Հայաստանն ու Ռուսաստանը միավորում են օդային դարպասները. ռիս կե՞ր, թե՞ հնարավորություններ
16.06.2016
12:00
Կովկասյան տարածաշրջանում Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ միասնական ՀՕՊ համակարգի ձեւավորման մասին պայմանագիրը պետք է դիտարկել ոչ թե ապրիլյան պատերազմի կամ տարածաշրջանում Ռուսաստանի քաղաքականության լույսի ներքո, այլ ուղղակի որպես երկու պետությունների միջև ստեղծվող պաշտպանական համակարգի վերաբերյալ համաձայնագիր: Այս մասին «Մեդիա կենտրոնում» հունիսի 16-ին կայացած «Հայաստանը եւ Ռուսաստանը միավորում են ՀՕՊ համակարգերը. ռիսկեր եւ հնարավորություններ» թեմայով քննարկմանը հայտարարեց ՀՀ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Զաքարյանը:

Հայաստանի եւ Ռուսաստանի խորհրդարանների վավերացմանը ներկայացված Կովկասի տարածաշրջանում համատեղ տարածաշրջանային ՀՕՊ համակարգի ստեղծման հարցը մեծ աղմուկ է բարձրացրել հանրության ու ընդդիմադիր քաղաքական գործիչների շրջանում:

Նրանք, հղում կատարելով համաձայնագրի 6-րդ կետին, որտեղ ասվում է, որ միասնական ՀՕՊ համակարգի կոորդինացիան իրականացնելու է ռուսական կողմը, նշում են, որ Հայաստանն իր հակաօդային պաշտպանության համակարգը ստորադասում է Մոսկվայի ամբիցիաներին կամ զիջում է իր անվտանգության ու սուվերենության գրեթե վերջին ատրիբուտը: Այլ կեպ ասած, հայկական ՀՕՊ համակարգը դառնում է ռուսական նույն համակարգի «ֆիլիալը»: Բոլոր հայտարարություններում հիմնական մտահոգությունը ոչ այնքան պայմանագրի կոնկրետ կետն է, որքան կարմիր թելով անցնող Մոսկվայի նկատմամբ վստահության խնդիրը, որն ավելի սրվեց ապրիլյան պատերազմի օրերին:

Հակադարձելով քննադատություններին՝ Զաքարյանը նշեց, որ անհրաժեշտ է կարդալ պայմանագիրը, հասկանալ դրա նրբությունները, այլ ոչ թե հանդես գալ «քաղաքականցված հայտարարություններով», որտեղ հստակ երեւում է որոշակի վերաբերմունք Ռուսաստանի նկատմամբ: «Թեպետ պայմանագրի 6-րդ կետում նշվում է, որ միավորված ՀՕՊ համակարգը կորդինացնում է ռուսական կողմը, սակայն դա չի նշանակում, որ մեր հակաօդային պաշտպանության համակարգն անցնում է Ռուսաստանի վերահսկողության տակ: Սա ուղղակի կորդինացիա է, իսկ ղեկավարումը կոնկրետ տարածքում, որը Հայաստանի տարածք է, իրականացնում է հայկական հրամանատարությունը, ինչը եւս նշված է պայմանագրի նույն 6-րդ կետում», - ասաց Զաքարյանը՝ հավելելով, որ փաստաթուղթը երեք տարվա գործընթացի արդյունք է:

«Չափվել են ռիսկերը, շահերը ու բնական պահանջ է առաջացել՝ միավորված հակաօդային պաշտպանություն ունենալու: Շատ օբյեկտիվ փաստաթուղթ է», - նշեց բանախոսը: Նրա խոսքով, այժմ կան խնդիրներ ու մարտահրավերներ, որոնք հնարավոր է լուծել տվյալ ռազմական ենթակառուցվածքների համատեղ համակարգմամբ: 

Այդ մարտահրավերներից առաջինն ու ամենագլխավորը, ըստ քննարկմանը մասնակից ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար, գեներալ-լեյտենանտ Վաղարշակ Հարությունյանի, Թուրքիան է: «Հայաստանն ի զորու է դիմագրավել ադրբեջանական վտանգին: Գլխավոր վտանգը Հայաստանի համար Թուրքիան է: Ուստի այժմ տեղի է ունենում ՀՀ-ի, ՌԴ-ի, Ղազախստանի եւ Բելառուսի ՀՕՊ համակարգերի միասնական կոորդինացում: Ղազախստանը եւ Բելառուսը մտնում են այս միավորված համակարգի մեջ: Իսկ թե ով է ղեկավարում եւ որոշում ընդունում ՀՀ-ում, պայմանագրում ասված է` հայկական կողմը», - նշում է նա՝ բնական համարելով այն հանգամանքը, որ միավորված ՀՕՊ համակարգի կորդինացիան իրականացնելու է ռուսական կողմը:

«Սա մեծ հաշվով ՀԱՊԿ շրջանակներում իրականացվող գործընթաց է: Սակայն Ղազախստանը չի կարող համակարգել ՀՀ-ի եւ ՌԴ-ի գործողությունները: Երբ Ղազախստանը տեսնում է Կասպից ծովը, Ադրբեջանը եւ ինքնաթիռների բոլոր թռիչքները, այդ տեղեկատվությունը գնում է ՌԴ, այնտեղից` գալիս մեր մոտ: Սա է նշանակում միասնական կոորդինացում: Ռուսաստանն ունի այն տեխնիկական հնարավորությունները եւ պոտնեցիալը՝ տարածաշրջանում մեծ տեսանելիություն ու հասանելիություն ապահովելու համար», - ասաց բանախոսը՝ հավելելով, որ համաձայնագիրը իրագործվում է միայն ագրեսիայի դեպքում:

«Օրինակ, եթե ՌԴ-ն պատերազմ է հայտարարում Ուկրաինային, մենք չունենք այստեղ անելիք, որովհետեւ դա ագրեսիա չէ ՌԴ-ի դեմ: Եթե Ադրբեջանն է դիմում ագրեսիայի մեր դեմ, համատեղ կոորդինացման համակարգը գործում է», - նկարագրեց նա: Հարությունյանի խոսքով, համաձայանգիրը հնարավորություն է տալիս Հայաստանին ուժեղացնել ԼՂՀ պաշտպանությունը, քանի որ միասնական ՀՕՊ համակարգի շրջանակներում ռուսական ռազմական ինքնաթիռների էսկադրլիան, Ս-300 ՀՕՊ համակարգերն ու ռադիլոկացիոն կայանները պաշտպանում է Թուրքիայի հետ Հայաստանի սահմանը: «Ուստի մենք հնարավորություն ենք ստանում կենտրոնացնել ուժերն Ադրբեջանի ուղղությամբ», - ասաց նա:

Երկու բանախոսներն էլ փաստեցին, որ համաձայնագիրը լեռնային Ղարաբաղի տարածքում չի գործում եւ այդ տարածքի վրա չի տարածվում: «ԼՂՀ-ն պաշտոնապես նշյալ համաձայնագրի մաս չէ, բայց ՀՀ-ն հանդիսանում է ԼՂՀ բնակչության անվտանգության ապահովողը: Անկախ նրանից` ինչ համաձայնագրեր ունենք, մեր համար չկա կաշկանդող բան: ԼՂՀ-ին սպառնացող ցանկացած վտանգի դեպքում համապատասխան գործողություններ կիրականացվեն` նաեւ օդային տարածքում: ԼՂՀ անվտանգությունը ՀՀ անվտանգության անքակտելի բաղադրիչն է», - ասաց Արտակ Զաքարյանը:

Համաձայնելով Զաքարյանի մտքի հետ՝ Վաղարշակ Հարությունյանը հավելեց, որ պատերազմական իրավիճակում հայ-ռուսական զորքերի օգտագործման համատեղ ծրագիրն է գործում: «Պատերազմական իրավիճակում կողմերը որոշում են` ինչ է լինում եւ ինչպես», - ասաց նա եւ հավելեց. «Օրինակ՝ «Էրեբունի»-ի ու 102-րդ բազայի հակաօդային միջոցները ևս ենթարկվում են հայկական կողմին: Գործողությունները պետք է համակարգվեն Հայաստանի կողմից»:

Նրա խոսքով, երբ անցյալ տարի թուրքական ուղղաթիռները մտան ՀՀ օդային տարածք, «Էրեբունի»-ից ռազմական ինքնաթիռները բարձրացան օդ՝ վտանգի չեզոքացման համար, թեպետ դրա մասին ոչինչ չասվեց: «ՀՕՊ-ը հատկապես Հայաստանի համար շատ կարեւոր է՝ հաշվի առնելով երկրի տարածքային հասանելիությունն ու փոքրությունը: Օրինակ՝ Թուրքիայի սահմանից Երևան ինքնաթիռը 1,5 րոպեում է հասնում... Հասկանալի է չէ՞, թե ինչքան արագ պետք է կայացվի այդ որոշումը», - եզրափակեց նա:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Մշակութային և հասարակական գործիչների արձագանքը Հայաստանում ընթացող դրամատիկ իրադարձություններին
23.04.2018
12:00
Ապրիլի 23-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ ասուլիս-քննարկում «Մշակութային և հասարակական գործիչների արձագանքը Հայաստանում ընթացող դրամատիկ իրադարձություններին» թեմայով:
«Իրավախախտումներ բերման ենթարկվածների նկատմամբ. քաղաքացիական ակտիվիստ Տիգրան Մազմանյանի կալանավորման որոշումը»
20.04.2018
16:00
Քաղաքացիական ակտիվիստ Տիգրան Մազմանյանին 2 ամսով կալանքի տակ պահելու դատական որոշումը փաստաբանները որակում են քաղաքական հետապնդում քաղակտիվիստի նկատմամբ:
«Լրագրողների նկատմամբ բռնություններն ու մասնագիտական գործունեության խոչընդոտումները բողոքի ակցիաների ժամանակ»
20.04.2018
15:00
Հայաստանում ապրիլի 13-ից սկսված քաղաքացիական անհնազանդության ակցիաների ու բողոքի գործողությունների ընթացքում բռնությունների են ենթարկվել լրագրողներ ու խոչընդոտվել է լրագրողների ու լրատվական կազմակերպությունների աշխատանքը։
Լարված իրավիճակ ՀՀ-ում. «թավշյա հեղափոխությո՞ւն», թե՞ սովորական ճգնաժամ
20.04.2018
12:00
Սերժ Սարգսյանի վարչապետության դեմ ընթացող ամենօրյա հանրահավաքները սկսած ամսի 17-ից չունեն կոնկրետ նպատակ: Ցույցերը շոու է դառնում, կառնավալ է հիշեցնում, իսկ Սարգսյանի հրաժարականի պահանջի իրատեսականությանը նույնիսկ հանրահավաքի շատ մասնակիցներ չեն հավատում:
«Փոփոխության պահանջի ալիք. իշխանության արձագանքն ու հանգուցալուծման հնարավոր տարբերակներ»
19.04.2018
11:00
Շուրջ մեկ շաբաթ է, ինչ Երևանում շարունակվում են ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքացիական անհնազանդության ակցիաները՝ ընդդեմ Սերժ Սարգսյանի վարչապետացման: Ապրիլի 17-ին ՀՀ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանը ԱԺ 77 պատգամավորների կողմից ընտվեց ՀՀ վարչապետի պաշտոնում, այդպիսով 3-րդ անգամ ստանձնեց երկրի ղեկավարի պաշտոնը:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ