Ռուսաստան-Իրան համագործակցության ազդեցությունը Հարավային Կովկասի վրա սահմանափակ է
11.11.2015
11:00
Ռուս-իրանական համագործակցության ազդեցության հնարավորությունները Հարավային Կովկասի էներգետիկ շուկայի և աշխարհաքաղաքական իրողությունների վրա բավականին սահմանափակ են: Իրանը Ռուսաստանին վերաբերում է կասկածամտորեն, ուստի համագործակցության հարցում կլինի զգույշ և գործարքների կգնա միայն այն ոլորտներում, որոնք բխում են իր շահերից: Այս կարծիքին են հայաստանցի և վրաստանցի փորձագետները:

Ռուսաստանի էներգետիկ հսկա «Գազպրոմը» բանակցություններ է վարում Թեհրանի հետ Իրանի բնական գազի սեկտորում պոտենցիալ ներդրումներ կատարելու վերաբերյալ: Գործարքը կկայանա այն դեպքում, եթե Իրանի դեմ պատժամիջոցները կասեցվեն: Հնարավոր համաձայնությունը կատարվելու է փոխանակման սխեմայով. Ռուսաստանը գազ կմատակարարի Իրանի հյուսիս՝ Հայաստանի կամ Ադրբեջանի տարածքներով անցնող խողողովակաշարերի միջոցով՝ փոխարենը մասնաբաժին ստանալով Պարսից ծոցից արտահանվող հեղուկացված բնական գազի գործարանում:

Ռուսաստանի եւ Իրանի միջեւ ձեւավորվող նոր էներգետիկ առանցքը փոփոխություններ է ենթադրում Հարավային Կովկասի երկրների համար՝ միաժամանակ ազդելով տարածաշրջանում քաղաքական հարաբերությունների վրա: 

Վրաստանի կառավարությունը հայտարարել է, որ Մոսկվայի հետ բանակցություններ է վարում՝ ինչպես սեփական տարածքում գազամատակարարման ծավալները մեծացնելու, այնպես էլ տարածաշրջանի այլ երկրներ մատակարարվող գազի համար տարանցիկ երկիր դառնալու համար: Սա կարող է մեծ փոփոխությունների հանգեցնել, քանի որ Վրաստանն այսօր բնական գազը հիմնականում ներկրում է Ադրբեջանի կասպիցծովյան շրջանից՝ նաեւ որպես տարանցիկ երկիր ծառայելով հարեւան պետության արեւմտյան գազատարի համար:

Ռուսաստանի իշխանությունները նշում են, որ դեռեւս չեն կողմնորոշվել, թե վերջնական փուլում Իրան արտահանվող գազը որ երկրի տարածքով է անցնելու՝ Հայաստանի՞, թե՞ Ադրբեջանի:

Փորձագետների կարծիքով թեև էներգետիկ համագործակցությունը Ռուսաստանի և Իրանի միջև հնարավոր է, սակայն այն չի կարող հասնել շատ մեծ ծավալների, որպեսզի էական ազդեցություն ունենա հարավկաովկասյան տարածաշրջանի էներգետիկ շուկայի և աշխարհաքաղաքական իրավիճակի վրա:

«Այդ ազդեցության շրջանակները սահմանափակ են, քանի որ սահմանափակ են տարածաշրջանում Ռուսաստանի և Իրանի համագործակցության հնարավորությունները: Եթե խոսքը գազի առաքումների մասին է, ապա Վրաստանի տարածքով Ռուսաստանից Հայաստան ձգվող գազամուղի հնարավորությունները մեծ չեն: Այն բավականին հին է, իսկ նրա թաղունակությունը մոտ 3 մլրդ խորանարդ մետր է: Այսինքն՝ ներկայիս Հայաստան մատակարարվող գազի ծավալներն այդ խողովակաշարով կարելի է ավելացնել ևս մեկ մլրդ խորանարդ մետրով, ինչը շատ քիչ է, որպեսզի ունենա էական նշանակություն տարածաշրջանի և Իրանի համար», - կարծում է իրանագետ, Հասարակության ուսումնասիրության կենտրոնի ղեկավար Սևակ Սարուխանյանը:

Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի հայաստանյան գրասենյակը  Հանրային լրագրության ակումբի հետ համատեղ «Մեդիա կենտրոն»-ում նոյեմբերի 11-ին Սևակ Սարուխանյանի, Կովկասի ինստիտուտի փոխտնօրեն Սերգեյ Մինասյանի և Վրաստանում Ատլանտյան խորհրդի ղեկավար, Վրաստանի նախկին պաշտպանության նախարար Դավիթ Սիխարուլիձեի մասնակցությամբ անցկացրեց քննարկում «Ռուս-իրանական համագործակցության ազդեցությունը հարավկովկասյան տարածաշրջանի վրա» թեմայով:

Սիխարուլիձեն սխալ և վտանգավոր է համարում Վրաստանի էներգետիկ անվտանգության տեսանկյունից ռուսական «Գազպրոմի» հետ վրացական կառավարության բանակցությունները՝ դեպի երկիր գազ մատակարարելու համար: «Պետք չէ մոռանալ, որ Ռուսաստանն ագրեսոր է, և զավթել է Վրաստանի տարածքների 20%-ը: Բացի այդ ռուսական գազի ցանկացած մատակարարում Վրաստանն իր հետ բերելու է քաղաքական ազդեցություն և կոռուպցիոն ռիսկեր: Ռուսաստանի դեպքում գազը ոչ այնքան էներգակիր է կամ տնտեսության բաղադրիչ, որքան քաղաքական գործիք: Ուստի «Գազպրոմի» հետ բանակցությունները կարող են սպառնալ Վրաստանի էներգետիկ անվտանգությանը», - ասաց Դավիթ Սիխարուլիձեն:    

Քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանը չբացառեց ռազմաքաղաքական համագործակցության խորացման ֆոնին նաև էներգետիկ գործակցության ակտիվացում Իրանի և Ռուսաստանի միջև: Նա հիշեցրեց, որ Մոսկվան արդեն համաձայնել է տրամադրել Թեհրանին С-300 զենիթա-հրթիռային ՀՕՊ համակարգեր, ինչպես նաև երկու երկրներն ակտիվ համագործակցում են Սիրիայի հարցում: «Այս հարցերում կարելի է ասել երկու երկրների  միջև առկա է իրավիճակային դաշինք», - ասաց քաղաքագետը:

Այնուամենայնիվ փորձագետները համակարծիք են, որ չնայած Միջին Արևելքում, հատկապես Սիրիայի հարցում Ռուսաստանի և Իրանի համագործակցության սերտացմանը` Հարավային Կովկասում այդ երկրների փոխգործակցության հնարավորությունները ոչ միայն սահմանափակ են, այլև հարաբերություններում առկա են խնդիրներ: «Ռուսաստանը և Իրանն այս տարածաշրջանում մրցակիցներ են: Այս երկրների հիմնական նպատակն ազդեցության ուժեղացումն է Հարավային Կովկասում: Բացի այդ Իրանը ոչ միայն կասկածամտորեն է վերաբերում Ռուսաստանին, այլ նաև մեղադրում է Մոսկվային պարսկական կայսրության թուլացման մեջ», - եզրափակեց Սարուխանյանը:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

 

 

    

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Իրավախախտումներ բերման ենթարկվածների նկատմամբ. քաղաքացիական ակտիվիստ Տիգրան Մազմանյանի կալանավորման որոշումը»
20.04.2018
16:00
Քաղաքացիական ակտիվիստ Տիգրան Մազմանյանին 2 ամսով կալանքի տակ պահելու դատական որոշումը փաստաբանները որակում են քաղաքական հետապնդում քաղակտիվիստի նկատմամբ:
«Լրագրողների նկատմամբ բռնություններն ու մասնագիտական գործունեության խոչընդոտումները բողոքի ակցիաների ժամանակ»
20.04.2018
15:00
Հայաստանում ապրիլի 13-ից սկսված քաղաքացիական անհնազանդության ակցիաների ու բողոքի գործողությունների ընթացքում բռնությունների են ենթարկվել լրագրողներ ու խոչընդոտվել է լրագրողների ու լրատվական կազմակերպությունների աշխատանքը։
Լարված իրավիճակ ՀՀ-ում. «թավշյա հեղափոխությո՞ւն», թե՞ սովորական ճգնաժամ
20.04.2018
12:00
Սերժ Սարգսյանի վարչապետության դեմ ընթացող ամենօրյա հանրահավաքները սկսած ամսի 17-ից չունեն կոնկրետ նպատակ: Ցույցերը շոու է դառնում, կառնավալ է հիշեցնում, իսկ Սարգսյանի հրաժարականի պահանջի իրատեսականությանը նույնիսկ հանրահավաքի շատ մասնակիցներ չեն հավատում:
«Փոփոխության պահանջի ալիք. իշխանության արձագանքն ու հանգուցալուծման հնարավոր տարբերակներ»
19.04.2018
11:00
Շուրջ մեկ շաբաթ է, ինչ Երևանում շարունակվում են ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքացիական անհնազանդության ակցիաները՝ ընդդեմ Սերժ Սարգսյանի վարչապետացման: Ապրիլի 17-ին ՀՀ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանը ԱԺ 77 պատգամավորների կողմից ընտվեց ՀՀ վարչապետի պաշտոնում, այդպիսով 3-րդ անգամ ստանձնեց երկրի ղեկավարի պաշտոնը:
«Ժողովրդավարական արժեքները և Սերժ Սարգսյանի կառավարման 10 տարիները»
12.04.2018
16:30
Շատ ավելի կարևոր է ստեղծել ազատ հասարակություն, որը կթելադրի իր կամքը, որը թույլ չի տա ժողովրդավարությունը ընկալել որպես իշխանավորի բարի կամք կամ չարի կամք:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ