Ռուսաստան-Իրան համագործակցության ազդեցությունը Հարավային Կովկասի վրա սահմանափակ է
11.11.2015
11:00
Ռուս-իրանական համագործակցության ազդեցության հնարավորությունները Հարավային Կովկասի էներգետիկ շուկայի և աշխարհաքաղաքական իրողությունների վրա բավականին սահմանափակ են: Իրանը Ռուսաստանին վերաբերում է կասկածամտորեն, ուստի համագործակցության հարցում կլինի զգույշ և գործարքների կգնա միայն այն ոլորտներում, որոնք բխում են իր շահերից: Այս կարծիքին են հայաստանցի և վրաստանցի փորձագետները:

Ռուսաստանի էներգետիկ հսկա «Գազպրոմը» բանակցություններ է վարում Թեհրանի հետ Իրանի բնական գազի սեկտորում պոտենցիալ ներդրումներ կատարելու վերաբերյալ: Գործարքը կկայանա այն դեպքում, եթե Իրանի դեմ պատժամիջոցները կասեցվեն: Հնարավոր համաձայնությունը կատարվելու է փոխանակման սխեմայով. Ռուսաստանը գազ կմատակարարի Իրանի հյուսիս՝ Հայաստանի կամ Ադրբեջանի տարածքներով անցնող խողողովակաշարերի միջոցով՝ փոխարենը մասնաբաժին ստանալով Պարսից ծոցից արտահանվող հեղուկացված բնական գազի գործարանում:

Ռուսաստանի եւ Իրանի միջեւ ձեւավորվող նոր էներգետիկ առանցքը փոփոխություններ է ենթադրում Հարավային Կովկասի երկրների համար՝ միաժամանակ ազդելով տարածաշրջանում քաղաքական հարաբերությունների վրա: 

Վրաստանի կառավարությունը հայտարարել է, որ Մոսկվայի հետ բանակցություններ է վարում՝ ինչպես սեփական տարածքում գազամատակարարման ծավալները մեծացնելու, այնպես էլ տարածաշրջանի այլ երկրներ մատակարարվող գազի համար տարանցիկ երկիր դառնալու համար: Սա կարող է մեծ փոփոխությունների հանգեցնել, քանի որ Վրաստանն այսօր բնական գազը հիմնականում ներկրում է Ադրբեջանի կասպիցծովյան շրջանից՝ նաեւ որպես տարանցիկ երկիր ծառայելով հարեւան պետության արեւմտյան գազատարի համար:

Ռուսաստանի իշխանությունները նշում են, որ դեռեւս չեն կողմնորոշվել, թե վերջնական փուլում Իրան արտահանվող գազը որ երկրի տարածքով է անցնելու՝ Հայաստանի՞, թե՞ Ադրբեջանի:

Փորձագետների կարծիքով թեև էներգետիկ համագործակցությունը Ռուսաստանի և Իրանի միջև հնարավոր է, սակայն այն չի կարող հասնել շատ մեծ ծավալների, որպեսզի էական ազդեցություն ունենա հարավկաովկասյան տարածաշրջանի էներգետիկ շուկայի և աշխարհաքաղաքական իրավիճակի վրա:

«Այդ ազդեցության շրջանակները սահմանափակ են, քանի որ սահմանափակ են տարածաշրջանում Ռուսաստանի և Իրանի համագործակցության հնարավորությունները: Եթե խոսքը գազի առաքումների մասին է, ապա Վրաստանի տարածքով Ռուսաստանից Հայաստան ձգվող գազամուղի հնարավորությունները մեծ չեն: Այն բավականին հին է, իսկ նրա թաղունակությունը մոտ 3 մլրդ խորանարդ մետր է: Այսինքն՝ ներկայիս Հայաստան մատակարարվող գազի ծավալներն այդ խողովակաշարով կարելի է ավելացնել ևս մեկ մլրդ խորանարդ մետրով, ինչը շատ քիչ է, որպեսզի ունենա էական նշանակություն տարածաշրջանի և Իրանի համար», - կարծում է իրանագետ, Հասարակության ուսումնասիրության կենտրոնի ղեկավար Սևակ Սարուխանյանը:

Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի հայաստանյան գրասենյակը  Հանրային լրագրության ակումբի հետ համատեղ «Մեդիա կենտրոն»-ում նոյեմբերի 11-ին Սևակ Սարուխանյանի, Կովկասի ինստիտուտի փոխտնօրեն Սերգեյ Մինասյանի և Վրաստանում Ատլանտյան խորհրդի ղեկավար, Վրաստանի նախկին պաշտպանության նախարար Դավիթ Սիխարուլիձեի մասնակցությամբ անցկացրեց քննարկում «Ռուս-իրանական համագործակցության ազդեցությունը հարավկովկասյան տարածաշրջանի վրա» թեմայով:

Սիխարուլիձեն սխալ և վտանգավոր է համարում Վրաստանի էներգետիկ անվտանգության տեսանկյունից ռուսական «Գազպրոմի» հետ վրացական կառավարության բանակցությունները՝ դեպի երկիր գազ մատակարարելու համար: «Պետք չէ մոռանալ, որ Ռուսաստանն ագրեսոր է, և զավթել է Վրաստանի տարածքների 20%-ը: Բացի այդ ռուսական գազի ցանկացած մատակարարում Վրաստանն իր հետ բերելու է քաղաքական ազդեցություն և կոռուպցիոն ռիսկեր: Ռուսաստանի դեպքում գազը ոչ այնքան էներգակիր է կամ տնտեսության բաղադրիչ, որքան քաղաքական գործիք: Ուստի «Գազպրոմի» հետ բանակցությունները կարող են սպառնալ Վրաստանի էներգետիկ անվտանգությանը», - ասաց Դավիթ Սիխարուլիձեն:    

Քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանը չբացառեց ռազմաքաղաքական համագործակցության խորացման ֆոնին նաև էներգետիկ գործակցության ակտիվացում Իրանի և Ռուսաստանի միջև: Նա հիշեցրեց, որ Մոսկվան արդեն համաձայնել է տրամադրել Թեհրանին С-300 զենիթա-հրթիռային ՀՕՊ համակարգեր, ինչպես նաև երկու երկրներն ակտիվ համագործակցում են Սիրիայի հարցում: «Այս հարցերում կարելի է ասել երկու երկրների  միջև առկա է իրավիճակային դաշինք», - ասաց քաղաքագետը:

Այնուամենայնիվ փորձագետները համակարծիք են, որ չնայած Միջին Արևելքում, հատկապես Սիրիայի հարցում Ռուսաստանի և Իրանի համագործակցության սերտացմանը` Հարավային Կովկասում այդ երկրների փոխգործակցության հնարավորությունները ոչ միայն սահմանափակ են, այլև հարաբերություններում առկա են խնդիրներ: «Ռուսաստանը և Իրանն այս տարածաշրջանում մրցակիցներ են: Այս երկրների հիմնական նպատակն ազդեցության ուժեղացումն է Հարավային Կովկասում: Բացի այդ Իրանը ոչ միայն կասկածամտորեն է վերաբերում Ռուսաստանին, այլ նաև մեղադրում է Մոսկվային պարսկական կայսրության թուլացման մեջ», - եզրափակեց Սարուխանյանը:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

 

 

    

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«ԱԺ արտահերթ ընտրություններ. հնարավոր զարգացումներն ու հանրության ակնկալիքները»
19.10.2018
19:00
Հոկտեմբերի 18-ին Մեդիա կենտրոնի նախաձեռնությամբ Ա1 պլյուսի տաղավարում առցնաց ուղիղ հեռարձակմամբ անցկացվեց հաղորդում «ԱԺ արտահերթ ընտրություններ. հնարավոր զարգացումներն ու հանրության ակնկալիքները» թեմայով:
«Հունան Պողոսյանի նշանակումը ստորացնում է սյունեցիներին». իրավապաշտպաններ
18.10.2018
11:00
Հոկտեմբերի 18-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունենցավ քննարկում` «Կադրային քաղաքականությունը հետհեղափոխական Հայաստանում» թեմայով:

Հանել դպրոցից «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան կամ վերախմբագրել դասագրքերը. թեժ բանավեճ
17.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկան. անհրաժեշտություն, թե քարոզ» թեմայով:
«Հայաստանում ծնելիության մակարդակը նվազել է». ՄԱԿ-ի 2018թ. զեկույց
17.10.2018
11:00
ՀՀ բնակչությունը 2018թ. առաջին եռամսյակից սկսած նվազել է 10.000 մարդով:
Այս մասին հոկտեմբերի 17-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած մամլո ասուլիսին հայտարարեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի «Օժանդակություն բնակչության հարցերով քաղաքականությունների իրականացմանը» ծրագրի համակարգող Աննա Հովհաննիսյանը:
Օգտատերերի 97 տոկոսը կողմ է արտահերթ ընտրություններին
16.10.2018
11:24
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ ֆեյսբուքյան հարցման արդյունքներով օգտատերերի 90 տոկոսից ավելին ցանկանում են, որ արտահերթ ընտրությունները տեղի ունենան սույն թվականի դեկտեմբերին։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ