2016 թ.-ը տնտեսության համար ծանր է լինելու. փորձագետներ
22.12.2015
13:00
Հայաստանի տնտեսության տարեվերջյան ցուցանիշերը լավատեսություն չեն ներշնչում, և գալիք 2016 թ.-ը տնտեսության համար բավականին ծանր է լինելու: Բացառությամբ գյուղատնտեսությանը և արդյունաբերությանը, ՀՀ տնտեսության մյուս բոլոր ոլորտներում՝ արտահանում, ներկրում, դրամական փոխանցումներ, այս տարի հստակ անկում գրանցվել է: Երկրի տնտեսության գործող մոդելը, որն ուղղված է ներկրման խթանմանը հիմնականում տրանսֆերտների հաշվին, ստեղծված իրավիճակում այլևս սպառել է իրեն: Այդ մասին «Մեդիա կենտրոնում» կայացած քննարկմանը հայտարարեցին տնտեսագետները:

Միայն պաշտոնական տվյալներով, այս տարվա նոյեմբերին անցած տարվա նոյեմբերի համեմատ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նվազել է շուրջ 3 տոկոսով: Երկրի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը բնութագրող ամենահատկանական մանրածախ առետրի ծավալների ցուցանիշի անկումը նոյեմբերին կազմել է 14,2 տոկոս, որն աննախադեպ է տարվա ընթացքում: Սա ուղղակի տրասֆերտների կտրուկ կրճատման հետևանքն է, որը տարեկան կտրվածքով կազմել է մոտ 40% (500 մլն դոլար): Դրամական փոխանցումները, որոնք փակում են ներկրման և արտահանման տարբերության ճեղքը, կրճատվում են՝ նվազեցնելով բնակչության գնողունակության ծավալները:

Ներկրմանը զուգընթաց վերջին երկու ամիսներին անկում են ապրել նաև արտահանման ծավալները: Եթե հոկտեմբերին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ արտահանումը նվազել էր 11,8 տոկոսով, ապա նոյեմբերին՝ 24,4 տոկոսով: Նոյեմբերին էականորեն՝ մոտ 6 տոկոսով նվազել է նաև էլէներգիայի արտադրությունը: Այս ցուցանիշներով է Հայաստանը փակում տնտեսական տարին, և թևակոխում 2016 թ. պաշտոնապես հայտարարված 2,2% տնտեսական աճի ակնկալիքով: Հաջորդ տարի նաև սպասվում է ՀՆԱ նակատմամբ հարկերի հավաքման ծավալների 3% կրճատում, որը կազամի համախառն ներքին արդյունքի 20%-ը: 

Միևնույն ժամանակ Հայաստանի կառավարությունն անշեղորեն բարձրացնում է արտաքին պարտքի ծավալները՝ այն մոտեցնելով ՀՆԱ-ի 49%-ին: Վերջին 5-6 տարիների ընթացքում Հայաստանից արտագաղթել է մոտ 210 հազար տնտեսապես ակտիվ մարդ, իսկ ՀՆԱ-ն նույն ժամանակահատվածում դոլարային արտահայտությամբ ոչ միայն չի աճել, այլ նվազել է: Սակայն կտրուկ՝ մոտ երեք անգամ աճել է Հայաստանի պետական պարտքը:   

Արտահանման ծավալների կրճատումը ՀՀ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Միքայել Մելքումյանն «աննախադեպ» է գնահատում: Ստեղծված իրավիճակի հիմնական պատճառները, ըստ բանախոսի, երկուսն են՝ ներքին կառավարման ոչ արդյունավետությունը և արտաքին անբարենպաստան տնտեսական ազդակները:

«Արտաքին շուկաներում, հիմնականում Ռուաստանում ստեղծված իրավիճակը պարզ է՝ նավթի գների անկում, ռուբլու ռեկորդային արժեզրկում, որն իր հետևանքներն ունենում է Հայաստանի տնտեսության վրա: Ռուսաստանը Հայաստանի հիմնական առևտրային գործընկերներից է, իսկ Հայաստան ուղարկվող տրանսֆերտների մեծ մասը նույնպես գալիս է Ռուսաստանից: Սա հայտնի է բոլորին, և Հայաստանի համար օբեկտիվ հանգամանք է», - պարզաբանեց Մելքումյանը՝ հավելելով, որ այդ բացասական իմպուլսները Հայաստանի իշխանությունները կկարողանային մեղմել, եթե մինչև հիմա ձեռնարկեին հստակ քայլեր հնարավոր ճգնաժամերից պաշտպանվելու համար:

«Այս տարիների ընթացքում պետք էր ուղղակի քայլեր ձեռնարկել արտահանման դիվեսիֆիկացիայի, նոր արտադրական հզորությունների ձևավորման, տնտեսության իրական հատվածում ներդրումների խթանման, բորոր սուբյեկտների համար հավասար մրցակցացային դաշտի ստեղծման և մենաշնորհների վերացման ուղղությամբ», - հայտարարեց Մելքումյանը:

«Մեդիա կենտրոնում» դեկտեմբերի 22-ին Միքայել Մելքումյանի, տնտեսագետներ Վահագն Խաչատրյանի, Վիլեն Խաչատրյանի և Թաթուլ Մանասերյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ ամփոփիչ քննարկում «Հայաստանի տնտեսությունը գլոբալ մրտահրավերների պայմաններում. տարեվերջյան դիտարկումներ» թեմայով:

Տնտեսական ցուցանիշների անկման ֆոնին, նշում է տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը, մարդկանց սպաումների վրա բացասական է ազդում հեռանկարի բացակայությունը: «Կառավարության գործողություններում ես չեմ տեսնում ամբիցիաներ, հեռանկարների հստակ թիրախավորում», - նշեց Խաչատրյանը՝ հավելելով, որ տնտեսական խնդիրների լուծման բանալին քաղաքական դաշտում է: «Անհրաժեշտ են համարձակ և հիմնավորված քայլեր, տնտեսական մոդելի փոփոխման ուղղությամբ: Իսկ դրա համար քաղաքական կամք է պետք: Քաղաքական քայլեր են պահանջվում, ոչ թե տնտեսական: Ներկրման մոդելը, որը գործում էր տրանսֆերտների ներհոսքի պարագայում, այժմ արդեն սպառել է իրեն: Այս մոդելն աշխատատեղ չի ստեղծում, մարդիկ ուղղակի ապրանք են բերում և վաճառում», - հավելեց նա: 

Հայաստանի տնտեսության հիմնական խնդիրը, նշում է Թաթուլ Մանասերյանը, վստահության բացակայությունն է: «Առաջին հերթին պետք է հստակ քայլերով վերականգնել ներքին ներդրողների վստահությունը: Եթե ներքին ներդրողները չեն վստահում տնտեսությանը և ներդրումներ չեն կատարում, ապա ինչպե՞ս ներգրավել արտաքին ներդրումներ: Դրա համար անհրաժեշտ են մի շարք քայլեր, որոնք թվարկեց Միքայել Մելքումյանը: Ստեղծված իրավիճակում ոչ 2,9, ոչ 5 տոկոս տնտեսական աճի սպասումները մեզ համար փրկություն չէ, մեզ անհրաժեշտ են ամբիցիոզ, նախահարձակ ծրագրեր և երկնիշ թվերով աճ», - ասաց փորձագետը՝ հավելելով, որ որոշ ժամանակ կառավարությունը ընդհանրապես պետք է «հանգիստ թողնի»  մանր բիզնեսը: «Անհարժեշտ է խթանել ինքնազբաղվածությունը, ոչ թե խեղդել մանր բիզնեսը, որ անգամ արևածաղկի վաճառքը տրվի ինչ-որ մեկին», - պարզաբանեց նա:

Համաձայնելով փորձագետների գնահատականների հետ՝ քննարկմանը մասնակից Վիլեն Խաչատրյանը, նշեց, որ ՀՀ տնտեսության հիմնական խնդիրը ներքին կառավարման ոչ արդյունավետությունն է և ֆինանսական համակարգի գերզգուշավորությունը:

«Բանկային համակարգն ուղղակիորեն չի նպաստում տնտեսության զարգացմանը: Բարձր տոկոսներով վարկեր ավելի շատ բեռ են ստեղծում տնտեսության համար, քան խթանում այն: Բացի այդ ֆինանսական համակարգում առկա դրությունը ևս տնտեսության ոչ բարվոք վիճակի ցուցիչն է՝ շարունակաբար ավելանում են ավանդները, կրճատվում վարկավորման ծավալները: Սա անվստահության ցուցիչ է, որ մարդիկ գերադասում են բանկերում պահել փողը, ոչ թե այն օգտագործել տնտեսության մեջ, օրինակ՝ ներդրումներ անել», - ասաց փորձագետը:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

 

  

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«ԱԺ արտահերթ ընտրություններ. հնարավոր զարգացումներն ու հանրության ակնկալիքները»
19.10.2018
19:00
Հոկտեմբերի 18-ին Մեդիա կենտրոնի նախաձեռնությամբ Ա1 պլյուսի տաղավարում առցնաց ուղիղ հեռարձակմամբ անցկացվեց հաղորդում «ԱԺ արտահերթ ընտրություններ. հնարավոր զարգացումներն ու հանրության ակնկալիքները» թեմայով:
«Հունան Պողոսյանի նշանակումը ստորացնում է սյունեցիներին». իրավապաշտպաններ
18.10.2018
11:00
Հոկտեմբերի 18-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունենցավ քննարկում` «Կադրային քաղաքականությունը հետհեղափոխական Հայաստանում» թեմայով:

Հանել դպրոցից «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան կամ վերախմբագրել դասագրքերը. թեժ բանավեճ
17.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան. անհրաժեշտություն, թե քարոզ» թեմայով:
«Հայաստանում ծնելիության մակարդակը նվազել է». ՄԱԿ-ի 2018թ. զեկույց
17.10.2018
11:00
ՀՀ բնակչությունը 2018թ. առաջին եռամսյակից սկսած նվազել է 10.000 մարդով:
Այս մասին հոկտեմբերի 17-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած մամլո ասուլիսին հայտարարեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի «Օժանդակություն բնակչության հարցերով քաղաքականությունների իրականացմանը» ծրագրի համակարգող Աննա Հովհաննիսյանը:
Օգտատերերի 97 տոկոսը կողմ է արտահերթ ընտրություններին
16.10.2018
11:24
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ ֆեյսբուքյան հարցման արդյունքներով օգտատերերի 90 տոկոսից ավելին ցանկանում են, որ արտահերթ ընտրությունները տեղի ունենան սույն թվականի դեկտեմբերին։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ