Հայաստանում քաղցկեղի տարածման ցուցանիշն աճում է տարեկան 3-4 տոկոսով
29.01.2016
12:00
Հայաստանում քաղցկեղից մահացության և հիվանդացության ցուցանիշը բարձր է. ըստ առողջապահության ոլորտի ներկայացուցիչների՝ 2010-ի համեմատ քաղցկեղով հիվանդների թիվն աճել է 9-10 տոկոսով:

«Երևի տարեկան 3-4 տոկոսով ավելանում է: Մենք 2010-ին ունեցել ենք 7593 առաջնակի հիվանդ քաղցկեղով, իսկ 2014-ին ունենք  8365: Պատճառները շատ տարբեր են, բայց առաձնացնում են սնունդը, կոնցեռոգեն ճառագայթումը, ծխախոտը: Սա բացահայտում է դեպքերի  40-60 տոկոսը, մնացածի դեպքում պատճառները մնում են անհայտ»,-ասում է Հայ ուռուցքաբանների ասոցիացիայի նախագահ Գրիգոր Բադալյանը:

Ուռուցքաբանի խոսքով՝  Հայաստանում տղամարդկանց մոտ թոքի և ստամոքսաղիքային քաղցկեղն է առավել շատ տարածված, իսկ կանանց մոտ՝ կրծքագեղձի և արգանդի վզիկի քաղցկեղը:

Հայաստանյան պաշտոնական վիճակագրության և Հայաստանում քաղցկեղի տարածվածության խնդրի վերաբերյալ իրենց պարզաբանումներն ու գնահատականները առողջապահության ոլորտի պատասխանատուներն ու ուռուցքաբանները հնչեցրին հունվարի 29-ին «Մեդիա կենտրոնում» անցկացված քննարկման ժամանակ:

«Հայաստանում 2014-ին 100 հազար բնակչի հաշվով գրանցվել է քաղցկեղից 188 մահացության դեպք»,-ասում է Առողջապահության ազգային ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Բազարչյանը:

Այս տվյալները հակասում են այս տարվա հունվարի 14-ին WorldLifeExpectancy.com կայքում հրապարակված հետազոտությանը, որի համաձայն Հայաստանը աշխարհի 172 երկրների շարքում զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը քաղցկեղային հիվանդություններից մահացության թվով:

Բազարչյանն ասում է, որ  WorldLifeExpectancy.com կայքում հրապարակված հետազոտությունը չի ներկայացնում թե մասնավորապես որ աղբյուրների հիման վրա է կազմվել հետազոտությունը եւ ինչ մեթոդաբանություն է կիրառվել, որի արդյունքում ստացել են հրապարակված ցուցանիշները, այդ իսկ պատճառով վստահություն չի ներշնչում:

Նշենք, որ ըստ վերը նշված կայքի հրապարակման, Հայաստանում 2014-ին 100 հազար բնակչի հաշվով եղել է քաղցկեղից մահացության 229 դեպք:

Worldlifeexpectancy կայքի հիմնադիր և Global Life Partners կազմակերպության գործադիր տնօրեն Թոմ Լեդակը գրավոր պատասխանել էր ՀԼԱ եւ IWPR-ի հարցմանը՝ նշելով որ քարտեզի և վերլուծության համար հիմք են հանդիսացել ՄԱԿ-ի Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության 2014-ի  տվյալները և երկրների ազգային վիճակագրական ծառայությունների տվյալները, սակայն կայքի ներկայացուցիրչը այդ տվյալների վերաբերյալ հղումներ չէր ուղարկել եւ մեթոդաբանության վերաբերյալ հարցին չէր անդրադարձել:

«Մենք թարմացրել ենք մեր տվյալները մեկ տարի առաջ: Մեզ համար հույժ կարևոր են մեր ստացած հաշվարկներն ու ստացած արդյունքները, ինչպես նաև համաշխարհային առողջապահությունը և մենք պատրաստ ենք ընդունել և ուղղել մեր սխալները: Չեմ կարծում, որ կգտնեք ԱՀԿ տվյալներին ավելի ուշադիր և խիստ հետևող կազմակերպություն»,-իր պատասխանում նշել է Թոմ Լեդակը:

Բազարչյանը հակադարձում է Լեդակի ներկայացրած պարզաբանումներին և ընդգծում, որ ԱՀԿ-ի վիճակագրական տվյալները ուսումնասիրելիս, տեսանելի է, որ կան երկրներ, օրինակ՝ Հունգարիան, որտեղ քաղցկեղից մահացության ցուցանիշն  ավելի բարձր է, քան Հայաստանում:

«Կան երկրներ, որոնք մեր երկրից միջինից բարձր եկամուտ ունեցող երկրներ են, և մեզնից մի փոքր ավելի բարձր ցուցանիշներ ունեն կամ հավասար են մեզ: Ընդհանրապես ուրբանիզացված երկրներին բնորոշ է քաղցկեղից մահացությունների բարձր ցուցանիշը»,-ընդգծում է Բազարչյանը:

Հայաստանում առկա պաշտոնական թվերի համաձայն, 2014-ին 100 հազար բնակչի հաշվով գրանցվել է 277 նոր դեպք:

Հայ-ամերիկյան առողջության կենտրոն հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Խաչանուշ Հակոբյանն ասում է, որ վերջին տարիներին դիմելիությունը հետազոտման համար ավելացել է, և եթե նախկինում կրծքագեղձի քաղցկեղ  արձանագրում էին յուրաքանչյուր 13-րդ կնոջ  մոտ, ապա այսօր այդ թիվը դարձել է 34:

«Որքան վաղ մարդիկ դիմեն հետազոտվելու, այնքան ավելի շուտ կհայտնաբերվի այս հիվանդությունը եւ բուժումն էլ կլինի էլ ավելի արդյունավետ»,-հորդորում է Հակոբյանը:

Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի գլխավոր բժիշկ, ուռուցքաբան, վիրաբույժ Արթուր Ավետիսյանը  նշում է, որ մահացությունը նվազում է հիմնականում զարգացած երկրներում, որտեղ հաջող է կատարվում հենց կանխարգելումը:

«Այսօր բուժման մոտեցումները մեզ մոտ համապատասխանում են միջազգային չափանիշներին: Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում ունենք նաև ժամանակակից ճառագայթային թերապիայի ապարատներ: Բայց ուրիշ հարց է դեղորայքի գների հասանելիությունը: Վերջերս մենք ստացել ենք բավականին թանկարժեք դեղորայք, որը բացարձակ անվճար տրամադրվում է հիվանդներին, բայց դրան զուգահեռ ամեն շաբաթ մենք հանդիպում ենք հիվանդի, ով ուշացած փուլում է հասնում մեզ սնխչիների և հեքիմների պատճառով»,-նշում է Ավետիսյանը:

«Բայց կան երկրներ օրինակ՝ Մոլդովան, որտեղ քաղցկեղից մահացությունը ավելի ցածր է, բայց 0-65 տարեկանների շրջանում ավելի բարձր է: Մեզ մոտ թե հիվադացության, թե մահացության ցուցանիշը ցածր չէ: Եվ կանխարգելիչ աշխատանքը պետք է ուղղված լինի հենց վաղաժամ մահացությանը՝ 0-65 տարեկան մահացությանը»,-ընդգծեց Բազարչյանը:

Անդրադառնալով քաղցկեղից մահացության ցուցանիշների նվազմանը և վիճակի բարելավմանը՝ մասնագետները միաձայն նշեցին, որ կարևոր է կանխարգելիչ միջոցառումներ իրականացնելը: Մյուս կողմից կոչ արեցին վստահել բժիշկներին և Հայաստանում առկա տեխնոլոգիաներին ու տարին մեկ անգամ գնալ պրոֆիլակտիկ հետազոտման:

«Առողջապահության նախարարության կողմից մշակվել են ոչ վարակիչ հիվանդությունների ծրագրերի համար քաղաքական փաստաթղթեր, որի մեջ ներառված է նաև քաղցկեղների դեմ պայքարի խնդիրը: Գործում են առողջ ապրելակերպի և ծխելու դեմ պայքարի ծրագրեր, որոնք կանխարգելման և վաղ հայտնաբերման դեր ունեն: Կանխարգելելով պետք է փորձել նվազեցնել քաղցկեղից առաջացած վաղաժամ մահերը և ազդել մահացության ցուցանիշի վրա, ինչին հասել են այսօր ԱՄՆ-ն, Նորվեգիան անգլոսաքսոնական երկրները»,-եզրափակեց Բազարչյանը:

Քննարկման վերջում մասնագետները ընգծեցին, որ պետական մակարդակով իրականացվող ծրագրերը սկզիբն են կանխարգելիչ գործողությունների և պետք է շարունակել՝ այդ ուղղությամբ ավելի ընգրկուն աշխատանքներ տանելու համար:

Քննարկումը կազմակերպել էր Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի հայաստանյան գրասենյակը Հանրային լրագրության ակումբի հետ համատեղ:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի խմբագիր-համակարգող:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am հասցեին

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«ԶԼՄ-ների գործունեություն առանձնահատկությունները Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական շրջանում»
20.09.2018
13:30
Սեպտեմբերի 20-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «ԶԼՄ-ների գործունեություն առանձնահատկությունները Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական շրջանում» թեմայով։
Երևանի ավագանու ընտրություններ- 2018 «Երևանը՝ երեխաների համար»
20.09.2018
12:30
Սեպտեմբերի 20-ին Մեդիա կենտրոնում Երևանի ավագանու թեկնածուները ներկայացրեցին իրենց ծրագրերը՝ «Երևանը՝ երեխաների համար» թեմայով:
Երևանի ավագանու ընտրություններ 2018. «Որքանո՞վ է Երևանը հարմար հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար» . ավագանու թեկնածուների ծրագրերը
19.09.2018
12:30
Սեպտեմբերի 19-ին Մեդիա կենտրոնում քննարկեցինք «Որքանո՞վ է Երևանը հարմար հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար» թեման. ավագանու թեկնածուները կներկայացնեն իրենց կուսակցության կամ դաշինքի ծրագիրը:
«ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի և ՀՔԾ պետի գաղտնալսման հետևանքները. սպառնալիք ազգային անվտանգությանը»
17.09.2018
12:00
Սեպտեմբերի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի և ՀՔԾ պետի գաղտնալսման հետևանքները. սպառնալիք ազգային անվտանգությանը» թեմայով։
Հրավեր Երևանի ավագանու ընտրություններին առաջադրված քաղաքապետի բոլոր թեկնածուներին
14.09.2018
16:49
«Հանրային լրագրության ակումբ» ՀԿ-ի «Մեդիա կենտրոն» նախագծի շրջանակում մենք հրավիրում ենք Երևանի ավագանու ընտրություններին առաջադրված քաղաքապետի բոլոր թեկնածուներին ուղիղ եթերում մասնակցել բանավեճի։

Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ