Մթերված խաղողի գումարները արդեն 1 տարի է, չեն վճարել խաղողագործներին. ոլորտում առկա խնդիրները
09.09.2016
12:00
Խաղողագործների և մթերող ձեռնարկությունների միջև պետք է լինի փոխշահավետ, օրենքով սահմանված պայմանագրային պարտավորություն:

Այս մասին սեպտեմբերի 9-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած քննարկման ժամանակ հայտնեց Խաղողագործների միության նախագահ Արտակ Սարգսյանը:

«Մթերող ձեռնարկությունները չեն կնքում պայմանագրեր: Առաջին բացը, որ մենք ունենք այս ոլորտում և գերխնդիրը սա է: Խաղողագործը չգիտի՝ ում հետ պիտի իր առևտուրը կազմակերպի, ով պետք է իր խաղողը գնի, ինչ պայմաններում եւ ինչ գնով: Այս ոլորտի խնդիրների սկզբնաղբյուրը այստեղից է գալիս: 2016 թվականի խաղողի բերքահավաքի սեզոնից առաջ մենք ունենք այդ չլուծված փաստը»,-նշեց Սարգսյանը:

Քննարկմանը նաև մասնակցում էին ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ Ռոբերտ Մակարյանը, Արմավիրի մարզի Նոր Ամասիա համայնքի խաղողագործ Սոխակ Հովհաննիսյանը, ում մթերված խաղողի գումարը դեռ չեն վճարել և Հայաստանի գինեգործների միության նախագահ Ավագ Հարությունյանը:

Քննարկմանը հրավեր էր ուղարկվել նաև խաղող մթերող կազմակերպությունների (Պռոշյանի կոնյակի գործարան, Վեդի Ալկո ՓԲԸ, Շահումյան-Վին գինու, կոնյակի գործարան) և ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարություն սակայն նրանք հրաժարվել էին մասնակցել քննարկմանը:

«Այս տարվա մարտի 1-ից հայտարարվում է, որ ամեն ամսվա մեկին խաղողագործները կկարողանան ստանալ 2015-ին մթերված խաղողի գումարները, բայց այսօր սեպտեմբերի 9-ն է, փաստենք՝ այս խոստումները կյանքի չկոչվեցին: Մեր հաշվարկներով ունենք 1,5 միլիարդից մի փոքր ավելի չվճարված գումար 2015-ի մթերված խաղողի դիմաց»,-ասում է Սարգսյանը:

Սարգսյանը նաև կարևորում է վերամշակողների համար հավասար մրցակցային դաշտի ստեղծումը և պետական աջակցության տրամադրումը:   

Ռոբերտ Մակարյանը, անդրադառնալով հնչեցրած հարցադրումներին, նախ նշում է իրավիճակի ստեղծման հանգամանքները. «Հիմնական խնդիրը ռուսական ռուբլու արժեզրկումն էր և գնողունակության անկումը, որ մեր վերամշակողները, գինեգործական արտադրանքը չկարողացան այն ծավալներով վաճառել, որպեսզի ունենան շրջանառու միջոցներ մթերման գործընթացը 2015թ.-ին կազմակերպելու համար»:

Մակարյանը հավելում է, որ մինչև 2015-ը խաղողի իրացման գլոբալ խնդիր չի եղել հանրապետությունում, որովհետև շուկան որոշում էր պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը:

«Խնդիրը ժամականավոր է: Ամբողջ աշխարհում գյուղմթերի գնանկում է տեղի ունենում, մենք պետք է հասկանանք նաև այս խնդիրները»,-նշեց փոխնախարարը:

Անդրադառնալով չկնքվող պայմանագրերի հարցին՝ Մակարյանը նշում է, որ 2011-ից անընդհատ աշխատում են վերամշակողների հետ, որպեսզի գյուղացիական տնտեսությունների հետ կնքեն պայմանագրեր և մինչև 2015-ը պայմանագրերը շուրջ 2,5 անգամ աճել էին և հիմնական մասը խաղողի մասով էր:

Փոխնախարարն, այնուամենյանիվ, ընդգծում է, որ պետությունը չի կարող պարտադրել վերամշակողին կամ գյուղացուն պայմանագիր կնքել:

Լրագրողի դիտարկմանը, որ, այդուհանդերձ, նախարարությունը մենեջմենթ կազմակերպողն է, քաղաքականություն մշակողը, Մակարյանը նշում է. «Գյուղ մթերք արտադրողը և վերամշակողը տնտեսվարող սյուբեկտներ են, պետությունը և նախարարությունը շուկայական հարաբերությունների վրա որևիցե լծակ չունեն ազդելու»:

Ավագ Հարությունյանը այս հարցի առթիվ առաջարկում է գյուղացիներին միավորվել, ստեղծել արհմիություններ, պայմանավորվել, որպեսզի իրավաբանը ներկայացնի գյուղացիների շահերը դատարան, և փողերը ստանան՝ գործարար աշխարհի նորմերով:

2016 թ. մթերման հետ կապված աշխատանքներին անդրադառնալով՝ Մակարյանը նշում է, որ առաջիկայում կհրապարակեն, թե որ գործարանը երբ է սկսելու գործընթացը, որպեսզի գյուղատնտեսական տնտեսությունները կարողանան կողմնորոշվել և հասկանալ, որ գործարանին հանձնեն մթերքը, եթե պայմանագրեր չունեն, երբ է սկսվելու մթերման գործընթացը, որպեսզի անցած տարվա նման խնդիրներ չառաջանան:

«Մենք աշխատելու ենք վերամշակողների հետ, նաև հորդորում ենք, որ գյուղացիական տնտեսությունները, երբ իրենց արտադրած ապրանքը հանձնում են, պայմանավորվեն, ստորագրեն պայմանագրեր և գրաֆիկ, որ ստանալու են x ժամանակ հետո իրենց գումարը»,-ընդգծեց Մակարյանը:

Անդրադառնալով պետական աջակցության հարցին՝ Մակարյանը նշում է, որ վերամշակողների մասով տրամադրվում են վարկային միջոցներ, հիմնականում դա տրվում է մթերման համար:

«Բայց նաև մեծ մասի մոտ կա վարկերի ծանրաբեռնվածության, գրավի անբավարարության և իրացման և այլ խնդիրներ»:

Ինչ վերաբերում է խաղող մթերող կազմակերպությունների պարտքին, ապա Մակարյանը նշեց, որ պարտքը կազմում է 800 միլիոն դրամ ընդհանուր 1,5 միլիարդ դրամից:

«Հիմնականում պարտքերի մասով 10-12 կազմակերպություններ են, բոլորը բացի մեկ ընկերությունից գրաֆիկով վճարումներ իրականացնում են, պարտքերը մարվում են, ուղղակի սա ժամանակավոր խնդիր է»,-ընդգծեց փոխնախարարը:

Սարգսյանը հակադարձեց՝ նշելով. «300 միլիոն դոլար Պռոշյանի գործարանն է պարտք, եթե Վեդի Ալկոյի պարտքը ունենք, եթե Հայասիի պարտքը ունենք, եթե դրանք գումարենք իրար, պարոն Մակարյանի ասած գումարն է ստացվում, բայց մենք չենք հաշվո՞ւմ մյուս ձեռնարկությունների պարտքը: Հիմա տեսնո՞ւմ եք՝ որտեղից է գալիս թվերի անհամաձայնությունը»:

Պարտքերի վերջնաժամկետի հետ կապված Մակարյանը ասաց, որ որևէ մեկի փոխարեն այն չի կարող նշել:

«Օրինակ Շահնազարյանը, խոսել ենք երեկ էլ, այսօր էլ, փորձելու է մինչև ամսվա վերջ ամբողջ պարտքը մարի: Միայն մեկ ընկերություն, դա Վեդիա Ալկո ընկերությունն է, որը հիմնական մասը Աղավնաձոր համայնքում է իրականացրել, որ վճարումներ չի իրականացրել, Պռոշյանի գործարանը, Շահնազարյանը մեծածավալ մթերումներ են իրականացրել անցած տարվա բերքի սեզոնին, և պարտքերը մարում են: Անցած տարի առատ բերքի, անորոշության զգացումը մարդկանց մոտ առաջացրեց խուճապ, որ չեն մթերելու, առանց պայամնավորվածության խաղողը հավաքում-տանում էին գործարաններ ու խնդիրներ էր առաջանում»,-ասաց Մակարյանը:

Արմավիրի մարզի Նոր Ամասիա համայնքի խաղողագործ Սոխակ Հովհաննիսյանը, ում մթերված խաղողի գումարը դեռ չեն վճարել, ասում է, որ մթերող կազմակերպությունը պատճառաբանում է, որ գումար չկա՝ «Կլինի, կզանգենք, կգաք, կստանաք: Պայմանագիր չունենք կնքած, օդի մեջ է մեր պայամանագիրը»:

Ավագ Հարությունյանն էլ կարծիք հայտնեց, որ շատ ծանր իրավիճակ է ստեղծվել, եւ այս տարի ավելի վատ կլինի. «Չի իրացվել անցյալ տարվա բերքի 10%-ը, նախանցած տարվա՝ 30%-ը: Արդեն ռեսուրսներ չկան վարկ վերցնելու»:

Անդրադառնալով մթերման նոր սեզոնին և այն երաշխքին՝ արդյո՞ք նույն խնդիրներին այս տարի չենք բախվի, փոխնախարարը նշեց, որ նախապատրաստական աշխատանքներ կատարվում են բոլոր գործարանների հետ կապված խնդիրների, վարկերի ներգրավվման, մթերումների կազմակերպման հետ կապված:

«Երաշխիքը այն է, որ ամենօրյա աշխատանքներ են կատարվում: Բացի այդ հանրապետության վարչապետի հանձնարարականով պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց, որ կառավարության և գյուղատնտեության նախարարության ներկայացուցիչներ են ներկա լինելու մթերման բոլոր գործարաններում՝ խնդիրներից խուսափելու համար, մենք նաև կտրամադրենք թեժ գիծ, որ մարդիկ եթե խնդիրներ ունենան, մենք անհատական մոտեցումը կցուցաբերենք»,-հավելեց Մակարյանը:

Արփինե Արզումանյան, Մեդիա կենտրոն ծրագրի կայքի խմբագիր:
Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arpinearzumanyan@pjc.am հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Օգտատերերի 97 տոկոսը կողմ է արտահերթ ընտրություններին
16.10.2018
11:24
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ ֆեյսբուքյան հարցման արդյունքներով օգտատերերի 90 տոկոսից ավելին ցանկանում են, որ արտահերթ ընտրությունները տեղի ունենան սույն թվականի դեկտեմբերին։
«Արդարությունն ինձ համար մեծագույն արժեք է». Էրիկ Բաբաջանյան՝ ուսանող, կինոօպերատոր
15.10.2018
11:59
Մեդիա կենտրոն նախագիծը սկսում է պատմությունների շարք, որտեղ ներկայացնելու ենք իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնած և հիմնարար ազատությունների համար պայքարած մարդկանց:
Հայաստանում հոգեբուժական կենտրոնները վերակազմավորելու անհրաժեշտություն կա
10.10.2018
13:00
Հայաստանում, ըստ 2017 թ. պաշտոնական տվյալների, կա 52 հազար հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձ, որը 3 տոկոս ավելի է համեմատած 2016 թ. տվյալների հետ:
«2019 թ. պետական բյուջեն ազնիվ, կոնսերվատիվ և իրավիճակային բյուջե է». տնտեսագետներ
09.10.2018
13:00
Հոկտեմբերի 9-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Պետական բյուջե-2019. մարտահրավերներ և հնարավորություններ» թեմայով։
Գործող խորհրդարանը չի ներկայացնում հանրության կամարտահայտությունը
05.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 5-ին Գյումրիում, Շիրակի պետական համալսարանում կազմակերպված «Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման տարբերականներն ու մեխանիզմենրը» թեմայով հանրային քննարկամն ընթացքում բանախոսները խոսեցին արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անհրաժեշտության ու գործող խորհրդարանը ցրելու տարբերակաների մասին։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ