Ինչու՞ չեն վերաբացվում ցմահ դատապարտյալների քրեական գործերը
20.10.2015
12:00
Ցմահ ազատազրկվածների քրեական գործերը վերաբացելու համար, ըստ հասարակական դաշտի ներկայացուցիչների, գոյություն չունի քաղաքական կամք:

Այսօր «Մեդիա կենտրոնում»  «Ցմահ ազատազրկվածների պահանջը. դատական գործերի վերաբացման հնարավորություններն ու խնդիրները Հայաստանում» թեմայով քննարկմանը մասնակցում էին հետաքննող լրագրող, «Անմեղության հայկական ծրագիրը» ՀԿ-ի նախագահ  Զարուհի Մեջլումյանը,  Քրեակատարողական հիմնարկներում հասարակական վերահսկողություն իրականացնող դիտորդական խմբի անդամ, Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի ներկայացուցիչ Ռոբերտ Ռևազյանը և ցմահ դատապարտյալ Արթուր Քոչարյանի մայրը՝ Ֆենյա Քոչարյանը:

Հիշեցնենք, որ վերջերս Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում 50-ից ավելի ցմահ դատապարտյալներ 4-օրյա հացադուլ անցկացրեցին՝ պահանջելով իրենց քրեական գործերի վերաբացում:

Դատապարտյալների հարազատներն էլ բողոքի ցույցեր կազմակերպեցին Կառավարության շենքի և նախագահականի առջև՝ պահանջելով արդարադատություն և գործերի վերանայում իրենց զավակների գործերի համար: Նրանք նամակով դիմել են նաև ՀՀ նախագահին: Այժմ հացադուլը ժամանակավորապես դադարեցվել է և դատապարտյալներն ու հարազատները սպասում են պատասխանի նախագահականից:

«Հոկտեմբերի 12-ին ցմահ դատապարտյալները գրել էին նամակ` ուղղված ՀՀ նախագաhին և 10  կետով անդրադարձել  էին խնդիրներին, ինչպես նաև առաջարկել լուծման մեխանիզմները: Տարիներ շարունակ նրանք բարձրացնում են խնդիրներ. դատական հնարավոր սխալներից մինչև գործերի վերաբացման՝ անհատական վերանայման հնարավորության ստեղծում: Ազգային ժողովում արդեն չորրորդ տարին է՝ գոյություն ունի օրինագիծ, դեռևս 2011-ին Դավիթ Հարությունյանն է այն հեղինակել, որը վերաբերում է ռեժիմների փոփոխությանը. 15 տարի անց հնարավորություն անցնելու կիսափակ ռեժիմի և 18 տարի անց՝ անցնելու կիսաբաց ռեժիմի: Եթե ժամանակին այդ օրինագիծը օրենքի ուժ ստանար, ապա այսօր արդեն 50-ից ավելի ցմահ դատապարտյալներ կգտնվեին կիսաբաց և կիսափակ ռեժիմներում և ոչ թե փակ ռեժիմում»,-ասաց Մեջլումյանը:

Ըստ նրա՝  դատական իշխանության կողմից կամք չկա անդրադառնալու հին գործերին և  հնարավոր դատական սխալներին:

«Իսկ այն, որ մեր բանտերում կան անմեղ մարդիկ, ես դրա մասին բարձրաձայն հայտարարում եմ և այս պատասխանատու հայտարարությունը ինձ թույլ է տալիս անել այն, որ նման դատական սխալներ կան աշխարհի բոլոր երկրներում, հարյուրամյակների դատաիրավական համակարգերի փորձ ունեցող երկներում, ինչպիսին օրինակ՝ ԱՄՆ-ն է»,-նշեց Մեջլումյանը:

Քննարկմանը  «Մեդիա կենտրոնը» հրավիրել էր ներկայացուցիչներ նաև Դատական դեպարտամենտից, Արդարադատության նախարարությունից, Դատախազությունից և ԱԺ պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովից, սակայն հրաժարվել էին մասնակցել քննարկմանը:

Քննարկման ընթացքում ներկայացվեց նաև Զարուհի Մեջլումյանի 15 րոպեանոց ֆիլմը, որտեղ ներկայացված է 11 ցմահ դատպարտյալի քրեական գործերի մանրամասներ:

Հեղինակը ֆիլմը պատրաստել է մեկ տարվա ընթացքում դատարանների արխիվներում կատարած ուսումնասիրության հիման վրա:

«Մարդիկ, որոնք միշտ բարձաձայնում են, որ դատական սխալների պատճառով են հայտնվել ճաղերի հետևում բացառապես անմեղ են, կամ կրում են չափազանցված պատիժ, իսկ մենք գիտենք Հայաստանում ինչ ընտրովի արդադատություն է տեղի ունենում: Դատարանների արխիվում 11 քրեական գործ ուսումնասիրեցի, իսկ 11-ից երեք գործով նոր երևան եկած հանգամանքեր ի հայտ եկան, և ես սկսեցի փնտրել այդ գործերով դատախազին, պաշտպանին, և դրանք բավարար հիմք էին, որպեսզի գործերը վերաբացվեին:  Երկու գործ Դատախազություն մտավ վերաբացման համար, սակայն մերժման որոշում կայացվեց: Անսխակալանի բարդույթով Դատախազությունը հեշտությամբ մերժում է բացել այդ գործերը»,-ընդգծեց Մեջլումյանը:

Նա նշում է, որ Հայաստանում մինչ օրս ոչնչացվում են իրեղեն ապացույցները:

«Թեև 2012-ին քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի  նախագծում սահմանվեց նոր դրույթ, ըստ որի կյանքի դեմ ուղղված հանցագործությունների դեպքում իրեղեն ապացույցները ենթակա չեն ոչնչացման: Այսօր մենք այլ պատկեր կունենայինք, եթե այս գործերով իրեղեն ապացույցները պահպանվեին»,-հավելեց Մեջլումյանը:

Ռոբերտ Ռևազյանն ասում է, որպեսզի գործը վերաբացվի, առաջին հերթին պետք է քաղաքական կամք: Նրա կարծիքով՝ ներկա օրենսդրությամբ նույպես կարելի է հասնել արդար քննության:

«Վատ օրենք ունենալով հանդերձ՝ կարելի է  ունենալ լավ արդարադատություն և լավ օրենք ունենալով հանդերձ կարելի է ունենալ վատ արդարադատություն: Ճիշտ է, այստեղ օրենքի լավ լինելը մեծ նշանակություն ունի, բայց առավել կարևոր է կամքի առակայությունը, որպեսզի վերաբացվեն:  Ինչու՞ չեն վերաբացում այդ գործերը: Եթե վերաբացեն,  նշանակում է, հնարավոր է բացահաայտվեն սխալ դատապարտված անձիք, որոնք կարող են արդարացվել, որոնց պատիժը կարող է նվազեցվել, դա նշանակում է, որ պետք է փնտրել նոր հանցագործների , պետք է գտնել գործը կոծկողների ու պետք է պատասխանատվության ենթարկել ակնհայտ այդ կեղծիքներ սարքած անձանց: Պետք է պատրաստ լինել հրապարակային դատաքննություն, բողոքարկումների, իսկ այս ամենը շատ մեծ պատասխանատվություն է, որը իրենք պետք է ստանձնեն, բայց չեն ստանձնում»,-նշում է Ռևազյանը:

Նա հավելում է, որ ցանկացած հանգամանք, որը կասկած է առաջացնում արդար դատական պրոցեսի վրա, այն էլ նման ծնար հանցագործությունների դեպքում, պետք է հանդիսանա գործը վերաբացելու առիթ:

Ֆենյա Քոչարյանը, ում որդին ցմահ դատապարտյալ է, ասում է, որ այժմ բոլոր հացադուլ անցկացրած դատապարտյալների հարազատները սպասում են նախագահից որևէ լուծման:

«Բոլոր հարազատներով դիմել ենք նախագահին , որպեսզի մեր երեխաների քրեական գործերը վերանայեն, պահանջում և սպասում ենք, որ ինքը մի լուծում կտա այդ հարցին, որովհետև մեր երեխաները մաքուր են:  Եթե նախագահը այդ հարցը չլուծի, մեր երեխաները շարունակելու են իրենց հացադուլը, իսկ մենք ծնողներով նստացույց ենք կազմակերպելու»,-նշեց Ֆենյա Քոչարյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Երկրապահ կամավորական միություն. անհրաժե՞շտ կառույց Հայաստանի համար, թե՞ ոչ»
20.06.2018
12:30
Հունիսի 20-ին Մեդիա կենտրոնում քննարկում էր ՙԵԿՄ-ն անհրաժե՞շտ կառույց է, թե՞ ոչ՚ թեմայով: Քննարկման ինֆորմացիոն առիթը ԱԱԾ-ի խուզարկությունն էր գեներալ Մանվել Գրիգորյանի առանձնատանը, որտեղ հայտնաբերվել էր ապօրինի զենք-զինամթերք, ապրիլյան պատերազմի օրերին առաջնագիծ ուղարկած օգնությունը, զինվորների համար նախատեսված սննուն, դեղորայք, հիգիենայի պարագաներ:
Մանվել Գրիգորյանը որպես բացառությու՞ն, թե՞ օրինաչափություն. ամենաթողության պատճառները
20.06.2018
11:00
Հունիսի 20-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Մանվել Գրիգորյանը որպես բացառությու՞ն, թե՞ օրինաչափություն. ամենաթողության պատճառները» թեմայով։
Հարցազրույց-ասուլիս Անդրիաս Ղուկասյանի հետ
18.06.2018
11:00
Հունիսի 18-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ հարցազրույց-ասուլիս հասարակական, քաղաքական գործիչ Անդրիաս Ղուկասյանի հետ «Քաղբանտարկյալների պայմանական ազատում և ներքաղաքական զարգացումներ թավշյա հեղափոխությունից հետո» թեմայով։
«2017-2018 թթ. պետական գնումների համակարգի մոնիտորինգի արդյունքները»
15.06.2018
12:00
«Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանը հունիսի 15-ին «Մեդիա կենտրոնում» ներկայացրեց 2017-2018 թթ. պետական գնումների համակարգի մոնիտորինգի արդյունքները:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ