Գործադիրն ավելացնում է պարտքային բեռն առանց տնտեսության զարգացման լուրջ հեռանկարների. տնտեսագետ
20.11.2015
15:00
2011 թվականից Հայաստանի արտաքին պարտքի տարեկան մոտ 7 տոկոս ավելացումը երկրի համախառն ներքին արդյունքի իրական աճի բացակայության պայմաններում հղի է վտանգներով: Տնտեսական աճի ցածր տեմպերի տևական պահպանման պարագայում հավանական է, որ կառավարությունը խնդիրներ ունենա արտաքին պարտքի սպասարկման տեսանկյունից: Այս մասին «Մեդիա կենտրոնում» նեյեմբերի 20-ին կայացած մոմլո ասուլիսին հայտարարեց տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը:

Անցած շաբաթ ՀՀ կառավարությունը հավանության արժանացրեց երկու վարկային համաձայնագիր, որոնցով հանրապետությունը ընդհանուր առմամբ կստանա 128.5 միլիոն դոլարի վարկ: Մինչ այդ կառավարությունը հավանության է արժանացրել 300 միլիոն դոլարի ևս մեկ վարկային համաձայնագիր Եվրասիական զարգացման բանկի հետ: Դրանից մեկ շաբաթ առաջ որոշում է կայացվել 153 միլիոն դոլարի վարկային միջոցներ ներգրավվել Ասիական զարգացման բանկից: 16.3 միլիոն դոլարի վարկ կառավարությունը ներգրավելու է Արժույթի միջազգային հիմնադրամից: Այսպիսով երեք շաբաթվա ընթացքում գործադիրը 597.8 միլիոն դոլարի նոր վարկային պատրականություններ է վերցրել՝ ավելացնելով այն արտաքին պարտքին:

Ըստ Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ Հայաստանի ընդհանուր արտաքին պարտքը սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ կազմել է 4.07 միլիարդ դոլար կամ ՀՆԱ-ի մոտ 40%: Հաշվի առնելով ներգրաված վերջին վարկային պարտավորությունները՝ այդ թիվն արդեն հասել է 4.6 միլիարդ դոլարի, կամ որ նունն է ՀՆԱ-ի 46%-ը: Մինչև տարվա վերջ կառավարության կանխատեսմամբ արտաքին պարտքը կազմի ՀՆԱ-ի 48,3%-ը, իսկ հաջորդ տարի պարտքային բեռը կավելանա մինչև 49,4%:

Հատկանշական է արտաքին պարտքի ցուցանիշները Ռուսաստանի դեպքում կազմում է 17,8 %, Ղազախստանի պարագայում՝ 14,9%, Ղրղզստանի՝ 53%, Ուկրաինայի՝ 71,2%, իսկ հարևան Վրաստանի պարագայում՝ 34,8%:

Կառավարությունում, հղում կատարելով ԱՀԿ վերլուծության տվյալներին, նշում են, որ երկրի արտաքին պարտքը կառավարելիության տեսանկյունից կդառնա շատ ռիսկային, եթե այն անցնի ՀՆԱ-ի 60%: Նման կարծիք վերջերս Ազգային ժողովում կայացած բյուջեի քննարկումներին հայտնեց նաև ֆինանսների նախարար Գագիկ Խաչատրյանը: Միևնույն ժամանակ նա հավելեց, որ եթե ապագայում կառավարությանը չհաջողվի ապահովել երկրում բարձր տնտեսական աճ, ապա այն կբախվի լուրջ խնդիրների:

«Մեդիա կենտրոնը» արտաքին պարտքի վերաբերյալ ասուլիսը կազմակերպելիս դեռ մեկ շաբաթ առաջ հրավեր է ուղարկել ՀՀ Ֆինանսների նախարարություն, որպեսզի գերատեսչության ներկայացուցիչը մասնակցի քննարկմանը և հանդես գա պարզաբանուներով: Սակայն նախարարությունում գերադասեցին ձեռնպահ մնալ՝ հայտնելով, որ զբաղված են հաջորդ տարվա «բյուջեի նախագծի վերաբերյալ քննարկումներով»:

Հատկանշական է, որ նախօրեին կառավարության նիստին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը հորդորեց գործադիրի անդամներին չխուսափել լրատվամիջոցներից և հանդես գալ պարզաբանումներով հանրությանը հուզող հարցերի վերաբերյալ: Այդ հարցերի թվում նա նշեց նաև պետության վերցրած վարկային պարտավորությունների վերաբերյալ մամուլում արտահայտվող մտահոգությունները:

«…Յուրաքանչյուրս պետք է օգտագործի այս առիթը հանրության հետ ևս մեկ անգամ հաղորդակցվելու, հարց պարզաբանելու համար: Վերջերս անընդհատ հարցեր են բարձրացնում վարկերի մասին և այն նախարարությունները, գերատեսչությունները, որոնք որ իրականացնում են այդ ծրագրերը, ընդհանրապես տեղեկատվություն չեն տրամադրում հանրությանը: Հանձնարարում եմ բոլոր գերատեսչություններին, որոնք վարկային ծրագրեր են իրականացնում, այսօրվանից սկսած պարբերաբար հանրությանը տեղեկացնել իրականացվող ծրագրերի արդյունքների մասին՝ կոնկրետ ցուցանիշներով, ընթացքի հաջողություններով և դժվարություններով», - հայտարարեց Աբրահամյանը:

Արտակ Մանուկյանի կարծիքով, վարկային միջոցների ներգրավումը խնդհարահույց չէր լինի, եթե դրանք արդյունավետ օգտագործվեին, ուղղվեին տնտեսության իրական հատված, ստեղծեին բարիքներ, որոնք ապագայում կապահովեին երկրում տնտեսական աճ:

«Սակայն այժմ մենք տեսնում ենք այլ պատկեր: Վարկային միջոցները հիմնականում ուղղվում են ընթացիկ ծախսերի իրականացմանը, իսկ տնտեսության աճի տեմպերը նվազում են: Օրինակ՝ 2011 թ-ից սկսած կառավարությունը ներգրավել է տարեկան միջինը 7% վարկային միջոց, սակայն տնտեսությունը պաշտոնական տվյալներով աճել է ավելի ցածր տեմպերով: Այժմ էլ նույն պատկերն է. Կառավարությունը ներգրավում է մեծ վարկային պարտավորություններ, բայց հաջորդ տարվա բյուջեում տնտեսական աճը նախատեսված է 2,2%: Երբ վարկային պարտավորություններն աճում են ավելի արագ, քան երկրի տնտեսությունը, սա արդեն մտահոգիչ է», - նշեց նա:

Հաջորդ տարի արտաքին պարտքի սպասարկման համար բյուջետային միջոցներից հատկացվելու է 130 միլիարդ դրամ՝ մոտ 275 միլիոն դոլար, ինչը կազմում է պետբյուջեի մոտ 10%:

Պակաս մտահոգիչ չէ, ըստ բնախոսի, վարկային միջոցների ծախսման արդյունավետությունը: «Դրանք հիմնականում ուղղվում են ընթացիկ և ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացմանը: Հատապես ենթակառուցվածքային ծրագրերի պարագայում, որը ենթադրում է շինարարական աշխատանքնեի իրականացում, կան մեծ կոռուպցիոն ռիսկեր», - ասաց նա՝ հավելելով, որ վարկերը ոչ միայն անարդյունավետ են օգտագործվում, այլև կոռուպցիոն լուրջ ռիսկեր են առկա պարտքային միջոցների իրացման շղթայում: Տնտեսության այս մոդելի պայմաններում, ըստ Մանուկյանի, նոր վարկային միջոցների ներգրավումն ավելացնելու է պարտքային բեռը առանաց տնտեսական զարգացման լուրջ հեռանկարների:  

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Պատգամավորների վարքն ու խոսքը. էթիկական նորմեր և հանրային ընկալումներ
12.12.2017
12:00
Դեկտեմբերի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Պատգամավորների վարքն ու խոսքը. էթիկական նորմեր և հանրային ընկալումներ» թեմայով:
«Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ»
12.12.2017
11:00
Դեկտեմբերի 12-ը Առողջապահության համընդհանուր հասանելիության համաշխարհային օրն է: Այս օրվան նվիրված «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ մամլո ասուլիս «Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ» թեմայով:
Մարդու իրավունքների խախտումները 2017թ. Հայաստանում
11.12.2017
12:30
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրվան նվիրված մամլո ասուլիս, որի շրջանակում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017թ. մարդու իրավունքների խախտումները Հայաստանում:
Ճապոնիայի դեսպան Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը Մեդիա կենտրոնում
11.12.2017
11:00
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ ՀՀ-ում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը` «Հայ-ճապոնական հարաբերություններ. համագործակցության նոր հեռանկարներ և հնարավորություններ» թեմայով:
«Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի հիմնախնդիրները. զուգահեռներ Վրաստանի հետ»
08.12.2017
13:00
Հայաստանի էներգետիկ համակարգում ամենազգալի խնդիրներից է սպառողի համար գազի գնի ոչ թափանցիկ ու անտրամաբանական ձեւավորումը: Պաշտոնապես Ռուսաստանը ՀՀ-ին գազը վաճառում է 1000 խորհանարդ մետրի դիմաց 150 դոլարով, բայց վերջնական սպառողը վճարում է գերթե երկու անգամ թանկ՝ 290 դոլար:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ