Ռուսաստան-Իրան համագործակցության ազդեցությունը Հարավային Կովկասի վրա սահմանափակ է
11.11.2015
11:00
Ռուս-իրանական համագործակցության ազդեցության հնարավորությունները Հարավային Կովկասի էներգետիկ շուկայի և աշխարհաքաղաքական իրողությունների վրա բավականին սահմանափակ են: Իրանը Ռուսաստանին վերաբերում է կասկածամտորեն, ուստի համագործակցության հարցում կլինի զգույշ և գործարքների կգնա միայն այն ոլորտներում, որոնք բխում են իր շահերից: Այս կարծիքին են հայաստանցի և վրաստանցի փորձագետները:

Ռուսաստանի էներգետիկ հսկա «Գազպրոմը» բանակցություններ է վարում Թեհրանի հետ Իրանի բնական գազի սեկտորում պոտենցիալ ներդրումներ կատարելու վերաբերյալ: Գործարքը կկայանա այն դեպքում, եթե Իրանի դեմ պատժամիջոցները կասեցվեն: Հնարավոր համաձայնությունը կատարվելու է փոխանակման սխեմայով. Ռուսաստանը գազ կմատակարարի Իրանի հյուսիս՝ Հայաստանի կամ Ադրբեջանի տարածքներով անցնող խողողովակաշարերի միջոցով՝ փոխարենը մասնաբաժին ստանալով Պարսից ծոցից արտահանվող հեղուկացված բնական գազի գործարանում:

Ռուսաստանի եւ Իրանի միջեւ ձեւավորվող նոր էներգետիկ առանցքը փոփոխություններ է ենթադրում Հարավային Կովկասի երկրների համար՝ միաժամանակ ազդելով տարածաշրջանում քաղաքական հարաբերությունների վրա: 

Վրաստանի կառավարությունը հայտարարել է, որ Մոսկվայի հետ բանակցություններ է վարում՝ ինչպես սեփական տարածքում գազամատակարարման ծավալները մեծացնելու, այնպես էլ տարածաշրջանի այլ երկրներ մատակարարվող գազի համար տարանցիկ երկիր դառնալու համար: Սա կարող է մեծ փոփոխությունների հանգեցնել, քանի որ Վրաստանն այսօր բնական գազը հիմնականում ներկրում է Ադրբեջանի կասպիցծովյան շրջանից՝ նաեւ որպես տարանցիկ երկիր ծառայելով հարեւան պետության արեւմտյան գազատարի համար:

Ռուսաստանի իշխանությունները նշում են, որ դեռեւս չեն կողմնորոշվել, թե վերջնական փուլում Իրան արտահանվող գազը որ երկրի տարածքով է անցնելու՝ Հայաստանի՞, թե՞ Ադրբեջանի:

Փորձագետների կարծիքով թեև էներգետիկ համագործակցությունը Ռուսաստանի և Իրանի միջև հնարավոր է, սակայն այն չի կարող հասնել շատ մեծ ծավալների, որպեսզի էական ազդեցություն ունենա հարավկաովկասյան տարածաշրջանի էներգետիկ շուկայի և աշխարհաքաղաքական իրավիճակի վրա:

«Այդ ազդեցության շրջանակները սահմանափակ են, քանի որ սահմանափակ են տարածաշրջանում Ռուսաստանի և Իրանի համագործակցության հնարավորությունները: Եթե խոսքը գազի առաքումների մասին է, ապա Վրաստանի տարածքով Ռուսաստանից Հայաստան ձգվող գազամուղի հնարավորությունները մեծ չեն: Այն բավականին հին է, իսկ նրա թաղունակությունը մոտ 3 մլրդ խորանարդ մետր է: Այսինքն՝ ներկայիս Հայաստան մատակարարվող գազի ծավալներն այդ խողովակաշարով կարելի է ավելացնել ևս մեկ մլրդ խորանարդ մետրով, ինչը շատ քիչ է, որպեսզի ունենա էական նշանակություն տարածաշրջանի և Իրանի համար», - կարծում է իրանագետ, Հասարակության ուսումնասիրության կենտրոնի ղեկավար Սևակ Սարուխանյանը:

Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի հայաստանյան գրասենյակը  Հանրային լրագրության ակումբի հետ համատեղ «Մեդիա կենտրոն»-ում նոյեմբերի 11-ին Սևակ Սարուխանյանի, Կովկասի ինստիտուտի փոխտնօրեն Սերգեյ Մինասյանի և Վրաստանում Ատլանտյան խորհրդի ղեկավար, Վրաստանի նախկին պաշտպանության նախարար Դավիթ Սիխարուլիձեի մասնակցությամբ անցկացրեց քննարկում «Ռուս-իրանական համագործակցության ազդեցությունը հարավկովկասյան տարածաշրջանի վրա» թեմայով:

Սիխարուլիձեն սխալ և վտանգավոր է համարում Վրաստանի էներգետիկ անվտանգության տեսանկյունից ռուսական «Գազպրոմի» հետ վրացական կառավարության բանակցությունները՝ դեպի երկիր գազ մատակարարելու համար: «Պետք չէ մոռանալ, որ Ռուսաստանն ագրեսոր է, և զավթել է Վրաստանի տարածքների 20%-ը: Բացի այդ ռուսական գազի ցանկացած մատակարարում Վրաստանն իր հետ բերելու է քաղաքական ազդեցություն և կոռուպցիոն ռիսկեր: Ռուսաստանի դեպքում գազը ոչ այնքան էներգակիր է կամ տնտեսության բաղադրիչ, որքան քաղաքական գործիք: Ուստի «Գազպրոմի» հետ բանակցությունները կարող են սպառնալ Վրաստանի էներգետիկ անվտանգությանը», - ասաց Դավիթ Սիխարուլիձեն:    

Քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանը չբացառեց ռազմաքաղաքական համագործակցության խորացման ֆոնին նաև էներգետիկ գործակցության ակտիվացում Իրանի և Ռուսաստանի միջև: Նա հիշեցրեց, որ Մոսկվան արդեն համաձայնել է տրամադրել Թեհրանին С-300 զենիթա-հրթիռային ՀՕՊ համակարգեր, ինչպես նաև երկու երկրներն ակտիվ համագործակցում են Սիրիայի հարցում: «Այս հարցերում կարելի է ասել երկու երկրների  միջև առկա է իրավիճակային դաշինք», - ասաց քաղաքագետը:

Այնուամենայնիվ փորձագետները համակարծիք են, որ չնայած Միջին Արևելքում, հատկապես Սիրիայի հարցում Ռուսաստանի և Իրանի համագործակցության սերտացմանը` Հարավային Կովկասում այդ երկրների փոխգործակցության հնարավորությունները ոչ միայն սահմանափակ են, այլև հարաբերություններում առկա են խնդիրներ: «Ռուսաստանը և Իրանն այս տարածաշրջանում մրցակիցներ են: Այս երկրների հիմնական նպատակն ազդեցության ուժեղացումն է Հարավային Կովկասում: Բացի այդ Իրանը ոչ միայն կասկածամտորեն է վերաբերում Ռուսաստանին, այլ նաև մեղադրում է Մոսկվային պարսկական կայսրության թուլացման մեջ», - եզրափակեց Սարուխանյանը:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

 

 

    

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ». ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար Պյոտր Սվիտալսկի
16.07.2018
11:00
«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ և գաղափարներ, ԵՄ-ն Հայաստանում կառուցողական է տրամադրված». այս մասին հուլիսի 16-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց ՀՀ-ում Եվրոպական միության պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին:
Նոր «Ընտրական օրենսգիրքը» և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները
13.07.2018
12:30
Հուլիսի 13-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Ընտրական նոր օրենսգիրքը և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները» թեմայով:
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Հայաստանում ամուսնական զույգերը պլանավորում են շատ, բայց ունենում քիչ երեխաներ. ՄԱԿ 2017թ. ուսումնասիրություն
11.07.2018
12:00
Հուլիսի 11-ին Բնակչության համաշխարհային օրը Մեդիա կենտրոնում ներկայացվեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացված ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ուսումնասիրության արդյունքները:
Նոր քաղաքապետ, թե՞ նոր ավագանի
11.07.2018
11:00
Հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հրաժարական ներկայացնելուց հետո ապագա քաղաքապետի ընտրության հետ կապված անորոշ իրավիճակ է ստեղծվել։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ