Օրենսդրական բացեր և խախտումներ պետական գնումների համակարգում. փորձագետ
22.10.2015
12:00
Պետական գնումների համակարգում կենտրոնացումը գնալով ավելի խորանում է, իսկ մրցակցությունը` խաթարվում. այս մասին այսօր «Մեդիա կենտրոնի» մամլո ասուլիսին հայտարարեց Թրանսփարենսի ինթերնեյշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնի գնումների քաղաքականության փորձագետ Արտակ Մանուկյանը:

Նա ներկայացրեց պետական գնումների համակարգում 2014-2015 թթ-ին իր անցկացրած ուսումնասիրության արդյունքները:  

Թրանսփարենսի ինթերնեյշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնը Հայաստանում միակ ՀԿ-ն է, որ 2008-ից իրականացնում է նման մոնիտորինգ 4 ուղղություններով:

Արտակ Մանուկյանը գնումների համակարգում հիմնական խնդիրը տեսնում է մեկ անձից գնումներ կատարելու մեջ:

«Մեկ անձից գնումները համատարած բնույթ են կրում: Ամփոփ պատկերը այն է, որ կամայական նոր խաղացողը, նոր մասնակիցը  կարող է հաղթել փոքրարժեք մրցույթներում, իսկ մեծածավալ մրցույթներում հաղթում են այն ընկերությունները, որոնք շուկայում ունեն գերիշխող դիրք և այստեղ մրցակցության մասին խոսելը անիմաստ է: Համակենտրոնացման գործակիցը գնալով մեծանում է»,-ասում է Մանուկյանը:

Նա նշում է, որ ուսումնասիրության շրջանակներում չեն ներառել էլելտրոնային գնումները, որովհետև  նախորդ մոնիտորինգը ցույց է տվել, որ իրականության մեջ չկա էլեկտրոնային գնումների համակարգ, այն չի կիրառվում:

«Մեր առաջարկներից ոմանք ընդունվել են, ոմանք՝ ոչ: Օրինակ՝ մեր օրենսդրությամբ մենք պետք է սահմանեինք պետական և մասնավոր գործընկերության հետ կապված պետական գնումների ձևաչափերը, որը մինչև այսօր մենք չունենք: Այսօր շատ ենք խոսում պետական մասնավոր համագործակցության մասին, բայց պետական գնումների ընթացակարգերը ինչպես են իրականացվելու, մինչև հիմա էլ այդ հարցը բաց է: Մենք առաջարկում էինք նաև, որ պետությունը հնարավորություն ունենա նաև բորսաներից ապրանքներ գնելու: Նշեմ, որ մեր առաջարկը ընդունվեց նոր օրենքի մեջ, դրույթը կա, բայց գրված է, որ ընթացակարգը պետք  է սահմանի կառավարությունը, ինչը մինչ այսօր սահմանված չէ: Իսկ սա նրանով է կարևոր, որ ևս մեկ մրցակցային էլեմենտ ձեռք կբերենք և կնվազեցվի մեր շուկայում առկա միտումները»,-նշում է Մանուկյանը:

Հաջորդ կարևորագույն խնդիրը, ըստ փորձագետի, 50 տոկոս և ավելի մասնակցությամբ նույն անձի հիմնադրած ընկերության նույն մրցույթին մասնակցությունն է: Մանուկյանի բնութագրմամբ՝ սա կոռուպցիա է դասական իմաստով:

«Գնումների մասին օրենքը պետք է շուկայում շահերը հավասարակշռի, մեր օրենսդրությունը ավելի շատ ուղղված է  դեպի պատվիրատուն: Գնումների բողոքարկման խորհրդի կողմից քննված բողոքների 46 տոկոսը բավարարվել է,  46 տոկոսում մասնակցի շահերը խախտվել են: Այս պարագայում, երբ որ մասնակիցն է որևէ  խախտում անում, նրան շատ արագ սև ցուցակ են նետում, հատկապես երբ անցանկալի հաղթող է: Պետք է  օժանդակել նաև մասնակիցներին, որպեսզի նրանք պատվիրատուներին դատի տան, եթե ապօրինություն է եղել, բայց մինչև դա պետությունը ինքը պատվիրատուի նկատմամբ որոշ պատժամիջոցներ պետք է կիրառի»,-ընդգծում է փորձագետը:

Մանուկյանի խոսքերով՝ օրենսդրության տեսանկյունից դաշտը համապարփակ չէ:

 «Այս համակարգում առաջին հերթին պետք է փոխվի խաղի կանոնները, պետք է պատվիրատուներն իրենց սխալ որոշումների համար պատիժներ կրեն: Երկրորդը՝ շուկայում շատ մեծ կենտրոնացվածություն կա , կան մոտ 200 ֆիրմաներ, որոնք գնումների 80 տոկոսը վերահսկում են: Երրորդ կարևոր խնդիրը՝ մեկ անձից գնումների չարաշահումն է առավել հաճախ: Գնումների ընթացակարգերի 65 տոկոսը մեկ անձով է, իսկ մեկ անձ նշանակում է ոչ թափանցիկ: Դրան գումարած մեր մոտ մասնակցությունը 1,7 է, այսիքն մեծ հաշվով մենք չունենք մրցակցություն ասածը: Իսկ պետական գնումները այն հարթակն է, որտեղ պետք է նպաստել մրցակցության ստեղծմանը»,-հավելեց Մանուկյանը:

«Մեդիա կենտրոնը» մամլո ասուլիսին հրավիրել էր ներկայացուցիչ նաև Գնումների աջակցման կենտրոնից, սակայն հրաժարվել էին մասնակցել ասուլիսին:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Մարդու իրավունքների խախտումները 2017թ. Հայաստանում
11.12.2017
12:30
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրվան նվիրված մամլո ասուլիս, որի շրջանակում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017թ. մարդու իրավունքների խախտումները Հայաստանում:
Ճապոնիայի դեսպան Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը Մեդիա կենտրոնում
11.12.2017
11:00
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ ՀՀ-ում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը` «Հայ-ճապոնական հարաբերություններ. համագործակցության նոր հեռանկարներ և հնարավորություններ» թեմայով:
«Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի հիմնախնդիրները. զուգահեռներ Վրաստանի հետ»
08.12.2017
13:00
Հայաստանի էներգետիկ համակարգում ամենազգալի խնդիրներից է սպառողի համար գազի գնի ոչ թափանցիկ ու անտրամաբանական ձեւավորումը: Պաշտոնապես Ռուսաստանը ՀՀ-ին գազը վաճառում է 1000 խորհանարդ մետրի դիմաց 150 դոլարով, բայց վերջնական սպառողը վճարում է գերթե երկու անգամ թանկ՝ 290 դոլար:
«Սպիտակի երկրաշարժից 29 տարի անց. սեյսմիկ անվտանգության խնդիրներն ու մարտահրավերները Հայաստանում»
07.12.2017
11:00
1988թ․ դեկտեմբերի 7-ի Սպիտակի երկրաշարժի մարդկային ու նյութական կորուստներն աղետալի էին։ Տուժեց 21 քաղաք և շրջան, 342 գյուղ, ավերվեց հանրապետության բնակֆոնդի 17 տոկոսը։
«2015թ․ սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքներն ու ազդեցությունը հասարակական-քաղաքական կյանքի վրա»
06.12.2017
12:00
Դեկտեմբերի 6-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «2015թ․ սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքներն ու ազդեցությունը հասարակական-քաղաքական կյանքի վրա» թեմայով:
2015թ․ դեկտեմբերի 6-ին Հայաստանում տեղի ունեցավ Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվե։ Հանրաքվեի դրված Սահմանադրության նախագծով առաջարկվում էր անցում կատարել կիսանախագահական կառավարման համակարգից խորհրդարանական համակարգի:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ