Ռուսաստան-Թուրքիա հակամարտության արձագանքը Հարավային Կովկասում. բանավեճ
23.12.2015
17:00
Ռուսաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կտրուկ սրումը կարող է իր բացասական դրսևորումներն ունենալ Հարավային Կովկասում, հատկապես ղարաբաղյան հակամարտության համատեքստում, որտեղ Ադրբեջանը հանդես է գալիս, որպես Թուրքիայի դաշնակից, իսկ Հայաստանը՝ Ռուսաստանի: Ինչևէ Մոսկվա-Անկարա հարաբերությունները վերադարձել են կոշտ մրցակցության ասպարեզ, ինչը երկու տարածաշրջանային գերտերությունների համար բանական երևույթ է: Այս միտքը «կարմիր թելի» նման անցնում էր «Ա1+»-ի հեռուսատաղավարում «Մեդիա կենտրոնի» կազմակերպած բանավեճի մասնակիցների հայտարարություններում:

Նոյեմբերի 24-ին Թուրքական զինուժի կողմից ռուսական Սու-24 ռազմական ինքնաթիռի խոցումից հետո վերջին տասնամյակների համար աննախադեպ կերպով լարվեցին ՌԴ-Թուրքիա հարաբերությունները: Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը մինչ այս բարեկամ երկիր համարվող Թուրքիայի կողմից ինքնաթիռի խոցումը որակեց որպես հարված թիկունքից եւ պահանջեց Անկարայից պաշտոնական ներողություն, ի պատասխան, սակայն, Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարեց, որ եթե կա մեկը, որն այս պատմության մեջ պետք է ներողություն խնդրի, ապա դա Թուրքիան չէ:

Հաջորդող օրերին Ռուսաստանը հայտարարեց Թուրքիայի մի շարք տնտեսական և քաղաքական պատժամիջոցներ սկսելու մասին: Օրերս էլ իր ամենամյա մամլո ասուլիսում Պուտինը հանդես եկավ կոշտ գնահատականներով` ամրագրելով, որ Թուրքիայի ղեկավարության հետ աշխատելն այլեւս անհնար է:Այդպիսով` արդյոք Ռուսաստան-Թուրքիա հարաբերություններն անդառնալիորեն խզվեցին, մինչեւ ուր կարող է հասնել այդ խզումն ու ինչպիսի դրսեւորումներ ունենալ, եւ, որ ամենակարեւորն է Հայաստանի համար` այդ ամենն ինչպիսի անդրադարձ կունենա Հարավային Կովկասի, եւ մասնավորապես` Երևանի վրա:

Այս հարցերը քննարկեցին «Մեդիա կենտրոնի» հրավիրած բանավեճին ՀՀ Ազգային ժողովի ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր, արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ Շիրակ Թորոսյանը, ՀՀ Ազգային ժողովի «Ժառանգություն» կուսակցության խմբակցության պատգամավոր, նույն հանձնաժողովի անդամ Թևան Պողոսյանը, ՀՀ ԱԳ նախկին փոխնախարար, արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Արման Նավասարդյանը, արևելագետ, ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոնի վարիչ Վարդան Ոսկանյանը և Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի ղեկավար Ստեփան Սաֆարյանը:

Ռուսաստան-Թուրքիա հարաբերությունները երբևէ չի կարելի համարել բարեկամական կամ դաշնակցային, վստահ է Շիրակ Թորոսյանը. «Վերջին 400 տարվա մեջ այդ տերությունները բազմաթիվ անգամ պատերազմել են: Նրանք տարածաշրջանային տերություններն են, և Հարավային Կովկասում ու Մերձավոր Արևելքում՝ մրցակիցներ»: Ըստ բանախոսի, ով մասնագիտությամբ պատմաբան է, այս հանգամանքը կաևոր է շեշտել, քանի որ ռուսական ինքնաթիռի կործանումից հետո սկիզբ առած գործընթացները ևս մեկ անգամ ապացուցեցին վերոնշյալը:

«Հենց որ Ռուսաստանի ոտքը տրորվեց Թուրքիայի մերձարևելյան քաղաքականության արդյունքում, միանգամից մոռացության տրվեցին տնտեսական շահերը, և Ռուսաստանը սկսեց պաշտպանել իր գլոբալ աշխարհաքաղաքական շահերը», - հայտարարեց Շիրակ Թորոսյանը:

Արևելագետ Վարդան Ոսկանյանը վստահ է, որ ներկայիս Թուրքիայի կառավարության վարած արտաքին քաղաքականության արդյունքում Անկարայի առջև մեծ հաշվով փակվել են Արևելքի և Արևմուտքի դռները: «Թուրքիան և՛  Թուրքիան, և՛ Արևելքում և՛ Եվրոպայում չի գտնի իրեն. երկու դռներն էլ իր համար փակել է», - հավելեց նա:

Ռուսական ինքնաթիռի կործանումը, ըստ Ոսկանյանի, հենց Մոսկվայի մերձավորարևելյան քաղաքականության ծրագրավորման գլխավոր բացթողումներից էր: «Ռուսաստանը Թուրքիայի նման պետության հետ փորձում էր հարաբերությունները պայմանավորել միայն տնտեսական կոմպոնենտով: Չգիտես ինչո՞ւ, աշխարհում միտում է նկատվում, որ տնտեսական հարաբերություններին ստորադասվում են աշխարհաքաղաքական շահերը: Այս երկու պետությունները, իհարկե, կարող են ունենալ տնտեսական շահեր, առևտուր անել, բայց աշխարհաքաղաքական խնդիրները, հակասությունները և շահերը դրանից չեն դադարում գոյություն ունենալ», - ասաց նա:

Նրա խոսքով, տնտեսական գործոնն այստեղ մեծ դերակատարում չունի, քանի որ ՌԴ-ն գործ ունի ոչ թե Գերմանիայի նման պետության հետ, որն այժմ փորձում է իր ազդեցության շրջանակներն ընդլայնել տնտեսության միջոցով, այլ արևելյան, բացահայտ իսլամիստական նկրտումներ ունեցող Էրդողանի վարչակարգի հետ:  

Ստեղծված իրավիճակից Ռուսաստանը և Թուրքիան փորձում են հնարավորինս օգուտներ քաղել, կարծում է Թևան Պողոսյանը. «Ե՛վ Ռուսաստանի և՛ Թուրքիայի համար ռուսական ինքնաթիռի խոցումը սեփական շահերն առաջ տանելու հնարավորությունն էր»: «Թուրքիան պնդել և պնդում է, որ Ասադը պետք է հեռանա իշխանությունից, իսկ Ռուսաստանը պնդել և պնդում է հակառակը: Այդ երկու պետությունները համագործակցել են միայն այն մի խումբ շահերի շուրջ, որտեղ նրանց հետաքրքրությունները համընկել են», - պարզաբանեց պատգամավորը՝ հավելելով, որ Թուրքիայի ջանքերը տեղափոխել Մոսկվայի հետ կոնֆլիկտը ՆԱՏՕ-ՌԴ հարաբերությունների հարթություն չպսակվեցին հաջողությամբ, քանի որ ռազմաքաղաքական բլոկը մեծ հաշվով չաջակցեց Անկարային: 

Ռուսաստան-Թուրքիա հարաբերությունների սրումը կարող է չսահմանափակվել միայն Սիրիայի սահմաններով՝ տարածվելով նաև Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի վրա, որտեղ երկու տերություններն էլ ունեն կենսական շահեր:

Ստեփան Սաֆարյանն այս սցենարը իրատեսական է համարում, և վստահ է, որ Անկարան և Մոսկվան կփորձեն ստեղծված իրավիճակում իրենց շահերն առաջ մղել նաև այս տարածաշրջանում: «Թուրքիան կարող է փորձել Ադրբեջանի ձեռքերով ապակայունացնել իրավիճակը Ղարաբաղում՝ խնդիրներ առաջացնելով Հայաստանի և Ռուսաստանի համար: Իսկ Ռուսաստանն, իր դիրքերն ամրապնդելու համար, կարող է Հայաստանի միջոցով հարվածներ հասցնել տնտեսապես թուլացող Ադրբեջանին, որպեսզի վերջինս ապավինի Ռուսաստանի օգնությանը և որպես անվտանգության ապահովման միջոց ինտեգրվի Եվրասիական տնտեսական միությանը: Սա ևս հնարավոր սցենար է», - հավելեց նա: 

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

  

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Հեպատիտների տարածվածության, դեղերի և բուժման հասանելիության խնդիրները Հայաստանում»
16.08.2018
12:00
2017-2018 թթ. «Դրական մարդկանց հայկական ցանց» սոցիալական ՀԿ-ն իրականացրել է հետազոտություն Երևան, Գյումրի, Վանաձոր, Հրազդան, Սևան, Գավառ, Մարտունի և Արմավիր քաղաքներում`ուղղված բնակչության շրջանում վիրուսային հեպատիտներ B-ի և C-ի վաղ հայտնաբերմանը, խնդրի մասին քաղաքացիների շրջանում իրազեկության բարձրացմանը:
«ՀՀ պետական ֆինանսների կառավարման համակարգի 2017-2018թթ. մոնիտորինգի արդյունքները»
27.07.2018
12:30
Հուլիսի 27-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ մամուլի ասուլիս «ՀՀ պետական ֆինանսների կառավարման համակարգի 2017-2018թթ. մոնիտորինգի արդյունքները» թեմայով։
Պաշտպանական ոլորտի պետգնումները կոռուպցիոն մեծ ռիսկեր են պարունակում՝ փորձագետ
26.07.2018
14:00
Հուլիսի 26-ին «Մեդիա կենտրոնում» Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոնի նախագահ, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը ներկայացրեց ՀՔՀԱԿ-ի կողմից իրականացված 2017-2018 թթ. պաշտպանական ոլորտի գնումների մոնիտորինգի արդյունքները։
«Մեդիա-նոր իշխանություններ. մտահոգիչ միտումներ»
25.07.2018
12:00
Մանիպուլյացիա, քարոզչություն, ապատեղեկատվություն, կեղծ կայքեր..Այս ամենը մեդիայում եղել է միշտ: Սակայն մասշտաբները, որոնք տեսնում ենք այսօր, մեդիա փորձագետներին թույլ է տալիս վիճակը գնահատել՝ իբրև ճգնաժամային:

«Դիտորդների խմբի գործունեության խոչընդոտները և ՔԿՀ-ներում մարդու իրավունքների խախտումների ընթացիկ խնդիրները»
25.07.2018
11:00
Թավշյա հեղափոխությունից հետո ՀՀ Արդարադատության նախարարությունը պահում է նույն դիրքորոշումը և նույն կերպ խոչընդոտում ՀՀ ԱՆ ՔԿՀ-ներում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող հասարակական Դիտորդների խմբի գործունեությունը. այս մասին հուլիսի 25-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած քննարկմանը հայտարարեցին Դիտորդական խմբի անդամները:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ