Սահմանադրական հանրաքվեի՝ ընտրական թվերի մոնիտորինգի ամփոփիչ արդյունքները
16.02.2016
12:00
Այսօր «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ Թրանսփարենսի Ինթերնեյշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնի գործադիր տնօրեն Վարուժան Հոկտանյանը ներկայացրեց 2015-ի դեկտեմբերի 6-ին անցակցված սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի՝ ընտրական թվերի մոնիտորինգի ամփոփիչ արդյունքները:

Թրանսփարենսի Ինթերնեյշնլի էլեկտրոնային մոնիտորինգի ծրագիրը կիրառվել է ինչպես 2015-ի հանրաքվեի , այնպես էլ նախորդ համապետական ընտրությունների ժամանակ՝ 2012-ի խորհրդարանական, 2013-ի նախագահական և 2013-ի Երևանի ավագանու:

Հոկտանյանն անդրադարձավ ընտրացուցակներին, այնուհետև հանրաքվեի օրը քվեարկության ժամանակ տեղ գտած անճշտություններին:

«Ընտրացուցակներում ընտրողների թվաքանակը բավականին ուռճացված է: Մշտական բնակչության թիվը գնալով նվազում է, մինչդեռ ընտրացուցակներում ընտրողների թիվը ավելի մեծ է: Ստացվում է, որ մշտական բնակչության 85 տոկոսը ընտրացուցակներում է: Այստեղ բացի արտագաղթողներից մեկ այլ ռիսկ կա, որ  հնարավոր է կեղծ անուններ լինեն»,-ասում է Հոկտանյանը:

Նա նշում է, որ խնդիրը առավել ընդգծված էր քաղաքային համայնքներում, օրինակ՝ Գյումրիում, Վանաձորում, Ջերմուկուոմ, Բերդում, Ագարակում, Ախթալայում, Սպիտակում, Ալավերդիում, Չարենցավանում, Գավառում, Մեծամորում, Արտաշատում, Թալինում, Աշտարակում և այլն:

«Մյուս խնդիրը կապված էր նրա հետ, որ կային հասցեներ, որտեղ բավականին մեծ թվով ընտրողներ էին գրանցված: Ոստիկանությունը հետագայում, իհարկե, պարզաբանեց, որ դրանք ծերանոցներ են, բայց ոչ մեկ չի գնում, ուսումնասիրում և և ճշտում արդյո՞ք այդ վայրը ծերանոց է, արդյո՞ք այդտեղ 120 մարդ կա ընտրական իրավունք ունեցող»,-նշում է Հոկտանյանը:

Ըստ նրա ներկայացրած թվային տվյալների՝  13 տեղամասում գրանցված է եղել 100 և ավելի ընտրող, իսկ 10 հազար 458 հասցեում գրանցված է եղել 10 և ավելի ընտրող:

Նա նշում է, որ ընտրատեղամասերում եղել է դրական կապ քվեարկության մասնակցության և «այո»-ի օգտին քվեարկողների թվի միջև:

«Ինչքան մեծանում է քվեարկության մասնակցությունը, այնքան մեծանում է «այո»-ի օգիտն քվերակողների թիվը: Դա ենթադրում է, որ եղել են լցոնումներ, կրկնաքվեարկություն, ավել քվեաթերթիկներ ու դրանով ապահովել են բարձր մասնակցություն, իսկ այս մասնակցությամբ ապահովել են «այո» քվեարկողների թիվը»,-ընդգծում է Հոկտանյանը:

Նրա խոսքով՝ անհամապատասխանություն է եղել նաև քվեաթերթիկների քանակի և ստորագրությունների միջև:

«Օրինակ՝ եղել են դեպքեր, երբ քվեաթերթիկների քանական ավելի շատ է եղել, քան ստորագրությունների թիվը: 614 տեղամաս կա, որտեղ եղել են այսպիսի անհամապատասխանություններ և այնտեղ գրանցված է եղել 931 հազար ընտրող: Այդ տեղամասերում քվեարկել է 449 հազար 259 ընտրող: Իսկ 461 ընտրատեղամասից 250-ում 70 տոկոսից ավելի մասնակցություն է եղել: Այս անճշտություններով տեղամասերում «այո»-ն հաղթել է»,-նշեց Հոկտանյանը:

Ներկայացնելով հանրաքվեին տեղ գտած անճշտությունների ամփոփ տվյալները՝ Հոկտանյանը անդրադարձավ նաև «Ընտրական օրենսգրքին», որը պետք է նոր տարբերակով մշակվի:

Նա ներկայացրեց մի քանի կարևորագույն առաջարկներ, որոնք համատեղ մշակվել են  քաղաքացիական հասարակության ակտիվ ներկայացուցիչների և ՀԿ-ների հետ և ուղղված են իշխանություններին՝ նոր «Ընտրական օրենսգրքի» մշակման փուլում ներառելու համար:

Ստորև ներկայացնում ենք Հոկտանյանի հնչեցրած առաջարկներից մի քանիսը.

Անբեկանելիորեն անհրաժեշտ է ապահովել նոր Ընտրական օրենսգրքի մշակման աշխատանքների թափանցիկությունը` քաղաքացիական հասարակության բոլոր հնարավոր դերակատարների և քաղաքական կուսակցությունների ներգրավվածությամբ: Մենք հավատում ենք, որ այս աշխատանքների լիակատար թափանցիկությունը եւ մասնակցայնությունը նախապայմանն են իրական բարեփոխման:

Ընտրական օրենսգրքով պետք է նաև ապահովի բացակա և առկա ընտրողների առանձնացված ցուցակների  մատչելիությունը: Այս ցուցակները պետք է հասանելի լինեն, ընտրություններից առաջ բոլոր ընտրատեղամասերում:

Ընտրությունների օրինականության ապահովման համար պատշաճ հանրային հսկողություն սահմանելու նպատակով անհրաժեշտ է վերացնել դիտորդության քննական արտոնագրման գործող կարգը, այդպիսով բացառել տեղական եւ օտարերկրյա դիտորդների նկատմամբ խտրական վերաբերմունքը մի կողմից, իսկ մյուս կողմից բացառել դիտորդական իրավունքի որեւէ սահմանափակում: Բացի այդ անհրաժեշտ է ընդարձակել դիտորդական առաքելությունների ու դիտորդների լիազորությունների շրջանակը` ընձեռնելով արձանագրված խախտումների հիման վրա քվեարկության արդյունքները բողոքարկելու իրավունք՝ որպես հանրային շահի ներկայացուցիչ:

Պետության կողմից որպես պոզիտիվ պարտավորություն, բոլոր ընտրական տեղամասերը հարկավոր է կահավորել եւ ապահովել ընտրական գործընթացի, առնվազն 5 տեսախցիկով, պատշաճ տեսաձայնագրման, ուղիղ առցանց հեռարձակման հնարավորությամբ: Պետական իշխանությունը նաև պիտի ստանձնի այդ տեսաձայնագրությունների արխիվացման և, որպես գաղտնիք չհանդիսացող տեղեկություն պահպանելու պարտավորությունը: Օրենսգիրքը պետք է սահմանի տեսաձայնագրությունների առկայությունն որպես դատական ապացույց` հայտարարված խախտումների դեպքերով:

Պետության կողմից որպես պոզիտիվ պարտավորություն անհրաժեշտ է ապահովել ոչ միայն դե յուրե, այլեւ դե ֆակտո գենդերային հավասարության չափանիշը ընտրված թեկնածուների միջև՝ ուղղված ապահովելու կանանց լիարժեք մասնակցությունն ու  ներկայացվածությունը իշխանության օրենսդրական համակարգում: Ներկայումս Ընրտական օրենսգրքի 108-րդ հոդվածով ամրագրված 20%-անոց քվոտան չի համապատսխանում ՄԱԿ-ի կողմից սահմանցած չափանիշներին, ըստ որի գենդերային հավասարության ապահովման համար մեկ սեռի ներկայացվածությունը պետք է լինի առնվազն 30-40%:    

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի խմբագիր-համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Հանել դպրոցից «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան կամ վերախմբագրել դասագրքերը. թեժ բանավեճ
17.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան. անհրաժեշտություն, թե քարոզ» թեմայով:
«Հայաստանում ծնելիության մակարդակը նվազել է». ՄԱԿ-ի 2018թ. զեկույց
17.10.2018
11:00
ՀՀ բնակչությունը 2018թ. առաջին եռամսյակից սկսած նվազել է 10.000 մարդով:
Այս մասին հոկտեմբերի 17-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած մամլո ասուլիսին հայտարարեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի «Օժանդակություն բնակչության հարցերով քաղաքականությունների իրականացմանը» ծրագրի համակարգող Աննա Հովհաննիսյանը:
Օգտատերերի 97 տոկոսը կողմ է արտահերթ ընտրություններին
16.10.2018
11:24
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ ֆեյսբուքյան հարցման արդյունքներով օգտատերերի 90 տոկոսից ավելին ցանկանում են, որ արտահերթ ընտրությունները տեղի ունենան սույն թվականի դեկտեմբերին։
«Արդարությունն ինձ համար մեծագույն արժեք է». Էրիկ Բաբաջանյան՝ ուսանող, կինոօպերատոր
15.10.2018
11:59
Մեդիա կենտրոն նախագիծը սկսում է պատմությունների շարք, որտեղ ներկայացնելու ենք իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնած և հիմնարար ազատությունների համար պայքարած մարդկանց:
Հայաստանում հոգեբուժական կենտրոնները վերակազմավորելու անհրաժեշտություն կա
10.10.2018
13:00
Հայաստանում, ըստ 2017 թ. պաշտոնական տվյալների, կա 52 հազար հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձ, որը 3 տոկոս ավելի է համեմատած 2016 թ. տվյալների հետ:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ