Թեժ բանավեճ. զինված ուժերում հարկավո՞ր է հոգևոր սպասավոր
27.01.2016
12:00
Հայաստանի Զինված ուժերում մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցում դրական տեղաշարժեր կան, սակայն շատ խնդիրներ դեռ կարիք ունեն շտկման և լուծման: Պատշաճ մակարդակով ապահովված չեն հայ-ադրբեջանական սահմանին և շփման գծում դիրքապահների անվտանգությունը, խնդիրներ կան զինակոչիկների բուժզննության, սպայական կազմի սոցիալական ապահովության հարցերում, ինչպես նաև պաշտպանության նախարարությունում ծառայողական քննություններն, ըստ իրավապաշտպաների, չեն ունենում կանխարգելիչ նշանակություն:

Վերջերս հրապարակվեցին նաև տվյալներ 2015 թ.-ին զինված ուժերում մահացության դեպքերի վերբարյալ, որտեղ պաշտոնական տեղեկատվության և քաղաքացիական կառույցների հրապարակած տեղականքի մեջ կային անհամապատասխանություններ: Ըստ Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի մոնիտորինգի տվյալների, 2015-ին Հայաստանի զինված ուժերում և Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության բանակում գրանցված 58 միջադեպերի հետևանքով մահացել է 76 զինծառայող, որոնցից 41-ը՝ հրադադարի ռեժիմի խախտման հետևանքով: 2014 թվականին բանակում մահացության դեպքերը 46-ն են եղել:

Սակայն ըստ Պաշտպանության նախարաթյան տվյալների, 2015թ.-ին ՀՀ զինված ուժերում և ԼՂ ՊԲ-ում գրանցվել է զինվորական ծառայություն անցնելու հետ կապված 57 մահ, որոնց հիմնական պատճառներն են սահմանային լարվածությունը (դիպուկահարների կրակոցներ, դիվերսիոն և այլ գործողություններ)` 38 մահ, ավտովթարը` 2, հիվանդությունը` 2, սպանությունը` 1, ինքնասպանությունը և ինքնասպանության հասցնելու դեպքերը՝ 6, դժբախտ պատահարները՝ 4, մարտական ծառայություն կրելու կանոնների խախտման հետևանքով մահերը՝ 3, ականի պայթյունը՝ 1:

«Մենք ներկայացրել ենք միայն բանակում ծառայության ժամանակ և ծառայության հետ կապ ունեցող մահացության դեպքերը: Ծառայության հետ անմիջական կապ չունեցող դեպքերը պետք չի դիտարկել ծառայության ժամանակ եղած զոհերի թվում: Այն դեպքերը, երբ մարդը գտնվել է իր տանը, եղել է հանկարծամահ և այլն, իհարկե, կարևոր են, բայց մեր վիճակագրության մաս չեն: ՊՆ-ն մահվան դեպքերը չի կոծկում և դա անհնար է անել», - ասաց ՀՀ պաշտպանության նախարարի մամլո խոսնակ Արծրուն Հովհաննիսյանը՝ մենակնաբանելով հասարակական կազմակերպությունների և ՊՆ տվյալների անհամապատասխանությունը:     

«Մեդիա կենտրոնում» հունվարի 27-ին Բանակի օրվան ընդառաջ Արծրուն Հովհաննիսյանի, ՀՀ պշտպանության նախարարի ավագ օգնական, ՊՆ մարդու իրավունքների և բարևարկության կենտրոնի պետ Ալիկ Ավետիսյանի, Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցի և

 «Բանակն իրականում» նախաձեռնության անդամ Զառա Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ անցկացվեց քննարկում «Մարդու իրավունքների պաշտպանությունը զիված ուժերում. 2015 թ.-ի ամփոփում» թեմայով: Քննարկմանը մասնակցելու հրավեր էր ուղարկվել նաև ՀՀ զինվորական դատախազություն, սակայն այդ գերատեսչության ներկայացուցիչը միջոցառմանը ներկա չէր: 

Արթուր Սաքունցի խոսքով, բանակում մահացությունների դեպքերը 2013-ից հետո աճել են: «Համամիտ ենք, որ կա սահմանային լարվածություն, սակայն ամեն ինչ չէ, որ կարելի է վերագրել զինադադարի ռեժիմի խախտմանը: Հարց է ծագում՝ իսկ ի՞նչ կանխարգելիչ միջոցառումներ են ձեռնարկվել՝ զինվորների պատրատստվածության բարձրացման, դիրքերում տեխնիկական հագեցվածության, ինչպես նաև կարգապահության մակարդակի բարձրացման տեսանկյունից», - հարց ուղղեց իրավապաշտպանը, և հավելեց, որ վերջին շրջանում նաեւ տեխնիկական պատճառներով մահերն են ավելացել:

«Տվյալներ չունենք ընդհանրապես բուժզննության որակի մասին»,- ասաց Արթուր Սաքունցը` բարձրացնելով նաեւ ծառայողական քննությունների արդյունավետության հարցը, քանի որ կարգապահական խախտումների մասով ծառայողական քննություններից և սահմանված տույժերից հետո դեպքերը, միևնույն է, խախտումները կրկնվում են:

Արծրուն Հվահաննիսյանը համաձայնեց, որ մարտական ծառայության որակն անընդհատ պետք է բարելավել, սակայն հակադարձեց՝ ասելով որ ՊՆ-ն չի փորձում բանակում եղած մահերը սրբագրել «հակառակորդի ակտիվությամբ կամ տեխնիկական պատճառներով»: «ՊՆ-ում երբեւէ որևէ մեկը չի փորձել դա օգտագործել: Իսկ 2013թ.-ին եղել են քիչ զոհեր, քանի որ այն հակառակորդի ամենապասիվ եւ Պաշտպանության նախարարության հակազդեցության ամենալավ տարին էր: Մենք կարող ենք այնպիսի բլինդաժ կառուցել զինվորի համար, և արել ենք, որ ամբողջապես պաշտպանենք նրան դիպուկահարից, բայց 2015-ին արդեն հրետանին էր կիրառվում եւ ստացվում է, որ այդ ջանքերն անարդյունք են», - ասաց նա:

Քննարկմանն անդրադաձ կատարվեց նաև ռազմական օմբուդսմենի ինստիտուտի ներդրման կարևորությանը, որն անհրաժեշտ համարեցին իրավապաշտպանները, բայց մեծ կարևորություն չտվեցին ՊՆ ներկայացուցիչները:

«Պարզ չէ, որքանով է նպատակահարմար առանձին օմբուդսմենի ինստիտուտը, երբ ՄԻՊ-ի գրասենյակի հետ բավական արդյունավետ աշխատանք է տարվում: Կան նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանի հատուկ տեղակալ այդ գծով: Ակտիվ եւ դինամիկ համագործակցություն կա»,- ասաց Ալիկ Ավետիսյանը` հավելելով, որ իր ղեկավարած կենտրոնը չի հավակնում դառնալ զինվորական օմբուդսմենի կենտրոն, այն հայեցակարգային հարցերի լուծմանն է ուղղված:

«Բանակն իրականում» նախաձեռնության անդամ Զառա Հովհաննիսյանն իր խոսքում շեշտադրեց բանակում խղճի ազատության, ընտրական իրավունքի իրացման խնդրիները:

«Հանրաքվեի ժամանակ ես ահազանգեր եմ ստացել, որ բանակում քարոզարշավ և ստիպողական քվեարկություն: Ստացվում է, որ բանակում զինակոչիկը հայտնվում է մի համակարգի ձեռքում, որտեղ իրեն ինչ-որ բաներ են պարտադրում»,- ասաց Զառա Հովհաննիսյանը: Նար կարծիքով մտահոգիչ է նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու ներկայությունը բանակում, մինչդեռ «կան նաև այլ հավատի մարդիկ»: Իրավապաշտպանը խոսում է զորամասերում հոգևոր սպասավորների ներկայության մասին, որոնց գործունեությունը ֆինանսավորում է պաշտպանության նախարարությունը:  

Այս հարցում կողմերն անգամ բուռն բանավեճից հետո մնացին իրենց կարծիքին, սակայն իրավապաշտպանները քննադատեցին այն փաստը, որ հոգևոր սպասավորները ֆինանսավորվում են ՊՆ-ի բյուջեից, այն դեպքում երբ զինծառայողները, հատկապես սպայական կազմը, սոցիալական խնդիրներ ունի:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«ԶԼՄ-ների գործունեություն առանձնահատկությունները Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական շրջանում»
20.09.2018
13:30
Սեպտեմբերի 20-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «ԶԼՄ-ների գործունեություն առանձնահատկությունները Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական շրջանում» թեմայով։
Երևանի ավագանու ընտրություններ- 2018 «Երևանը՝ երեխաների համար»
20.09.2018
12:30
Սեպտեմբերի 20-ին Մեդիա կենտրոնում Երևանի ավագանու թեկնածուները ներկայացրեցին իրենց ծրագրերը՝ «Երևանը՝ երեխաների համար» թեմայով:
Երևանի ավագանու ընտրություններ 2018. «Որքանո՞վ է Երևանը հարմար հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար» . ավագանու թեկնածուների ծրագրերը
19.09.2018
12:30
Սեպտեմբերի 19-ին Մեդիա կենտրոնում քննարկեցինք «Որքանո՞վ է Երևանը հարմար հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար» թեման. ավագանու թեկնածուները կներկայացնեն իրենց կուսակցության կամ դաշինքի ծրագիրը:
«ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի և ՀՔԾ պետի գաղտնալսման հետևանքները. սպառնալիք ազգային անվտանգությանը»
17.09.2018
12:00
Սեպտեմբերի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի և ՀՔԾ պետի գաղտնալսման հետևանքները. սպառնալիք ազգային անվտանգությանը» թեմայով։
Հրավեր Երևանի ավագանու ընտրություններին առաջադրված քաղաքապետի բոլոր թեկնածուներին
14.09.2018
16:49
«Հանրային լրագրության ակումբ» ՀԿ-ի «Մեդիա կենտրոն» նախագծի շրջանակում մենք հրավիրում ենք Երևանի ավագանու ընտրություններին առաջադրված քաղաքապետի բոլոր թեկնածուներին ուղիղ եթերում մասնակցել բանավեճի։

Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ