Ինչպե՞ս կարող են քաղաքացիները պաշտպանել իրենց իրավունքները ոստիկանական գործողություններից
28.07.2016
12:00
Իրավապաշտպանները տեղեկացնում են, որ երեւանյան վեջին իրադարձությունների ժամանակ ոստիկանական բռնություններից եւ ապօրինի բերման ենթարկելու գործողություններից տուժած քաղաքացիները կարող են իրավական գործընաց սկսել ու պահանջել հատուցում: ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակի նախագահ Արթուր Սաքունցը նախ եւ առաջ հորդորում է այդ քաղաքացիներին անհատական դիմումներ ներկայացնել ՀՔԾ իրենց ապօրինի բերման ենթարկելու վերաբերյալ:

«Թրանսփերենսի ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնի՝ Հայաստանում հուլիսի 22-ին հրապարակված հայտարարության համաձայն՝ հայ հասարակությունը ոստիկանության ավելի ու ավելի ագրեսիվ ու ոչ իրավաչափ գործողությունների ականատեսն է դառնում 2003-2004 թվականներից ի վեր: Երբ հուլիսի 17-ին, զինված խումբը գրավել էր Ոստիկանության ՊՊԾ գնդի տարածքը, իրավապահ մարմինները շուրջ 150 անձանց բերման էին ենթարկել, ովքեր կամ եկել էին Խորենացի փողոց ոստիկանության կողմից արգելափակված հատված կամ հավաքվել Ազատության հրապարակում:

Հուլիսի 17-ից 22-ն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը շուրջ 114 ահազանգ էր ստացել ոստիկանների կողմից բերման ենթարկված քաղաքացիների եւ խաղաղ հավաքներին խոչընդոտելու միջադեպերի վերաբերյալ:  Դիմակայության առաջին օրերին, Օմբուդսմենի գրասենյակի ներկայացուցիչները շուրջ 100 բերման ենթարկվածների են այցելել Երեւանի, ինչպես նաեւ Շիրակի, Լոռու եւ Արմավիրի մարզերում տեղակայված ոստիկանության բաժանմունքներում: 

ՊԽԼԻ հայաստանյան գրասենյակն ու Հանրային լրագրության ակումբը մտադիր են այս խնդրին տալ հանրային հնչեղություն եւ փորձել բացահայտել խաղաղ ցուցարարների նկատմամբ ոստիկանության գործողությունների պատճառը: Այս նպատակով «Մեդիա կենտրոնում» հուլիսի 28-ին Արթուր Սաքունցի, «Իրավունքի գերակայություն» իրավապաշտպան ՀԿ իրավաբան Արա Ղազարյանի ու ազգագրեագետ Հրանուշ Խառատյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ քննարկում «Երևանյան իրադարձություններ. Ոստիկանության գործողությունները խաղաղ հավաքների ժամանակ» թեմայով: Քննարկմանը հրավիրված էին նաեւ ՀՀ Ոստիկանության ու Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակի ներկայացուցիչները, որոնք չէին ներկայացել միջոցառմանը:

Ոստիկանության մամուլի ծառայությունից տեղեկացրեցին, որ բերման ենթարկված ու ձերբակալված անձանց գործերը նախաքննության փուլում են, ինչի պատճառով իրավապահները ձեռնպահ են մնում մեկնաբանություններից: ՄԻՊ գրասենկից էլ տեղեկացրեցին, որ չմասնակցելու պատճառը Երեւանում ստեղծված իրավիճակով պայմանավորված զբաղվածությունն է:

Իրավապաշտպան Արթուր Սաքունցը տեղեկացրեց, որ արդեն իսկ հրապարակվել է նաև այն «կազմը, ցանկն ու հեռախոսահամարները», որոնցով կարող են քաղաքացիները զանգահարել, դիմել, որպեսզի իրավական աջակցություն ստանան: «Երբ քաղաքացիներին բերման են ենթարկում հավաքների ու ցույցերի վայրերից, ապա նրանք պետք է անպայման պահանջեն, որ ոստիկանը ներկայանա եւ ներկայացնի բերման ենթարկելու իրավական հիմքերը», - ասաց բանախոսը:

Այն դեպքում, երբ մարդկանց կանչում են հարցաքննության, Արա Ղազարյանը հորդորեց գնալ միայն փաստաբանի հետ:

Հուլիսի 17-ից մինչ այժմ, երբ զինված խումբը գրավեց Երևանի ոստիկանության ՊՊԾ գունդը, ըստ Արթուր Սաքունցի տվյալների, ավելի քան 400 քաղաքացի բերման են ենթարկվել: Նրանց մեծ մասին անգամ չեն փաստաթղթավորել, պահել են մինչեւ 30 ժամ անազատության մեջ՝ առանց նրանց կարգավիճակը որոշելու: «Արտառոց բան է կատարվել, այդ ամենը չի փաստաթղթավորվել: Առանց փաստաթղթային ձևակերպման մարդկանց պահել են բաժանմունքում կամ ոստիկանական զորամասում», - ասաց Սաքունցը՝ հավելելով, որ ոստիկանական զորամասը ծառայության վայր է, ոչ թե բերման ենթարկվածներին պահելու տեղ: 

Այս փաստերը ցույց են տալիս, որը իշխանությունը, իրավապաշտպանի համոզմամբ, ի դեմս այն պետական մարմինների, որոնք պետք է զբաղվեն հանցագործությունների բացահայտմամբ, ունեն ընտրողական մոտեցում: «Օրինակ՝ բժշկական օգնության դիմած 25 քաղաքացիների առողջական վիճակին վնաս հացնելու համար գոնե մեկ ոստիկան չի հայտնաբերվել, որի նկատմամբ մեղադրանք առաջադրվեր», - ասաց նա: 

Քննարկվող թեմայի համատեքստում անդրադարձ եղավ նաև իրավապաշտպան, Գյումրու ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբի ղեկավար Լևոն Բարսեղյանի դեմ ներկայացված մեղադրանքին: «Առավել ցավալի է Լևոն Բարսեղյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը, ձերբակալումը: Սա շինծու գործ է: Նրա մոտ ինչ-որ գրպանի ծալովի դանակ են հայտաբերել, որի հիման վրա մեղադրանք ներկայացրել, քրեական գործ հարուցել: Եթե այդպես է, ուրեմն մեզնից յուրաքանչյուրի դեմ քրեական գործ հարուցեք ու հետապնդեք, քանի որ մեզնից յուրաքանչյուրն էլ տանը հաց կտրելու դանակ ունի», - ասաց Արթուր Սաքունցը:

Սառը զենքի առկայության մասով քրեական գործի հարուցման հոդվածն, ըստ Արա Ղազարյանի, վիճահարույց է: «(Իրավապաշտպան, փոստաբան) Արտակ Զեյնալյանը մտածում է դրա սահմանադրականությունը վիճարկել: Սա իներցիայով ԽՍՀՄ-ից եկած մոտեցում է, որը չի համապատասխանում մեր ներկայիս ընկալումներին», - ասաց Ղազարյանը:

Այն ինչ կատարվում է Երեւանում վերջին օրերին խաղաղ հավաքների ժամանակ, Արա Ղազարյանը որակեց որպես մասսայական ձերբակալություններ: Սա, ըստ նրա, նման է 2002-2004-թթ., երբ մասսայաբար վարչական կալանքներ էին կիրառվում: «Առանց խտրականության մարդկանց իրավունքի միջամտություն է նկատվում, մինչդեռ եվրոպական իրավունքն ասում է, որ պետք է անհատականացվի», - հավելեց նա:

Քննարկմանը մասնակից ազգագրագետ Հրանուշ Խառատյանը նախընտրեց բերման ենթարկելու դեպքերը բնութագրել որպես «առևանգում»: «Սա մարդկանց որս է, առեւանգում, երբ առանց ներկայացնելու իրավական հիմքեր, մարդկանց ուղղակի տանում են ոստիկանության բաժիններ կամ զորամաս: Ես սա համարում եմ պետական ահաբեկչություն: Կանչում են անգամ զինված խմբի տղաների ընտանիքի անդամներին ոստիկանության բաժանմունքներ, վախեցնում ու ահաբեկում: Սա ոչ այլ ինչ է, քան պետական ահաբեկչություն», - ասաց Խառատյանը:

Դատելով այն իրողությունից, որ մարդկանց հաճախ են բերման ենթարկում առանց իրավական հիմք ներակայցնլու ու պահում անազատության մեջ առանց փաստաթղթավորման՝ Խառատյանը ներկայիս իրավիճակը համեմատեց  1937 թվականին Հայաստանից մարդկանց աքսորի հետ: «Եթե մինչեւ 1935 թ.-ը մարդկանց բերման էին ենթարկում, իրավական գործընթաց սկսում ու անգամ ապացույցների բացակայության պատճառով ազատ արձակում, ապա արդեն 1937 թ.-ին շուրջ 5000 մարդկանց Հայաստանից աքսորեցին` առանց պատճառաբանության, թե ուր են տանում և ինչի համար և ինչքան են մնալու աքսորում: Փաստացի վարչական հրամանով աքսորում էին մարդկանց: Մենք հիմա մոտենում ենք դրան», - ասաց բանախոսը: 

Խոսելով երեւանյան իրադարձությունների վերաբերյալ միջազգային կառույցների լռության պատճառներից` Արա Ղազարյանն ու Արթուր Սաքունցը համաձայնեցին, որ պատճառը թերեւս այն է, որ զինված հարձակում է տեղի ունեցել ՊՊԾ գնդի վրա: «Գուցե այդ կառույցները կատարվածը փոխկապակցում են ՊՊԾ գնդի վրա հարձակմամբ, անօրինական զենք-զինամթերք կրելով ու կիրառելով: Սրանք գործոններ են, որոնք լիգիտիմությունից ի սկզբանե զրկված են», - եզրափակեց նա:  

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Հայաստանում ամուսնական զույգերը պլանավորում են շատ, բայց ունենում քիչ երեխաներ. ՄԱԿ 2017թ. ուսումնասիրություն
11.07.2018
12:00
Հուլիսի 11-ին Բնակչության համաշխարհային օրը Մեդիա կենտրոնում ներկայացվեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացված ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ուսումնասիրության արդյունքները:
Նոր քաղաքապետ, թե՞ նոր ավագանի
11.07.2018
11:00
Հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հրաժարական ներկայացնելուց հետո ապագա քաղաքապետի ընտրության հետ կապված անորոշ իրավիճակ է ստեղծվել։
«Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց
10.07.2018
12:30
Հուլիսի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց» թեմայով:
«Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց
10.07.2018
12:30
Հուլիսի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ