Քննարկում Կապանում. սահմանադրական փոփոխությունների գործընթացը
16.10.2015
13:00
Կապանում հոկտեմբերի 16-ին կազմակերպված «Սահմանադրական փոփոխությունների գորընթացը և նախագիծը» թեմայով քննարկմանը մասնակցում էին մի շարք ՀԿ-ների, միջազգային կազմակերպությունների և պետական կառույցների ներկայացուցիչներ Սյունիքի մարզից:

Քննարկումը կազմակերպել էր «Մեդիա կենտրոնը» Գորիսի Մամուլի ակումբի հետ համատեղ, որին մասնակցում էին Հանրային քաղաքականության, վերլուծության և երկխոսության ինստիտուտի փորձագետ, քաղաքագետ Հովհաննես Գալստյանը, «Կայուն զարգացում» ՀԿ-ի նախագահ Արմեն Փարսադանյանը, «Առաքելություն Հայաստան» ՀԿ-ի Կապանի քաղաքացիական կենտրոնի ներկայացուցիչ Հրայր Խաչատրյանը, «Ծիածան առաջնորդների կրթական կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Սուսաննա Մարտիրսյանը, Սյունիքի մարզում ԵԱՀԿ գրասենյակի ներկայացուցիչ Արմեն Շահբազյանը, Մարդու իրավունքների պաշտպանի Սյունիքի գրասենյակի ներկայացուցիչ Օքսաննա Դավթյանը, «Ժառանգություն» կուսակցության Կապանի կառույցի ներկայացուցիչ Դավիթ Հակոբյանը, Սյունիքի մարզպետարանի աշխատակազմի տեղական ինքնակառավարման և համայնքային ծառայության  բաժնի պետԳրիշա Խաչատրյանը,  Կապանի քաղաքապետարանի եկամուտների հավաքագրման բաժնի պետ Տիգրան Հովհաննիսյանը, Կապանի «Օրհուս» կենտրոնի ղեկավար Աշոտ Ավագյանը և «Խուստուփ» ՀԿ-ից Վլադիկ Մարտիրոսյանը:

Սահմանադրական փոփոխությունների գործընթացը մտել է նոր փուլ: Ինչպես հայտնի է, Ազգային ժողովում հոկտեմբերի 5-ին 104 պատգամավորի կողմ քվեարկությամբ սահմանադրության նոր նախագիծը հավանության արժանացավ, որից հետո հայտնի դարձավ նաև սահմանադրական հանրաքվեի օրը՝ դեկտեմբերի 6-ը:
Սահմանադրության նոր նախագիծը ենթադրում է կառավարման մոդելի փոփոխություն, ըստ որի Հայաստանը գործող կիսանախագահական համակարգից անցում պետք է կատարի խորհրդարանական կառավարման ձևաչափի:

«Կայուն զարգացում» ՀԿ-ի նախագահ  Արմեն Փարսադանյանի կարծիքով ավելի կարևոր է՝  սահմանադրական կարգի պահպանումը, այլ ոչ թե պարբերաբար այն փոփոխությունների ենթարկելը:

«Եթե սահմանադրական կարգը չի պահպանվում, այդքան էլ էական չէ, թե ինչպիսի օրենքներ կընդունենք, ինչ սահմանադրություն կունենանք: Այս սահամանադրական փոփոխությունները կատարվել են, որպեսզի նվազեցնեն ընտրությունների քանակը և իշխանությունները 5 տարին մեկ, ընդամենը մեկ ընտրություն կազմակերպելով, փորձեն վերարտադրվել»,-ասում է Փարսադանյանը:

«Առաքելություն Հայաստան» ՀԿ-ի Կապանի քաղաքացիական կենտրոնի ներկայացուցիչ Հրայր Խաչատրյանը կարծում է, որ  քաղաքացիները և  հասարակական կազմակերպությունները, որոնք այժմ պետք է ներկայացնեն նախագծի վերաբերյալ իրենց կարծիքները,  անպատեհ է:

«Դրանք պետք է ներկայացվեին ավելի վաղ ժամանակշրջանում՝ 2013-ի նոյեմբերից սկսած, երբ արդեն ՀՀ-ն դիմեց Վենետիկի հանձնաժողովին: Այդ փուլից պետք է հաշվի առնեին ու ներգրավվեին քաղհասրակության ներկայացուցիչներին: Իսկ Ազգային ժողովում այն խմբակցությունները, որոնք նախաձեռնողի դերում էին և ստանձնել էին հասարակության առաջնորդելու դերակատարությունը, իրենց քվեարկությամբ կորցրեցին վստահությունը: Ես անձամբ իմ վստահությունը կորցրել եմ բոլոր քաղաքական ուժերի նկատմամբ»,-հավելում է Խաչատրյանը:

Ըստ «Ժառանգություն» կուսակցության Կապանի կառույցի ներկայացուցիչ Դավիթ Հակոբյանի՝ սահմանադրական փոփոխությունների կարիքը չկա այս պահին Հայաստանում:

«ՀՀ քաղաքացու ձայնը այսօր Նռնաձորից մինչև Աշոցք, իմ համոզմամբ, լսելի չէ: Բոլոր ընտրությունները, որոնք տեղի են ունեցել սկսած 1996-ից հանրության ճնշող մեծամասնությունը չընդունեց և մնաց չբավարարված, քանի որ իր այդ հույսերը մնացին անկատար: Հետևաբար սա արդեն հանրային քննարկում չէ, սա արդեն կատարված փաստ ենք դիտարկում և կատարված փաստի մասին ենք խոսում»,-նշեց Հակոբյանը:

Սյունիքի մարզում ԵԱՀԿ գրասենյակի ներկայացուցիչ Արմեն Շահբազյանը կարծում է , որ եթե սահմանադրական փոփոխությունն առաջարկվել է ՀՀ նախագահի կողմից, ուրեմն դրա անհրաժեշտությունը «հավանաբար կար»:

 «Մենք կարծում ենք, եթե դրա կարիքը չլիներ, ինքը չէր առաջարկի դա: Անհրաժշետությունը հավանաբար եղել է, որ ներկայացվել է երկրի ղեկավարի կողմից: Եթե մենք խոսում են ԵԱՀԿ գաղափարախոսության մասին, մենք սահմանադրության նոր փոփոխությունների մեջ չենք տեսնում այնպիսի բաներ, որոնք հակասում են ժողովրդավարական հասարակարգի կայացմանը, հակառակը՝ համապատասխանում են  Հելսիկնյան 10 սկզբունքների պահանջներին: Այլ հարց է, թե այսպիսի փոփոխությամբ մենք կարողանալու՞ ենք կառուցել ժողովրդավարական հասարակարգ, թե՞ ոչ: Սա դժվար հարց է»,-նշեց Շահբազյանը:

Դավիթ Հոկբյանը հակադարձեց՝ նշելով, որ սա արմատական փոփոխություն է, որովհետև կառավարման մոդել է փոխվում:

«Սա չպետք է լինի հավանաբանար, պետք է լինի անհրաժշետաբար, սա խաղալիք չէ: Իսկ այսօր հանրային պահանջ  չկա, որովհետև հանրությունը մասնակից չի եղել անուղղակիորեն, թե ուղղակիորեն պետական կառավարմանը և պետության համար կարևոր որոշումների կայացմանը լինի դա  ներքին, թե արտաքին»,-ընդգծեց Հակոբյանը:

Քաղաքագետ Հովհաննես Գալստյանն էլ ներկայարցեց իր դիտարկումները գործընթացի և նախագծի շուրջ՝ նշելով որ Հանրային քաղաքականության, վերլուծության և երկխոսության ինստիտուտը հետևում է  այս գործընթացին 2013-ի սեպտեմբերից, երբ ստորագրվեց համապատասխն հրամանագիրը հանձնաժողով ստեղծելու մասին:

Ըստ նրա՝ սահմանադրական փոփոխությունների մասնագիտական հանձնաժողովը ջանքեր չգործադրեց, որպեսզի այս կարևորագույն փաստթուղթը հանրային քննարկման դրվեր:

«Իմ կարծիքով չէր դրսևորվել նաև ոչ մի հանրային պահանջ այն քննարկելու: Բայց հանրային քննարկումը պետք է ուղղված լիներ ոչ թե վերջնական նախագծին, այլ այդ երկու կարևորագույն փաստաթղթերին, որի հիման վրա կձևավորվեր վերջնական փաստաթուղթը և նոր հավանության պետք է արժանանար Ազգային ժողովում»,-նշում է Գալստյանը:

Նա հավելում է, որ ցանկացած երկրում սահանադրության փոփոխության համար կարևորը ոչ թե արդյունքն է, այլ այդ գործընթացի հիմքում ընկած սկզբունքները:

«Եթե չկան այդ սկզբունքները, սահմանադրությունը գործելու արդյունավետություն չի կարող ունենալ: Սահմանադրությունը փոփոխելու պահը դրսևորվում է այն ժամանակ, երբ երկրում հասունացած քաղաքական վիճակը և խնդիրները թույլ են տալիս ենթադրելու, որ նման փոփոխությունը չի կատարվում մեկ իշխանության, մեկ ուժի նպատակի համար: Պարզ ասած պետք է լինի քաղաքական ճգնաժամ, այն չպետք է փոփոխվի հանկարծակի և հապշտապ ինչպես մեր պարագայում էր»,-ընդգծեց Գալստյանը:

Երկորդ կարևորագույն հարցը, ըստ քաղաքագետի,  քաղաքական ուժերի հավասարակշռությունն է. «Եթե գոյություն ունի մեկ քաղաքական ուժի մենիշխանություն, ապա նույնիսկ լավագույն սահմանադրության դեպքում սահմանադրական դրույթները կմնան թղթի վրա, արդյունավետություն ունենալ չեն կարող»:

Նա նշում է, որ հանրությունը գործ ունի ոչ թե փոփոխությունների հետ, այլ բոլորովին նոր փաստաթղթի հետ, որտեղ փոխվում է սահմանադրության կորիզը՝ կառավարման համակարգը:

«Իսկ հանձանժողովի կազմը նման կարևորագույն փոփխությունների համար պետք է ներառեր տարբեր ուժերի ներկայացուցիչներ, այդ թվում ՀԿ-ների ներկայացուցիչներ: Հանձնաժողովը մասնագիտական էր կոչվում, բայց այնտեղ ներկայացուցիչները կախվածություն ունեին բառիս բուն իմաստով նախագահից ու ներկայացնում էին պետական պաշտոններ»,-եզրափակեց Գալստյանը:

Սյունիքի մարզպետարանի ներկայացուիցչ Գրիշա Խաչատրյանն էլ ներկայացրեց «Ընտրական օրեսնգրքով» և «Հանրաքվեի մասին» օրենքով սահմանված պարտականություններն ու լիազորությունները:

«Քարոզչություն կատարողների համար մենք մարզի տարածքում անվճար հիմունքներով նախատեսում ենք  տրամադրել մոտ 116 դահլիճներ, որպեսզի կողմ կամ դեմ քարոզչություն անողները կարողանան կատարել:  Նախորդ ընտրություններում ձևավորվել է մոտավորապես 150 ընտրական տեղամաս, հիմա որքան կլինի, լիազոր մարմինները կորոշեն: Հանրաքվեին մասնակցող քաղաքացիների ցուցակը տեղամասային կենտրոններում բոլորի համար տեսանելի տեղում կլինի և  պետք է տեղադրվի միչև հոկտեմբերի 27-ը»,-հավելեց Խաչատրյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:     

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Օգտատերերի 97 տոկոսը կողմ է արտահերթ ընտրություններին
16.10.2018
11:24
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ ֆեյսբուքյան հարցման արդյունքներով օգտատերերի 90 տոկոսից ավելին ցանկանում են, որ արտահերթ ընտրությունները տեղի ունենան սույն թվականի դեկտեմբերին։
«Արդարությունն ինձ համար մեծագույն արժեք է». Էրիկ Բաբաջանյան՝ ուսանող, կինոօպերատոր
15.10.2018
11:59
Մեդիա կենտրոն նախագիծը սկսում է պատմությունների շարք, որտեղ ներկայացնելու ենք իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնած և հիմնարար ազատությունների համար պայքարած մարդկանց:
Հայաստանում հոգեբուժական կենտրոնները վերակազմավորելու անհրաժեշտություն կա
10.10.2018
13:00
Հայաստանում, ըստ 2017 թ. պաշտոնական տվյալների, կա 52 հազար հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձ, որը 3 տոկոս ավելի է համեմատած 2016 թ. տվյալների հետ:
«2019 թ. պետական բյուջեն ազնիվ, կոնսերվատիվ և իրավիճակային բյուջե է». տնտեսագետներ
09.10.2018
13:00
Հոկտեմբերի 9-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Պետական բյուջե-2019. մարտահրավերներ և հնարավորություններ» թեմայով։
Գործող խորհրդարանը չի ներկայացնում հանրության կամարտահայտությունը
05.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 5-ին Գյումրիում, Շիրակի պետական համալսարանում կազմակերպված «Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման տարբերականներն ու մեխանիզմենրը» թեմայով հանրային քննարկամն ընթացքում բանախոսները խոսեցին արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անհրաժեշտության ու գործող խորհրդարանը ցրելու տարբերակաների մասին։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ