Գործադիրն ավելացնում է պարտքային բեռն առանց տնտեսության զարգացման լուրջ հեռանկարների. տնտեսագետ
20.11.2015
15:00
2011 թվականից Հայաստանի արտաքին պարտքի տարեկան մոտ 7 տոկոս ավելացումը երկրի համախառն ներքին արդյունքի իրական աճի բացակայության պայմաններում հղի է վտանգներով: Տնտեսական աճի ցածր տեմպերի տևական պահպանման պարագայում հավանական է, որ կառավարությունը խնդիրներ ունենա արտաքին պարտքի սպասարկման տեսանկյունից: Այս մասին «Մեդիա կենտրոնում» նեյեմբերի 20-ին կայացած մոմլո ասուլիսին հայտարարեց տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը:

Անցած շաբաթ ՀՀ կառավարությունը հավանության արժանացրեց երկու վարկային համաձայնագիր, որոնցով հանրապետությունը ընդհանուր առմամբ կստանա 128.5 միլիոն դոլարի վարկ: Մինչ այդ կառավարությունը հավանության է արժանացրել 300 միլիոն դոլարի ևս մեկ վարկային համաձայնագիր Եվրասիական զարգացման բանկի հետ: Դրանից մեկ շաբաթ առաջ որոշում է կայացվել 153 միլիոն դոլարի վարկային միջոցներ ներգրավվել Ասիական զարգացման բանկից: 16.3 միլիոն դոլարի վարկ կառավարությունը ներգրավելու է Արժույթի միջազգային հիմնադրամից: Այսպիսով երեք շաբաթվա ընթացքում գործադիրը 597.8 միլիոն դոլարի նոր վարկային պատրականություններ է վերցրել՝ ավելացնելով այն արտաքին պարտքին:

Ըստ Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ Հայաստանի ընդհանուր արտաքին պարտքը սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ կազմել է 4.07 միլիարդ դոլար կամ ՀՆԱ-ի մոտ 40%: Հաշվի առնելով ներգրաված վերջին վարկային պարտավորությունները՝ այդ թիվն արդեն հասել է 4.6 միլիարդ դոլարի, կամ որ նունն է ՀՆԱ-ի 46%-ը: Մինչև տարվա վերջ կառավարության կանխատեսմամբ արտաքին պարտքը կազմի ՀՆԱ-ի 48,3%-ը, իսկ հաջորդ տարի պարտքային բեռը կավելանա մինչև 49,4%:

Հատկանշական է արտաքին պարտքի ցուցանիշները Ռուսաստանի դեպքում կազմում է 17,8 %, Ղազախստանի պարագայում՝ 14,9%, Ղրղզստանի՝ 53%, Ուկրաինայի՝ 71,2%, իսկ հարևան Վրաստանի պարագայում՝ 34,8%:

Կառավարությունում, հղում կատարելով ԱՀԿ վերլուծության տվյալներին, նշում են, որ երկրի արտաքին պարտքը կառավարելիության տեսանկյունից կդառնա շատ ռիսկային, եթե այն անցնի ՀՆԱ-ի 60%: Նման կարծիք վերջերս Ազգային ժողովում կայացած բյուջեի քննարկումներին հայտնեց նաև ֆինանսների նախարար Գագիկ Խաչատրյանը: Միևնույն ժամանակ նա հավելեց, որ եթե ապագայում կառավարությանը չհաջողվի ապահովել երկրում բարձր տնտեսական աճ, ապա այն կբախվի լուրջ խնդիրների:

«Մեդիա կենտրոնը» արտաքին պարտքի վերաբերյալ ասուլիսը կազմակերպելիս դեռ մեկ շաբաթ առաջ հրավեր է ուղարկել ՀՀ Ֆինանսների նախարարություն, որպեսզի գերատեսչության ներկայացուցիչը մասնակցի քննարկմանը և հանդես գա պարզաբանուներով: Սակայն նախարարությունում գերադասեցին ձեռնպահ մնալ՝ հայտնելով, որ զբաղված են հաջորդ տարվա «բյուջեի նախագծի վերաբերյալ քննարկումներով»:

Հատկանշական է, որ նախօրեին կառավարության նիստին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը հորդորեց գործադիրի անդամներին չխուսափել լրատվամիջոցներից և հանդես գալ պարզաբանումներով հանրությանը հուզող հարցերի վերաբերյալ: Այդ հարցերի թվում նա նշեց նաև պետության վերցրած վարկային պարտավորությունների վերաբերյալ մամուլում արտահայտվող մտահոգությունները:

«…Յուրաքանչյուրս պետք է օգտագործի այս առիթը հանրության հետ ևս մեկ անգամ հաղորդակցվելու, հարց պարզաբանելու համար: Վերջերս անընդհատ հարցեր են բարձրացնում վարկերի մասին և այն նախարարությունները, գերատեսչությունները, որոնք որ իրականացնում են այդ ծրագրերը, ընդհանրապես տեղեկատվություն չեն տրամադրում հանրությանը: Հանձնարարում եմ բոլոր գերատեսչություններին, որոնք վարկային ծրագրեր են իրականացնում, այսօրվանից սկսած պարբերաբար հանրությանը տեղեկացնել իրականացվող ծրագրերի արդյունքների մասին՝ կոնկրետ ցուցանիշներով, ընթացքի հաջողություններով և դժվարություններով», - հայտարարեց Աբրահամյանը:

Արտակ Մանուկյանի կարծիքով, վարկային միջոցների ներգրավումը խնդհարահույց չէր լինի, եթե դրանք արդյունավետ օգտագործվեին, ուղղվեին տնտեսության իրական հատված, ստեղծեին բարիքներ, որոնք ապագայում կապահովեին երկրում տնտեսական աճ:

«Սակայն այժմ մենք տեսնում ենք այլ պատկեր: Վարկային միջոցները հիմնականում ուղղվում են ընթացիկ ծախսերի իրականացմանը, իսկ տնտեսության աճի տեմպերը նվազում են: Օրինակ՝ 2011 թ-ից սկսած կառավարությունը ներգրավել է տարեկան միջինը 7% վարկային միջոց, սակայն տնտեսությունը պաշտոնական տվյալներով աճել է ավելի ցածր տեմպերով: Այժմ էլ նույն պատկերն է. Կառավարությունը ներգրավում է մեծ վարկային պարտավորություններ, բայց հաջորդ տարվա բյուջեում տնտեսական աճը նախատեսված է 2,2%: Երբ վարկային պարտավորություններն աճում են ավելի արագ, քան երկրի տնտեսությունը, սա արդեն մտահոգիչ է», - նշեց նա:

Հաջորդ տարի արտաքին պարտքի սպասարկման համար բյուջետային միջոցներից հատկացվելու է 130 միլիարդ դրամ՝ մոտ 275 միլիոն դոլար, ինչը կազմում է պետբյուջեի մոտ 10%:

Պակաս մտահոգիչ չէ, ըստ բնախոսի, վարկային միջոցների ծախսման արդյունավետությունը: «Դրանք հիմնականում ուղղվում են ընթացիկ և ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացմանը: Հատապես ենթակառուցվածքային ծրագրերի պարագայում, որը ենթադրում է շինարարական աշխատանքնեի իրականացում, կան մեծ կոռուպցիոն ռիսկեր», - ասաց նա՝ հավելելով, որ վարկերը ոչ միայն անարդյունավետ են օգտագործվում, այլև կոռուպցիոն լուրջ ռիսկեր են առկա պարտքային միջոցների իրացման շղթայում: Տնտեսության այս մոդելի պայմաններում, ըստ Մանուկյանի, նոր վարկային միջոցների ներգրավումն ավելացնելու է պարտքային բեռը առանաց տնտեսական զարգացման լուրջ հեռանկարների:  

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Գործարկվում է «Տվյալների պաշտպանության ընդհանուր կարգավորում»-ը. ինչպիսի՞ փոփոխություններ են սպասվում»
23.05.2018
12:00
Մայիսի 23-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Գործարկվում է «Տվյալների պաշտպանության ընդհանուր կարգավորում»-ը. ինչպիսի՞ փոփոխություններ են սպասվում» թեմայով:

«Բնապահպանության խնդիրներն ու ռիսկերը. առաջարկներ ուղղված նոր կառավարությանը»
22.05.2018
11:00
Բնապահպանության ոլորտում առկա խնդիրների, լուծումների և նոր կառավարությանն ուղղված իրենց առաջարկների մասին մայիսի 22-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած քննարկմանը բարձրաձայնեցին բնապահպանները:
Հեռարձակվող ԶԼՄ-ների գործունեության և մեդիա ոլորտում բարեփախումների անհրաժեշտություն. Առաջարկներ ուղղված նոր կառավարությանը
21.05.2018
13:00
Հեռարձակվող ԶԼՄ-ների գործունեության և մեդիա ոլորտում բարեփոխումների անհրաժեշտության վերաբերյալ մայիսի 21-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում, որին մասնակցում էին Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նավասարդյանը, Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը և ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամ Արմեն Մկրտչյանը:
«Այլընտրանքային հանրակրթության աջակիցների միության» ստեղծման ազդարարում
21.05.2018
12:00
Մայիսի 21-ին «Մեդիա Կենտրոնում» տեղի ունեցավ ասուլիս, որի ընթացքում ՀՀ կրթական ոլորտի ներկայացուցիչները ազդարարեցին «Այլընտրանքային հանրակրթության աջակիցների միության» ստեղծման մասին, կներկայացնեն ձևավորված միության կազմը, նպատակներն ու գործառույթները։
Թավշյա հեղափոխություն. մշակութաբանական փոփոխություններ
18.05.2018
11:00
Մշակութաբանական ի՞նչ փոփոխություններ են ակնկալվում թավշյա հեղափոխությունից: Ինչպե՞ս կառուցել ժողովրդին ծառայելու այլ մոդել, ինչպե՞ս պաշտոնյա-քաղաքացի հարաբերությունները պարզեցնել, ստեղծել կառավարման մարդակենտրոն քաղաքականություն։ Ի՞նչ փոփոխություններ են անհրաժեշտ հասարակության մեջ վարքագծային փոփոխությունների հասնելու համար:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ