Կանանց մասնակցությունը ընտրություններին և քաղաքական գործընթացներին. առկա խոչընդոտներ և մարտահրավերներ
26.10.2016
12:30
Հոկտեմբերի 26-ին «Մեդիա կենտրոնում» ՊԽԼԻ-ի հայաստանյան գրասենյակը և Հանրային լրագրության ակումբը համատեղ կազմակերպել էին քննարկում «Կանանց մասնակցությունը ընտրություններին և քաղաքական գործընթացներին. առկա խոչընդոտներ և մարտահրավերներ» թեմայով:

Ինչպես հայտնի է այս տարվա սեպտեմբերի 18-ին և հոկտեմբերի 2-ին հանրապետության 10 մարզի 690 համայնքում տեղի ունեցան ՏԻՄ ընտրություններ: Ավագանու թեկնածու ՏԻՄ ընտրություններին առաջադրվել էր 5031 տղամարդ թեկնածու և 674 կին թեկնածու:

ՏԻՄ ընտրություններին համայնքի ղեկավարի համար առաջադրված 931 թեկնածուներից ընդամենը 26-ն են եղել կանայք: Սակայն ընտրություններին արձանագրված արդյունքներով ընդամենը 9-ը կին է ընտրվել համայնքապետի ղեկավար, որոնցից 8-ը վերընտրվել են իրենց համայնքներում: 

Հոկտեմբերի 2-ին ընտրությունների արդյունքներով ավագանու անդամ է ընտրվել 1991 տղամարդ և 251 կին, ինչը կազմում է 11.2% : Մինչ ընտրությունները նշված 6 մարզերի ավագանիներում կանայք նույն 11.2 %-ով  էին ներկայացված:

Սակայն խոշորացված համայնքներում պատկերը մի փոքր այլ է և զգացվում է կանանց ներգրավվածության նվազում:

Եվ սեպտեմբերի 18-ի, և հոկտեբերի 2-ի ընտրությունների արդյունքներով խոշորացված բոլոր համայնքներում արձանագրվել է հետընթաց կանանց ներկայացվածության առումով:  Ընդահանուր առմամբ, կանանց ներկայացվածությունը այդ համայնքներում մինչ խոշորացումը եղել է 10-15 տոկոս, իսկ խոշորացումից հետո  5 տոկոս:

Ընտրություններում և քաղաքական այլ գործընթացներում կանանց մասնակցության և արձանագրված արդյունքների վերաբերյալ քննարկմանը մասնակցում էին «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության փոխնախագահ Լենա Նազարյանըիրավապաշտպան, «50/50» քաղաքացիական նախաձեռնության անդամ Զառա Հովհաննիսյանը, ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիր, «Կանայք և տեղական ժողովրդավարությունը» ծրագրի ղեկավար Նատալյա Հարությունյանը և Գյումրու ավագանու թեկնածու (1-ին համարի ներքո) ՀԱԿ կուսակցությունից, «Շրջապատ» շաբաթաթերթի խմբագիր Եպրաքսյա Մեխակյանը:

Լենա Նազարյանն ասում է, որ համայնքների ղեկավարների 70 տոկոսը 56-66 տարեկան տղամարդիկ են:

«Սա իրողություն է և այդպես է եղել ՏԻՄ համակարգի հիմնադրումից մինչ օրս: Տարիքային և սեռային այս խտրականությունը լուրջ խնդիր է: Առաջադրվում են միջին տարիքի տղամարդիկ և շատ ավելի քիչ կանայք: Ընդունված կարծիք կա համայնքներում, որ տղամարդիկ շատ ավելի լավ են հարցեր լուծում, քան կանայք: Չկա կանանց միջև սոլիդարություն, այսինքն համայնքների բնակիչների մեծամասնությունը կանայք են և թվում է, որ իրենք պետք է  ընտրեն կանանց, բայց իրենք չեն հավատում իրենց ուժերին և չեն հավատում նաև կին թեկնածուի ուժերին: Ինձ համար վառ օրինակ է Արուսյակի օրինակը, ով Գառնիում շատ լավ ցույց տվեց իր քաղաքացիական դիրքորշումը համայանքի խնդիրների հետ կապված և առաջադրվելով ստացավ ընդամենը 188 ձայն»,-ասաց Լենա Նազարյանը:

Նա ընդգծում է, ար այսօր կարևարգույն խնդիր է կանանց  խտրականությունը հենց կանանց նկատմամբ:

«Իրենք չեն հավատում իրենց ուժերին և չեն հավատում նաև կին թեկնածուների ուժերին»,-հավելեց Նազարյանը:

Քննարկմանը մասնակցող Զառա Հովհաննիսյանն ասում է, որ այս խնդիրը գենդերային կարծրատիպերի մեջ է, թե սոցիալական ինչ վարք է նախատեսվում կնոջ և տղամարդու համար:

«Այս դեպքում ղեկավարի պաշտոնը չի ասոցացվում կին թեկնածուի հետ, եթե անգամ լինում է մասնակցության ջանք: Անգամ կուսակցություները այս ընտրություններին փորձեցին առաջին դեմքով հանդես գալ կին թեկնածուներով, բայց միևնույն է կարծրատիպերը թույլ չտվեցին, որ սոլիդարության դրսևորում լինի կամ պաշտպանություն այդ կանանց նկատմամբ»,-ընդգծեց Հովհաննիսյանը:

Նա նշում է, որ քարոզշարժավը գրագետ և ճիշտ ուղղությամբ տանելու, կազմակերպելու համար կանայք գիտելիքի կարիք ունեն, սակայն այսօր նրանք ոչնչով չեն զիջում տղամարդկանց:

«Եթե մենք դիտարկենք տղամարդ թեկնածուների քարոզարշավները, նրանց բառապաշարը և նրանց կրթվածության որակները, չենք կարող ասել, որ կանայք զիջում են,  չենք կարող ասել, որովհետև բոլոր ցուցանիշներով  կանայք շատ ավելի բարձր են: Կրթական համակարգում կանանց ներգրավվածությունը շատ ավելի բարձր է, քան տղամարդկանցը: Եթե 38 տոկոս տղամարդիկ են ստանում բարձրագույն կրթություն, ապա 50-ից ավելի տոկոսը կանայք ենք ստանում»,-ասում է Հովհաննիսյանը:

Նա նշում է, որ առաջին հերթին պետք է կոտրել կարծրատիպերը, ուժեղացնել կանանց, փոխանցել հմտություններ և լուծել նրանց ֆինանսական օժանդակության հարցը:

«Ի վերջո մենք շատ լավ գիտենք, որ քաղաքականությունը ու տնտեսությունը զուգահեռ են գնում: Մենք տեսնում ենք, որ համայնքներում հաղթում են ու կարողանում են հիմնավորվել նրանք, ովքեր ունեն տնտեսական լուրջ բազա: Կանայք դա չունեն, կարելի է ասել, որ կանանց 1 տոկոսն ունի բիզնեսում ներգրավվածություն,  բայց դա բավականին լուրջ խոչընդոտ է, որպեսզի կանայք կարողանան քաղաքական դիրքերում հասնել հաջողությունների»,-հավելեց Հովհաննիսյանը:

Տեսազանգի միջոցով քննարկմանը միացած Եպրաքսյա Մեխակյանը ասում է, որ այսօր Գյումրու ավագանում անցել են նույն տղամարդիկ, ովքեր նախորդ 4 տարիներին աշխատել էին ավագանիում և Գյումրիում հասարակության մեծամասնությունը արդեն դժգոհ էր իրենց աշխատանքից:

«Իհարկե մեր ավագանիում 8 կին է անցել, բայց սա նշանակում է, որ հասարակությունը պատրաստ չէ, որպեսզի կինը ղեկավարի քաղաքական պաշտոններում: Եթե հասարակությունը պատրաստ է կրթության, առողջապահության ոլորտներում տեսնել կին ղեկավար, ապա քաղաքականության մեջ պատրաստ չէ տեսնել»,-ընգծում է Մեխակյանը:

Նատալյա Հարությունյանը, ով ներկայացրեց 2012-ից մեկնարկած  «Կանայք և տեղական ժողովրդավարությունը» ծրագիրը, ասաց, որ 4 տարիների ընթացքում իրենք աշխատել են 3000 կանանց հետ հանրապետության 10 մարզերում:

«Մենք սկսեցինք աշխատել դեռ 2012-ի ընտրություններից առաջ գրանցված թեկնածուների հետ և այն  ժամանակ բավականին լավ արդյունքներ գրանցեցինք, որովհետև այն կանայք, ում հետ աշխատել էինք, նրանց 66 տոկոսը ընտրվեց որպես համայնքի ղեկավար կամ ավագանու անդամ: Եթե իրականում համեմատենք, կտեսնենք, որ շատ փոքր տոկոսն է առաջադրվում և մասնակցում ընտրություններին՝ համեմատած այն կանանց թվի հետ, որոնց հետ մենք աշխատում ենք: Որոշակի աճ կա, առաջադրվածների և ընտրվածների առումով, բայց երբ նայում ենք մեր ծրագրի արդյունավետության տեսանկյունից, իհարկե թվերը պետք է լինեին ավելի մեծ»,-ասում է Հարությունյանը:

Նա ընդգծում է, որ քաղաքականություն մտնող կանանց մեջ մեծամասնությունը մասնագիտությամբ ուսուցիչներ են կամ դպրոցի տնօրեններ: Առավել բարձր ցուցանիշենր գրանցվել են Սյունիքի և Լոռու մարզերում:  Պասիվ են Տավուշում, Վայոց ձորում, Գեղարքունիում:

«Բայց կան կարծրատիպեր, կանայք վստահ չեն իրենց ուժերին: Գյուղերում ունենք մեծ թվով դպրոցի տնօրեններ, ուսուցիչներ, ովքեր այդ ներուժը ունեն, բայց չեն առաջադրվում, հանրությունը չի ընդունում, որ կինը անցնի ՏԻՄ օղակում աշխատելու: Մյուս կողմից կայացած կանայք վախենում են չընտրվելուց, մտածում են իրենց վարկը կարող է ընկնի, որ փորձեն առաջադրվել, բայց չընտրվեն: Մենք շատ ուժեղ կադրեր ունենք, որոնք որ վերջին պահին չեն առաջադրվում, պատճառները և քաղաքական են և անձնական»,-հավելում է Հարությունյանը:

Նա նշում է, որ անհրաժեշտ է ստեղծել համապատասխան դաշտ և միջավայր, որը կնոջը կօգնի առաջադրվել:

«Մենք խոսում ենք նաև օրենսդրական փոփոխությունների մասին, որպեզի ներդնեն 30 տոկոս քվոտան տեղական ինքնակառավարման մարմիններում և կանանց ներգրավվեն: Աշխատանք է պետք տանել ոչ միայն հասարակության հետ, այլև կանանց ընտանիքների հետ, որովհետև եթե կինը ընտանիքում ունի խնդիր, իրեն դժվար կլինի առաջադրվել: Շատ կարևոր է, որ կինը տան անդամներից էլ ունենա այդ աջակցությունը, որպեսզի առաջադրվի և ընտրվի»,-հավելեց Հարությունյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին

 

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Թավշյա զրույց» Հրաչյա Հակոբյանի հետ
22.06.2018
16:00
ԱԺ «Ելք» խմբակցության պատգամավոր, «թավշյա հեղափոխության» ակտիվ մասնակից Հրաչյա Հակոբյանի կարծիքով այսօր բավականին խորը արմատներ են դրվում, որպեսզի հասարակությունը պատրաստվի գնալու ազատ և արդար ընտրությունների:
«Երկրապահ կամավորական միություն. անհրաժե՞շտ կառույց Հայաստանի համար, թե՞ ոչ»
20.06.2018
12:30
Հունիսի 20-ին Մեդիա կենտրոնում քննարկում էր ՙԵԿՄ-ն անհրաժե՞շտ կառույց է, թե՞ ոչ՚ թեմայով: Քննարկման ինֆորմացիոն առիթը ԱԱԾ-ի խուզարկությունն էր գեներալ Մանվել Գրիգորյանի առանձնատանը, որտեղ հայտնաբերվել էր ապօրինի զենք-զինամթերք, ապրիլյան պատերազմի օրերին առաջնագիծ ուղարկած օգնությունը, զինվորների համար նախատեսված սննուն, դեղորայք, հիգիենայի պարագաներ:
Մանվել Գրիգորյանը որպես բացառությու՞ն, թե՞ օրինաչափություն. ամենաթողության պատճառները
20.06.2018
11:00
Հունիսի 20-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Մանվել Գրիգորյանը որպես բացառությու՞ն, թե՞ օրինաչափություն. ամենաթողության պատճառները» թեմայով։
Հարցազրույց-ասուլիս Անդրիաս Ղուկասյանի հետ
18.06.2018
11:00
Հունիսի 18-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ հարցազրույց-ասուլիս հասարակական, քաղաքական գործիչ Անդրիաս Ղուկասյանի հետ «Քաղբանտարկյալների պայմանական ազատում և ներքաղաքական զարգացումներ թավշյա հեղափոխությունից հետո» թեմայով։
«2017-2018 թթ. պետական գնումների համակարգի մոնիտորինգի արդյունքները»
15.06.2018
12:00
«Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը հունիսի 15-ին «Մեդիա կենտրոնում» ներկայացրեց 2017-2018 թթ. պետական գնումների համակարգի մոնիտորինգի արդյունքները:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ