«Կուսակցությունների մասին» օրենքի նախագծի խնդրահարույց դրույթները
01.11.2016
12:00
«Կուսակցությունների մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը չի սահմանում բավարար չափով պատասխանատվություն կուսակցությունների համար. այս մասին նոյեմբերի 1-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ հայտարարեցին քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը և Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի ղեկավար Մանվել Սարգսյանը:

««Կուսակցությունների» մասին օրենքի նկատմամբ չկա այդ նույն աշխուժությունը, ինչ որ կար «Ընտրական օրենսգրքում» կատարվող փոփոխությունների ժամանակ, մինչդեռ «Կուսակցությունների մասին» օրենքն ավելի կարևոր է, քան «Ընտրական օրենսգիրքը»: Մտածում ենք՝ ինչպես է ընտրական գործընթացը տեղի ունենում, բայց չենք մտածում, թե ում ենք ընտրելու»,-ասաց Ստեփան Դանիելյանը:

Նա բերեց այլ երկրների օրինակը՝ մատնանշելով որ այլ երկրներում լուրջ չափանիշներ կան, թե ովքեր կարող են լինել կուսակցականներ, ովքեր ոչ:

«Շատ երկրների Սահմանադրության մեջ գրված է, որ կուսակցությունները պետք է լինեն բաց ու թափանցիկ, ապահովեն ժողովրդավարություն: Իսկ Հայաստանում կան կուսակցություններ, որոնց համագումարներն անցնում են փակ, կան կուսակցություններ, որտեղ երդվում են զենքի վրա, այսինքն` եթե այդ կուսակցությանը դավաճանես, կարող են ընդհուպ սպանել: Կամ կան կուսակցություններ, որտեղ անդամը դուրս գալու իրավունք չունի, այլ նրան միայն կարող են հեռացնել: Այս և մի քանի այլ երևույթներ հաշվի առնելով` պետք է ֆիքսել` եթե օրենքում փոփոխություններ չարվեն, նոր ընտրությունների գնալն ուղղակի անիմաստ է»,- ասաց Դանիելյանը:
Նա ընդգծեց, որ հայաստանյան կուսակցական կյանքում որոշումները կայացնում է մեկ հոգի` Սերժ Սարգսյանը, որն այսօր ոչ միայն ՀՀԿ-ի, այլև շատ այլ ընդդիմադիր կուսակցությունների ցուցակներն է կազմում:

«Օրինակ` Ռուսաստանում կուսակցությունների լուծարման հարցը շատ խիստ է դրված. եթե քաղաքական ուժն օրենքով սահմանված ժամկետներում որևէ ընտրության չի մասնակցում, ենթակա է լուծարման: Հայաստանում թեև նման դրույթ կա, սակայն մեծ մասամբ չի գործում: Մեր պարագայում կարելի էր գրել, որ այն կուսակցությունները, որոնք ընտրակաշառքներ և ընտրակեղծիքներ են թույլ տալիս, պետք է աներկբա կերպով լուծարվեն: Կամ, ասենք, հաշվի առնվեն դատվածությունները, իսկ մեր խորհրդարանի կեսը նախկինում դատվածություն ունի: Այս է պատճառը, որ Հայաստանում կուսակցությունների մասին օրենքն առավել լիբերալ է, քան եվրոպական ցանկացած երկրում: Պատահական չէ, որ խորդարանում մարդիկ են, ովքեր կարող են ձայներ գնել, ինչպես խորհրդային տարիներին վաուչերներ էին գնվում»,-նշեց Դանիելյանը:

Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի ղեկավար Մանվել Սարգսյանը ասում է, որ եթե ՀՀ-ում գոյություն չունեն ազատ ընտրություններ, կուսակցությունների գոյությունն անհասկանալի է:

«Կուսակցական կյանքը կապված է ազատ ընտրությունների հետ։ Եթե ազատ ընտրություններ չկան, ուրեմն դրանց գոյությունը կասկածելի է։ Եթե այս երկրում բոլոր կուսակցություններն ընդունում են, որ գոյություն չունեն ազատ ընտրություններ, ապա այդ կուսակցությունների գործառույթները որո՞նք են: Նույն օրը պետք է լուծարվեն: Բայց սնկի պես ամեն տարի կուսակցություններն ավելանում են: 70-90 կնիք գոյություն ունի, հիմնականում դրանք մարդ-կուսակցություններ են, և 20 տարի կարող է այդ անձն իրեն ներկայացնել որպես կուսակցության ղեկավար: Ինչո՞ւ է այս ամենը տասնամյակներով գործում: Թող մի լավ մարդ գտնվի գա ու երկիրը ղեկավարի»,-ասաց Սարգսյանը:

Նա ասում է, որ օրենքի նախագծում որևէ պահանջ չկա, թե ինչ ուղղվածություն և ինչ շերտեր է ներկայացնում այդ կուսակցությունը:

«Կրոնական ուղղվածության հետ կապված դրույթն էլ է հանվել: Կարծում եմ՝ պարզ է, թե ինչու է հանվել: Բայց ինչո՞ւ են այդպես մարդիկ ստանում սահմանադրական իրավունք ընտրվելու և զբաղեցնելու պաշտոններ պետական կառավարման համակարգում, կառավարելու այս երկիրը: ՀՀԿ-ի պես կուսակցությունն իրավունք չունի գոյություն ունենալու: Եթե հանրությունը կարողանա նրան ու մյուս կուսակցություններին օրենք պարտադրել, նրանք ուղղակի իրենց տները գնան: Նորաստեղծ կուսակցություններն էլ իրենց առաջ խնդիր չեն դնում ձևավորել ներկուսակցության ժողովրդավարություն: Նա հիշեցրեց, որ արդեն 1992-ից սկսած ՀՀ-ում կուսակցությունները բարձրացրել են իշխանափոխության հարցը: 25 տարի է անցել, բայց նորաստեղծ կուսակցությունները նույնն են ասում: Գաղափարական մի թեմա է ստեղծվել, որից դուրս ցանկացած զրույց անընդունելի բան է դարձել: Հարցնում ես՝ ո՞րն է քո ծրագիրը, ասում են՝ ուրեմն Դուք Բաղրամյան 26-ից եք: Տեսեք՝ուր ենք հասել»,-ասաց Սարգսյանը:

Նա համեմատության համար նշեց, որ եթե եվրոպական երկրներում կան սահմանափակումներ կուսակցության անդամների հետ կապված, համաձայն որոնց՝ պետք է անձն ունենա անբասիր կենսագրություն, իսկ մեր երկրում նման բան չկա. կուսակցությունների անդամների մի մասը դատապարտված են տարբեր քրեական հոդվածներով:

«Պատահական չէ, որ այս օրենքն էլ ավելի լիբերալ է, քանի որ խնդիր է դրված ունենալ կուսակցականներ, որոնք ոչ թե անբասիր են, այլ կառավարելի, ունենալ կուսակցություններ, որոնց հետ ավելի հեշտ լինի կատարել մանիպուլյացիաներ: Այս օրենքով կարելի է բանդա ստեղծել, լիբերալիզմն ուրիշ արժեք է»,-հավելեց Սարգսյանը:

Նրա համոզմամբ հարցերի հարցն այն է, թե ինչու են Հայաստանում կեղծվում ընտրությունները: Բայց պակաս կարևոր չէ նաև այն հանգամանքը, որ ոչ մի Ընտրական օրենսգիրք ի զորու չէ խոչընդոտել այդ գործընթացը:

«Ընտրությունների կեղծում պետք է թույլ չտան մարդիկ, բայց ոչ թե 25, այլ 125 տարում էլ չենք հասնի դրան, եթե չլինի հասարակական գիտակցությունը»,- հավելեց քաղաքագետը:

Նա հավելեց, որ գոյություն ունեն կուսակցություններ, որոնք բացահայտ կերպով խաբում են ժողովրդին` իրենց անհրաժեշտ դիվիդենտներ շահելու համար: Իսկ քրեական պատասխանատվության դրանցից ոչ մեկի առաջնորդը չի ենթարկվում:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
2017-2018թթ պետգնումների համակարգի մոնիտորինգի արդյունքները
28.12.2018
12:00
Դեկտեմբերի 28-ին «Մեդիա կենտրոնում» «Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017-2018թթ (I կիսամյակի) պետական գնումների համակարգի հիմնական միտումները։
Իրավապաշտպանների առաջարկները ՔԿՀ-ներում բարեփոխումների իրականացման ռազմավարության վերաբերյալ
27.12.2018
13:30
Արդարադատության նախարարության կողմից е-draft կայքում 2018 թ. դեկտեմբերի 19-ից հանրային քննարկման է դրվել քրեակատարողական համակարգում իրավիճակի բարելավման նպատակով 2018 -2038 թթ. ռազմավարությունը և դրա իրականացման 20 -ամյա միջոցառումների ծրագիրը հաստատելու մասին կառավարության որոշման նախագիծը։ Այն հանրային քննարկման է դրված լինելու մինչև 2019 թ. հունվարի 8-ը։
Օպտիմա՞լ է նախարարությունների օպտիմալացումը
26.12.2018
12:00
Դեկտեմբերի 26-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում «Օպտիմա՞լ է նախարարությունների օպտիմալացումը. գնահատում են մասնագետները» թեմայով:
2018 թ. Շուռնուխում տեղի ունեցած բռնության քրեական գործի կարճման վերաբերյալ
25.12.2018
11:00
Դեկտեմբերի 25-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ «Փինք Արմենիա» ՀԿ-ի մամուլի ասուլիսը, որի ընթացքում ներկայացվեցին 2018թ. Շուռնուխ գյուղում ԼԳԲՏ անձանց նկատմամբ ծեծի հիմքով հարուցված քրեական գործի մանրամասներն ու գործի կարճման պատճառները:
«Արամի 23. խոստումներ, որոնք չկատարվեցին»
24.12.2018
12:00
Մեդիա կենտրոնում, դեկտեմբերի 24-ին, տեղի ունեցավ քննարկում «Արամի 23. խոստումներ, որոնք չկատարվեցին» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ