Իրանի դեմ պատժամիջոցների չեղարկումը նոր հեռանկարներ է բացում Հայաստանի համար. փորձագետներ
20.01.2016
12:00
Իրանի նկատմամբ միջազգային պատժամիջոցների չեղարկումը ընդարձակ քաղաքական, տնտեսական և էներգետիկ հեռանկարներ է բացում այդ երկրի համար Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Կովկասի տարածաշրջաններում: Հարավային Կովկասի երկրներից հատկապես Հայաստանի համար Իրանի միջազգային մեկուսացման ավարտը հնարավորություն է տալիս ակտիվացնել տնտեսական և էներգետիկ համագործակցությունը Թեհրանի հետ: Հնարավորություն է բացվում նաև ակտիվացնել տուրիսատական հոսքերը Իրանից Հայաստան և հակառակը, ինչպես նաև միավորել երկու երկրների տուրիստական շուկաները: Նման կարծիքը «Մեդիա կենտրոնում» կայացած քննարկմանը հայտնեցին փորձագետները:

Օրեր առաջ ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերրին և ԵՄ արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով գերագույն հանձնակատար Ֆեդերիկա Մոգերինին հայտարարել են Իրանի դեմ սահմանված պատժամիջոցների չեղարկման մասին:

Հայտարարությունը հնչեց հունվարի 16-ի ուշ երեկոյան՝ Վիեննայում: Հատկանշական է, որ ԱՄՆ չեղարկել են միայն դեռ երկրորդական նշանակության պատժամիջոցները, որոնք սահմանապակում էին Իրանի հետ գործարքներ կնքել երրորդ երկրների ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց, ինչպես նաև ամերիկյան ընկերությունների արտասահմանյան մասնաճյուղերին: Ամերիկյան ընկերությունների համար սահմանափակումները դեռ մնում են ուժի մեջ:

Դատելով նավթի գների անկումից, Իրանի մտադրությունն օրեկան 1 մլն բարել նավթի մուտք ապահովել միջազգային շուկա, զգալիորեն կկրճատի առանց այն էլ նավթի գների ցածր մակարդակը: Այդ մասին հայտարարեց ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոնի վարիչ Վարդան Ոսկանյանը: Նրա կարծիքով, էներգակիրների գների ակնումը, նավթ և գազ ներկրող Հայաստանի համար կարող են նոր հնարավորություններ բացել տնտեսության ակտիվացման համար: «Իրանի միջազգային մեկուսացումից դուրս գալն ուղղակի հնարավություն է: Պետք չէ սպասել, որ հենց վաղվանից կլինեն դրական փոփոխություններ: Այդ հնարավորություններից օգտվելու համար անհրաժեշտ է աշխատանք տանել», - հայտարարեց Ոսկանյանը:

«Մեդիա կենտրունում» հունվարի 20-ին Վարդան Ոսկանյանի, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանի և էներգետիկայի ոլորտի փորձագետ Վահե Դավթյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ «Իրանի նկատմամբ միջազգային պատժամիջոցների չեղարկման տնտեսական, քաղաքական և էներգետիկ հետևանքները Հարավային Կովկասի համար» թեմայով քննարկում:

Պատժամիջոցների չեղարկումց հետո ըստ Արտակ Մանուկյանի, պետք չէ սպասել, որ հայ-իրանական առևտրա-տնտեսական կապերը շեշտակի կակտիվանան: «Ըստ անցած տրվա 11 ամսվա վիճակագրության՝ Հայաստանի արտահանումն Իրան կազմել է շուրջ 70 մլն դոլար, իսկ ներկրում՝ շուրջ 180 մլն դոլար: Հայաստանից հիմնականում արտահանվում է ալյումին, դեղագործական ապրանքներ», - ասաց նա՝ հավելելով, որ Հայաստանը պետք է ուշադրություն դարձանի Իրանի հետ տուրիզմի զարգացման վրա: «Նավթի գների համաշխարհային անկման ֆոնին, անկում է ապրելու նաև ավիտոմսերի գները: Սա հնարավորություն է միավորել տուրիստական շուկաները, համատեղ փաթեթներ առաջարկել Հայաստան և Իրան այցելող տուրիստների համար», - ասաց նա:

Մանուկյանի խոսքով, նոր իրավիճակում Իրանը և Հայաստանը հնարավորություն ունեն նաև հումքի վերամշակման համատեղ ձեռնարկություններ հիմնել: «Օրինակ՝ Մոլիբդենի վերամշակման ձեռնարկություն: Հայաստանում կա մոլիբդենի համաշխարհային պաշարների 7 տոկոսը: Իրանում ևս կան նման պաշարներ: Կողմերը համատեղ ձեռնարկության միջոցով կարող են վերամշակման ամբողջ ցիկլը ապահվել և տեղում արտադրել վերջնական ապրանք: Ոչ թե արտահանել հումք, և վերամշակումից հետո ձեռք բերել, ասենք, պղինձ ավելի թանկ գներով», - ասաց նա:

Էներգետիկայի ոլորտի փորձագետ Վահե Դավթյանն անդրադարձավ Հայաստան-Իրան էներգետիկ համագործակցությունը և այդ ոլորտում առկա նախագծերին, ինպիսիք են Հայաստան-Իրան երրորդ բարձրավոլտ էլկտրական գծի կառուցումը, Մեղրիի ՀԷԿ-ի և Հայաստան-Իրան երկաթգծի շինարարությունը:

Նրա կարծիքով հայ-իրանական էներգետիկ համագործակցությունը այնդքան էլ պայմանավորված չէ պատժամիջոցների չեղարկմամբ, որքան աշխարհաքաղաքական շահերի տրամաբանությամբ: Բանախոսի հետ չհամաձայնեց Վարդան Ոսկանյանը՝ նշելով. «Օրնակ, երրորդ բարձրավոլտ էլկտրական գծի և Մեղրիի ՀԷԿ-ի կառուցումը չէր իրականանում, քանի որ հայկական կողմը պատժամիջոցների պատճառով չէր կարող մեծ ներդրումներ կատարել այդ ծրագրերում», - հակադարձեց նա:

Մասամբ համաձայնելով Ոսկանյանի դիտարկմանը՝ Վահե Դավթյանն այնուամենայնիվ նշեց, որ այդ ծրագերի իրագործման հիմնական խթանը հադիսանում է ոչ թե պատժամիջոցների չեղարկումը, այլ քաղաքական որոշումը և աշխարհաքաղաքական շահերը: «Հայաստանն այս առումով հնարավորություն ունի ակտիվացնելու գազային համագործակցությունն Իրանի հետ՝ բարտերային սխեմայով ավելի շատ գազ ներկրելով և ավելի շատ էնլետրաէներգիա արտահանելով Իսլամական Հանրապետություն», - եզրափակեց նա:

Մեկ հարցում բանախոսները հստակ համաձայնեցին՝ պատժամիջոցների չեղարկումը հնարավորություն է, որից պետք է կարողանալ օգտվել, և այլ պետությունների շարքում ավելի գրավիչ առաջարկներ ներյակացնել Իրանին: 

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:  

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Փոփոխություններ «Էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկայի մասին» օրենքում․ այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացման հեռանկարները Հայաստանում»
13.12.2017
13:00
Դեկտեմբերի 13-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Փոփոխություններ «Էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկայի մասին» օրենքում․ այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացման հեռանկարները Հայաստանում» թեմայով:
Պատգամավորների վարքն ու խոսքը. էթիկական նորմեր և հանրային ընկալումներ
12.12.2017
12:00
Անցած շաբաթ ՀՀ ԱԺ առողջապահության եւ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, ՀՀԿ խմբակցության անդամ Հակոբ Հակոբյանը «Ժողովուրդ» օրաթերթի հետ զրույցում ասել էր․ «Աղքատը քիչ է ծախսում, հետեւաբար թանկացումը բերում է նրան, որ աղքատը ստիպված ինքնաբուխ ձեւով խուսափելու է թանկացած ապրանքներից:
«Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ»
12.12.2017
11:00
Հայաստանում առողջապահության համընդհանուր հասանելիության համար խոչընդոտները առաջին հերթին ֆինանսական են:
Մարդու իրավունքների խախտումները 2017թ. Հայաստանում
11.12.2017
12:30
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրվան նվիրված մամլո ասուլիս, որի շրջանակում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017թ. մարդու իրավունքների խախտումները Հայաստանում:
Ճապոնիայի դեսպան Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը Մեդիա կենտրոնում
11.12.2017
11:00
ՀՀ-ում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. Էյջի Տագուչին դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ընթացքում շնորհավորեց Հայաստանի Հանրապետությանը Եվրամիության հետ 2017թ. նոյեմբերի 24-ին ստորագրած Համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի համար: