի ՌԴ»
20.02.2017
13:00
Աբխազիայով եւ Հարավային Օսիայով առեւտրա-տնտեսական ճանապարհների վերաբացման վերաբերյալ վերջերս կայացած ռուս-վրացական պայմանավորվածությունները հնարավորություն են ստեղծում Հայաստանի համար ունենալ հուսալի ցամաքային ճանապարհ դեպի Ռուսաստան:

Այժմ գործող Լարսի անցակետը վստահելի ճանապարհ չէ, քանի որ նրա ճակատագիրը մեծապես կախված է եղանակի քմահաճույքից: Այս մասին հայտարարեց Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը:

Ըստ քաղաքագետի, հաշվի առնելով վերջերս կայացած ռուս-վրացական պայմանավորվածությունները, պարզ է դառնում, որ կողմերը, որոշել են այս պահին լուծել տնտեսական բնույթի խնդիրները՝ շրջանցելով սուր քաղաքական հարցերը: «Ռուսաստանն ինքն էլ շահագրգռված է այս համաձայնագրի իրագործմամբ, քանի որ միայն Հայաստանի հետ համագործակցությամբ Հարավային Կովկասում իր ազդեցությունը տարածել չի կարող, պետք է նաև Վրաստանը: Այնպես որ, խնդիրը Վրաստանի դաշտում է»,- ասաց Ստեփան Գրիգորյանը:

Փետրվարի 20-ին, ժամը 13:00-ին Պատերազմի եւ խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի հայաստանյան գրասենյակը Հանրային լրագրության ակումբի հետ համատեղ «Մեդիա կենտրոն»-ում Ստեփան Գրիգորյանի, տնտեսագետ Թաթուլ Մանասերյանի, Կովկասյան տուն հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Գիորգի Կանաշվիլիի (տեսազանգի միջոցով Թբիլիսիից) եւ ՌԴ ազգային ակադեմիայի Արեւելագիտության ինստիտուտի Կոնտրոնական Ասիայի եւ Կովկասի հարցերով փորձագետ Անդրեյ Արեշեւի մասնակցությամբ (տեսազանգի միջոցով Մոսկվայից)  տեղի ունեցավ «Ռուս-վրացական նոր պայմանավորվածություններ. ՀՀ-ն կունենա՞ այլընտրանքային ճանապարհ դեպի ՌԴ» թեմայով քննարկում:

Միջոցառման նպատակն էր Հայաստանի, Վրաստանի եւ Ռուսաստանի փորձագետների մասնակցությամբ քննարկել Հարավային Օսեթիայի եւ Աբխազիայի տարածքներով կոմունիկացիոն ուղիների վերաբացման եւ փոխադարձ առեւտրի զարգացման շուրջ պաշտոնական Մոսկվայի եւ Թբիլիսիի՝ վերջերս ձեռք բերած համաձայնությունը:

Թեման արդիական է այնքանով, որ Ռուսաստանն ու Վրաստանը կատարել են մի քայլ, որ 2008 թ. «հնգօրյա պատերազմից» ի վեր չէր հաջողվում իրականացնել: Մոսկվան ու Թբիլիսին որոշել են, շրջանցելով սուր քաղաքական հարցերը, համագործակցել առեւտրի եւ ճանապարհների վերագործարկման հարցում:  Խոսքը Վրաստանի եւ Ռուսասատնի միջեւ դեռեւս 2011 թ. կնքված «Առեւտրային միջանցքների» պայմանագրի վերակենդանացման մասին է: Ռուսաստանի եւ Վրաստանի առեւտրային միջանցքները, որոնք անցնելու են Աբխազիայի եւ Հարավային Օսեթիայի տարածքներով, պետք է գտնվեն ոչ թե կողմերի, այլ միջնորդ երկրի վերահսկողության ներքո: Այսինքն՝ կողմերը կարողացել են գոնե նախնական համաձայնության գալ այնպիսի վիճելի եւ անլուծելի թվացող հարցերի շուրջ, ինչպիսիք են մաքսակետերի տեղեկայումը եւ սահմանային վերահսկողությունը:

Այս համաձայնությունը, ըստ փորձագետների, կենսական նշանկություն ունի նաեւ Հայաստանի համար: Նախ Վրաստանը միակ պետությունն է, որ ցամաքային շանապարհով կապում է Հայաստանը Եվրասիական տնտեսական միության հետ, եւ այս տեսնակյունից դեպի ՌԴ ցամաքային կապի դիվերսիֆիկացիան կարեւոր է Հայաստանի համար: Սա հնարավորություն կտա գործարկել Հարավային Օսեթիայի ավտոճանապարհը, ինչն էական նշանակություն ունի ՀՀ-ի համար, քանի որ Վերին Լարսի անցակետի աշխատանքը մեծապես կախված է եղանակի «քմահաճույքից»: Մյուս կողմից այս համաձայնության իրականացման պարագայում կարող է ստեղծվել հնարավորություն Հայաստան-Ռուսաստան երկաթուղու աբխազական հատվածի վերագործարկման համար:

Հարավային Օսեթիայի և Աբխազիայի տարածքներով կոմունիկացիոն ուղիների վերաբացման և փոխադարձ առևտրի զարգացումը, ըստ քննարկման բանախոս Թաթուլ Մանասերյանի, կենսական նշանակություն ունի նաև Հայաստանի համար:

«Սակայն այս հարցում քիչ է միայն ռուս-վրացական համագործակցությունը, կողմերը պետք է մի համակարգ ստեղծեն, որը գրավիչ կլինի նաև տարածաշրջանային այլ երկրների համար, շատ կարևոր է այստեղ բիզնես բաղադրիչը: Այս համատեքստում շատ կարեւոր է Իրանի գործոնը, որի հետ Վրաստանը Հայաստանի միջոցով սկսել է ակտիվորեն համագործակցել», - նշեց փորձագետը՝ կարեւորելով այն հանգամանքը, որ կողմերը որոշել են լուծել տնտեսական բնույթի հարցեր՝ շրջանցելով սուր քաղաքական խնդիրները:

Քննարկմանը տեսակապով միացած Թբիլիսիի «Կովկասյան տուն» հետազոտական կենտրոնի գործադիր տնօրեն, փորձագետ Գեորգի Կանաշվիլին նշեց, որ Վրաստանում բավականին չեզոք են վերաբերում ռուս-վրացական համաձայնությունների իրագործման հեռանկարին: «Խիստ քննադատություն այս համաձայնագրի մասին չեմ լսել: Գուցե պատճառն այն է, որ քննադատություն այս համաձայնագրի վերաբերյալ իրեղեն չի լինի, քանի որ այն ստորագրել են նախկին իշխանությունները՝ Սահակաշվիի ղեկավարած կառավարությունը 2011 թ-ին», - ասաց նա՝ հավելելով, որ ապագայում այս համաձայնության իրականացումը հնարավորություն կտա Վրաստանին սերտացնել իր շփումներն Աբխազիայի եւ Հարավային Օսիայի հետ: «Մի իրավիճակ է ստեղծվել, երբ բոլորի համար շահեկան է համաձայնությունների իրագործումը: Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի եւ Իրանի համար սա շահեկան է», - ասել է նա:

ՌԴ ազգային ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտի Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի հարցերով փորձագետ Անդրեյ Արեշևն նշեց, որ ռուս-վրացական պայմանավորվածություններին հատկապես զգայուն են վերաբերում Աբխազիայում եւ Հարավային Օսիայում: «Հասարակությունը հիշում է 1992-ի ողբերգական իրադարձությունները: Այնպես որ, բացասական ռեակցիա հաստատ կլինի հասարակական տարբեր շրջանակների կողմից: Ուստի պետք չէ սպասել արագ հանգուցալուծմներ, եւ անհրաժեշտ է բոլոր կողմերի հետ տանել լուրջ բացատրական աշխատանք՝ ներկայացնելով տվյալ համաձայնագրի բոլոր դրական կողմերը»,- ասաց Արեշևը:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am հասցեին:

 

 

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Հոմոֆոբիայի դեմ պայքարի միջազգային օր. ԼԳԲՏԻ անձանց իրավունքների պաշտպանությունը Հայաստանում
17.05.2018
12:00
ԼԳԲՏԻՔ անձանց իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող փաստաբանները հույս են հայտնում, որ քաղաքական իրավիճակի փոփոխությամբ թե դատավորները, թե փաստաբանները, թե դատախազները իրենց աշխատանքի վայրում այսուհետ կղեկավարվեն մարդու իրավունքների պաշտպանության սկզբունքով:
«Կառավարության երկարաժամկետ ու կարճաժամկետ անելիքները տնտեսության մեջ»
17.05.2018
11:00
Մայիսի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Կառավարության երկարաժամկետ ու կարճաժամկետ անելիքները տնտեսության մեջ» թեմայով: Քննարկման բանախոս տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը նշեց, որ քաղաքական կամքի առկայության դեպքում հնարավոր է կարճ ժամանակահատվածում լուրջ հաջողություններ գրանցել։
«Թավշյա զրույցներ» հեղափոխության դեմքերի հետ. Դավիթ Սանասարյան
16.05.2018
16:00
Մայիսի 16-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ հանդիպում «թավշյա հեղափոխության» ակտիվ մասնակից, «Մերժիր Սերժին» նախաձեռնությանանդամ, ՀՀ քաղաքացի Դավիթ Սանասարյանի հետ:
«Դատաիրավական համակարգի բարեփոխումների պահանջ. իրավապաշտպանների առաջարկները»
15.05.2018
13:00
Դատաիրավական համակարգի առողջացման համար անձերի փոփոխություն է պետք. շատ դատավորներ կան, որոնք այս տարիների ընթացքում դատական համակարգի նկատմամբ լուրջ անվստահություն են ձևավորել:
«Պուտին-Փաշինյան հանդիպում․ Հայ-ռուսական հարաբերությունների հեռանկարներ ու ՀՀ արտաքին քաղաքականության գերակայություններ»
15.05.2018
11:00
Մայիսի 15-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Պուտին-Փաշինյան հանդիպում․Հայ-ռուսական հարաբերությունների հեառնկարներ ու ՀՀ արտաքին քաղաքականության գերակայություններ» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ