Հայաստանն ու Ռուսաստանը միավորում են օդային դարպասները. ռիս կե՞ր, թե՞ հնարավորություններ
16.06.2016
12:00
Կովկասյան տարածաշրջանում Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ միասնական ՀՕՊ համակարգի ձեւավորման մասին պայմանագիրը պետք է դիտարկել ոչ թե ապրիլյան պատերազմի կամ տարածաշրջանում Ռուսաստանի քաղաքականության լույսի ներքո, այլ ուղղակի որպես երկու պետությունների միջև ստեղծվող պաշտպանական համակարգի վերաբերյալ համաձայնագիր: Այս մասին «Մեդիա կենտրոնում» հունիսի 16-ին կայացած «Հայաստանը եւ Ռուսաստանը միավորում են ՀՕՊ համակարգերը. ռիսկեր եւ հնարավորություններ» թեմայով քննարկմանը հայտարարեց ՀՀ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Զաքարյանը:

Հայաստանի եւ Ռուսաստանի խորհրդարանների վավերացմանը ներկայացված Կովկասի տարածաշրջանում համատեղ տարածաշրջանային ՀՕՊ համակարգի ստեղծման հարցը մեծ աղմուկ է բարձրացրել հանրության ու ընդդիմադիր քաղաքական գործիչների շրջանում:

Նրանք, հղում կատարելով համաձայնագրի 6-րդ կետին, որտեղ ասվում է, որ միասնական ՀՕՊ համակարգի կոորդինացիան իրականացնելու է ռուսական կողմը, նշում են, որ Հայաստանն իր հակաօդային պաշտպանության համակարգը ստորադասում է Մոսկվայի ամբիցիաներին կամ զիջում է իր անվտանգության ու սուվերենության գրեթե վերջին ատրիբուտը: Այլ կեպ ասած, հայկական ՀՕՊ համակարգը դառնում է ռուսական նույն համակարգի «ֆիլիալը»: Բոլոր հայտարարություններում հիմնական մտահոգությունը ոչ այնքան պայմանագրի կոնկրետ կետն է, որքան կարմիր թելով անցնող Մոսկվայի նկատմամբ վստահության խնդիրը, որն ավելի սրվեց ապրիլյան պատերազմի օրերին:

Հակադարձելով քննադատություններին՝ Զաքարյանը նշեց, որ անհրաժեշտ է կարդալ պայմանագիրը, հասկանալ դրա նրբությունները, այլ ոչ թե հանդես գալ «քաղաքականցված հայտարարություններով», որտեղ հստակ երեւում է որոշակի վերաբերմունք Ռուսաստանի նկատմամբ: «Թեպետ պայմանագրի 6-րդ կետում նշվում է, որ միավորված ՀՕՊ համակարգը կորդինացնում է ռուսական կողմը, սակայն դա չի նշանակում, որ մեր հակաօդային պաշտպանության համակարգն անցնում է Ռուսաստանի վերահսկողության տակ: Սա ուղղակի կորդինացիա է, իսկ ղեկավարումը կոնկրետ տարածքում, որը Հայաստանի տարածք է, իրականացնում է հայկական հրամանատարությունը, ինչը եւս նշված է պայմանագրի նույն 6-րդ կետում», - ասաց Զաքարյանը՝ հավելելով, որ փաստաթուղթը երեք տարվա գործընթացի արդյունք է:

«Չափվել են ռիսկերը, շահերը ու բնական պահանջ է առաջացել՝ միավորված հակաօդային պաշտպանություն ունենալու: Շատ օբյեկտիվ փաստաթուղթ է», - նշեց բանախոսը: Նրա խոսքով, այժմ կան խնդիրներ ու մարտահրավերներ, որոնք հնարավոր է լուծել տվյալ ռազմական ենթակառուցվածքների համատեղ համակարգմամբ: 

Այդ մարտահրավերներից առաջինն ու ամենագլխավորը, ըստ քննարկմանը մասնակից ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար, գեներալ-լեյտենանտ Վաղարշակ Հարությունյանի, Թուրքիան է: «Հայաստանն ի զորու է դիմագրավել ադրբեջանական վտանգին: Գլխավոր վտանգը Հայաստանի համար Թուրքիան է: Ուստի այժմ տեղի է ունենում ՀՀ-ի, ՌԴ-ի, Ղազախստանի եւ Բելառուսի ՀՕՊ համակարգերի միասնական կոորդինացում: Ղազախստանը եւ Բելառուսը մտնում են այս միավորված համակարգի մեջ: Իսկ թե ով է ղեկավարում եւ որոշում ընդունում ՀՀ-ում, պայմանագրում ասված է` հայկական կողմը», - նշում է նա՝ բնական համարելով այն հանգամանքը, որ միավորված ՀՕՊ համակարգի կորդինացիան իրականացնելու է ռուսական կողմը:

«Սա մեծ հաշվով ՀԱՊԿ շրջանակներում իրականացվող գործընթաց է: Սակայն Ղազախստանը չի կարող համակարգել ՀՀ-ի եւ ՌԴ-ի գործողությունները: Երբ Ղազախստանը տեսնում է Կասպից ծովը, Ադրբեջանը եւ ինքնաթիռների բոլոր թռիչքները, այդ տեղեկատվությունը գնում է ՌԴ, այնտեղից` գալիս մեր մոտ: Սա է նշանակում միասնական կոորդինացում: Ռուսաստանն ունի այն տեխնիկական հնարավորությունները եւ պոտնեցիալը՝ տարածաշրջանում մեծ տեսանելիություն ու հասանելիություն ապահովելու համար», - ասաց բանախոսը՝ հավելելով, որ համաձայնագիրը իրագործվում է միայն ագրեսիայի դեպքում:

«Օրինակ, եթե ՌԴ-ն պատերազմ է հայտարարում Ուկրաինային, մենք չունենք այստեղ անելիք, որովհետեւ դա ագրեսիա չէ ՌԴ-ի դեմ: Եթե Ադրբեջանն է դիմում ագրեսիայի մեր դեմ, համատեղ կոորդինացման համակարգը գործում է», - նկարագրեց նա: Հարությունյանի խոսքով, համաձայանգիրը հնարավորություն է տալիս Հայաստանին ուժեղացնել ԼՂՀ պաշտպանությունը, քանի որ միասնական ՀՕՊ համակարգի շրջանակներում ռուսական ռազմական ինքնաթիռների էսկադրլիան, Ս-300 ՀՕՊ համակարգերն ու ռադիլոկացիոն կայանները պաշտպանում է Թուրքիայի հետ Հայաստանի սահմանը: «Ուստի մենք հնարավորություն ենք ստանում կենտրոնացնել ուժերն Ադրբեջանի ուղղությամբ», - ասաց նա:

Երկու բանախոսներն էլ փաստեցին, որ համաձայնագիրը լեռնային Ղարաբաղի տարածքում չի գործում եւ այդ տարածքի վրա չի տարածվում: «ԼՂՀ-ն պաշտոնապես նշյալ համաձայնագրի մաս չէ, բայց ՀՀ-ն հանդիսանում է ԼՂՀ բնակչության անվտանգության ապահովողը: Անկախ նրանից` ինչ համաձայնագրեր ունենք, մեր համար չկա կաշկանդող բան: ԼՂՀ-ին սպառնացող ցանկացած վտանգի դեպքում համապատասխան գործողություններ կիրականացվեն` նաեւ օդային տարածքում: ԼՂՀ անվտանգությունը ՀՀ անվտանգության անքակտելի բաղադրիչն է», - ասաց Արտակ Զաքարյանը:

Համաձայնելով Զաքարյանի մտքի հետ՝ Վաղարշակ Հարությունյանը հավելեց, որ պատերազմական իրավիճակում հայ-ռուսական զորքերի օգտագործման համատեղ ծրագիրն է գործում: «Պատերազմական իրավիճակում կողմերը որոշում են` ինչ է լինում եւ ինչպես», - ասաց նա եւ հավելեց. «Օրինակ՝ «Էրեբունի»-ի ու 102-րդ բազայի հակաօդային միջոցները ևս ենթարկվում են հայկական կողմին: Գործողությունները պետք է համակարգվեն Հայաստանի կողմից»:

Նրա խոսքով, երբ անցյալ տարի թուրքական ուղղաթիռները մտան ՀՀ օդային տարածք, «Էրեբունի»-ից ռազմական ինքնաթիռները բարձրացան օդ՝ վտանգի չեզոքացման համար, թեպետ դրա մասին ոչինչ չասվեց: «ՀՕՊ-ը հատկապես Հայաստանի համար շատ կարեւոր է՝ հաշվի առնելով երկրի տարածքային հասանելիությունն ու փոքրությունը: Օրինակ՝ Թուրքիայի սահմանից Երևան ինքնաթիռը 1,5 րոպեում է հասնում... Հասկանալի է չէ՞, թե ինչքան արագ պետք է կայացվի այդ որոշումը», - եզրափակեց նա:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Հանել դպրոցից «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան կամ վերախմբագրել դասագրքերը. թեժ բանավեճ
17.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան. անհրաժեշտություն, թե քարոզ» թեմայով:
«Հայաստանում ծնելիության մակարդակը նվազել է». ՄԱԿ-ի 2018թ. զեկույց
17.10.2018
11:00
ՀՀ բնակչությունը 2018թ. առաջին եռամսյակից սկսած նվազել է 10.000 մարդով:
Այս մասին հոկտեմբերի 17-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած մամլո ասուլիսին հայտարարեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի «Օժանդակություն բնակչության հարցերով քաղաքականությունների իրականացմանը» ծրագրի համակարգող Աննա Հովհաննիսյանը:
Օգտատերերի 97 տոկոսը կողմ է արտահերթ ընտրություններին
16.10.2018
11:24
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ ֆեյսբուքյան հարցման արդյունքներով օգտատերերի 90 տոկոսից ավելին ցանկանում են, որ արտահերթ ընտրությունները տեղի ունենան սույն թվականի դեկտեմբերին։
«Արդարությունն ինձ համար մեծագույն արժեք է». Էրիկ Բաբաջանյան՝ ուսանող, կինոօպերատոր
15.10.2018
11:59
Մեդիա կենտրոն նախագիծը սկսում է պատմությունների շարք, որտեղ ներկայացնելու ենք իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնած և հիմնարար ազատությունների համար պայքարած մարդկանց:
Հայաստանում հոգեբուժական կենտրոնները վերակազմավորելու անհրաժեշտություն կա
10.10.2018
13:00
Հայաստանում, ըստ 2017 թ. պաշտոնական տվյալների, կա 52 հազար հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձ, որը 3 տոկոս ավելի է համեմատած 2016 թ. տվյալների հետ:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ