Ինչպե՞ս բարեփոխել պայմանական վաղաժամկետ ազատման համակարգը Հայաստանում
02.11.2015
17:38
Հայաստանում պայմանական վաղաժամկետ ազատման համակարգը չի գործում և այս ոլորտում կարիք կա լուրջ բարեփոխումների:

Այսօր «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած քննարկմանը նման տեսակետ հնչեցրին «Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտ» ՀԿ-ի ղեկավար Արման Դանիելյանն ու ՀԿ-ի իրավաբան Աննա Մելիքյանը:

Քննարկման մասնակից, ՀՀ Արդարադատության նախարարության Քրեակատարողական վարչության սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների բաժնի գլխավոր մասնագետ Հովհաննես Մարգարյանը նշում է, որ բարեփոխումների կարիք կա, բայց դա չի նշանակում որ համակարգը ընդհանրապես չի գործում:

«Հիմա պայմանական վաղաժամկետ ազատվողների թիվը 5 տոկոսից քիչ է: 2013-ին վաղաժամկետ ազատվել է 226 դատապարտյալ, 2014-ին՝ 184: Այս ոլորտում բարեփոխումներ չեն արվում, չնայած անընդհատ խոստումներ ենք լսում, թե օրենքի նախագիծ կլինի, շուտով մի բան կփոխվի»,-ասում է Դանիելյանը:

Նա նշում է, որ մինչեւ 2006-ը համակարգը երկաստիճան էր, քրեակատարողական համակարգը որոշում էր կայացնում անձին ազատման ներկայացնելու մասին, ներկայացնում էր դատարան ու դատարանով էր որոշվում ազատ կարձակվի, թե՝ ոչ:

«Այնուհետև կարծիք կար, որ համակարգը կոռումպացված է ու որոշվեց միջանկյալ օղակ ստեղծել՝ անկախ հանձնաժողովը, որը բաղկացած է տարբեր գերատեսչությունների ներկայացուցիչներից, ընդգրկված են նաեւ ՄԻՊ-ի գրասենյակից: Այս համակարգը ներդնելուց հետո պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակվողների թիվը կտրուկ նվազեց: Անկախ հանձնաժողովի որոշումները բողոքարկման ենթակա չեն, որոշումն ընդունվում է քվեարկությամբ ու հասկանալի չէ ՝ ինչ չափորոշիչով են որոշում, ներքին ձայնո՞վ են քվեարկում, որովհետեւ որոշման չափանիշ տրված չէ: Դատապարտյալների հետ ուղղման աշխատանքներ պետք է տարվեն: Ինչպե՞ս ենք որոշում նա պատրաստ է ազատ արձակվել, թե՝ ոչ: Այստեղ է խնդիրն անլուծելի, որովհետեւ որեւէ օբյեկտիվ չափորոշիչներ դրված չեն»,-հավելեց Դանիելյանը:

«Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտ» ՀԿ-ի իրավաբան Աննա Մնացականյանն ասում է, որ դատապարտյալների կողմից  բողոքների մեծ մասը վերաբերում է հենց պայմանական վաղաժամկետ ազատմանը:

«Մտահոգության տեղիք  տալիս է որոշում կայացնելու մեխանիմզը և այսօրվա գործող մոդելը: Թեև օրենսգրքով գրված է,  որ դատապարտյալը վաղաժամկետ ազատման հնարավորություն ունի, շատ ժամանակ դատապարտյալները ազատվում են, երբ մի քանի անգամ մերժվում են նույնաբովանդակ հիմքով, ու երբ մոտենում է պատժի կրման օրացույցային ժամկետը, հնարավոր է, որ ազատվեն: Լինում են նաև դեպքեր, երբ դատապարտյալը ազատվում է, բայց  Դատախազությունը վերաքննիչ բողոք է ներկայացնում այդ ազատության մեջ գտնվող անձին և հայտնում,  որ անկախ հանձնաժողովը, վարչակազմը և դատարանը սխալ որոշում են կայացրել և անձը պետք է շարունակի կրել իր  պատիժը ՔԿՀ-ում»,-ասում է Մելիքյանը:

ՀՀ Արդարադատության նախարարության Քրեակատարողական վարչության սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների բաժնի գլխավոր մասնագետ Հովհաննես Մարգարյանն էլ նշում է, որ դատապարտյալները սովորաբար կարգապահական տույժ են ունենում, դրա համար էլ չի կիրառվում պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակման ինստիտուտը:

2015-ին  9 ամսվա ընթացքում լսվել է 3460 պայմանական վաղաժամկետ ազատման հարց, որից 486-ի վերաբերյալ ՔԿՀ-ի վարչական հանձնաժողովը որոշում է կայացրել միջնորդագիր ներկայացնել անկախ հանձնաժողովին:

«Դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական աշխատանքներ են տարվում, սահմանված նախարարի՝ 2008 թվականի որոշմամբ: Դատապարտյալի հետ ուղղման աշխատանքներ տարվում են հատուկ ծրագրով: Չեմ ուզում ասել, որ ծրագիրը հարյուր տոկոսով աշխատում է, բայց չեմ էլ կարող բացառել, որ չի աշխատում: Այս ծրագրի հիման վրա էլ ամեն եռամսյակ կատարվում է դատապարտյալի վարքի գնահատում: Գնահատվում է երեք չափորոշիչով՝ ցածր, միջին, բարձր: Վարքի գնահատումից հետո կազմվում է դատապարտյալի բնութագիրը, որն էլ հաշվի առնելով՝ դատապարտյալը պայմանական վաղաժամկետ ազատ է արձակվում, կամ՝ ոչ»,-ասաց Մարգարյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:    

 

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Պատգամավորների վարքն ու խոսքը. էթիկական նորմեր և հանրային ընկալումներ
12.12.2017
12:00
Անցած շաբաթ ՀՀ ԱԺ առողջապահության եւ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, ՀՀԿ խմբակցության անդամ Հակոբ Հակոբյանը «Ժողովուրդ» օրաթերթի հետ զրույցում ասել էր․ «Աղքատը քիչ է ծախսում, հետեւաբար թանկացումը բերում է նրան, որ աղքատը ստիպված ինքնաբուխ ձեւով խուսափելու է թանկացած ապրանքներից:
«Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ»
12.12.2017
11:00
Դեկտեմբերի 12-ը Առողջապահության համընդհանուր հասանելիության համաշխարհային օրն է: Այս օրվան նվիրված «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ մամլո ասուլիս «Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ» թեմայով:
Մարդու իրավունքների խախտումները 2017թ. Հայաստանում
11.12.2017
12:30
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրվան նվիրված մամլո ասուլիս, որի շրջանակում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017թ. մարդու իրավունքների խախտումները Հայաստանում:
Ճապոնիայի դեսպան Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը Մեդիա կենտրոնում
11.12.2017
11:00
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ ՀՀ-ում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը «Հայ-ճապոնական հարաբերություններ. համագործակցության նոր հեռանկարներ և հնարավորություններ» թեմայով:
«Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի հիմնախնդիրները. զուգահեռներ Վրաստանի հետ»
08.12.2017
13:00
Հայաստանի էներգետիկ համակարգում ամենազգալի խնդիրներից է սպառողի համար գազի գնի ոչ թափանցիկ ու անտրամաբանական ձեւավորումը: Պաշտոնապես Ռուսաստանը ՀՀ-ին գազը վաճառում է 1000 խորհանարդ մետրի դիմաց 150 դոլարով, բայց վերջնական սպառողը վճարում է գերթե երկու անգամ թանկ՝ 290 դոլար: