Բաքուն և Երևանը կարող են խաղարկել «Ղարաբաղի քարտը»
02.10.2015
11:00
Հայ-ադրբեջանական սահմանին և ղարաբաղյան հակամարտության գոտում լարվածության նոր փուլն ունի երեք հիմնական պատճառ: Դրանք են, նավթի գների անկումը, որը բարդ իրավիճակ է ստեղծել նավթադոլարներից կախված Ադրբեջանում, արտաքին խաղացողների ակտիվացումը և Ադրբեջանում սպասվող խորհրդարանական ընտրությունները: Այդ մասին «Մեդիա կենտրոնում» կայացած քննարկմանը հայտարարեցին փորձագետները:

Օրեցօր մեծանում է լարվածությունը հայ-ադրբեջանական սահմանին և ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում: 1994 թվականից՝ զինադադարի կնքումից ի վեր, Ադրբեջանն առաջին անգամ, այնուհետև Հայաստանն ի պատասխան օգտագործեցին խոշոր տրամաչափի հրետանային զենքեր և հրթիռային համակարգեր: Լարվածության մեծացման և կրակահերթերի հետևանքով  զոհ դարձան զինվորականներ ու խաղաղ բնակիչներ:

Ի՞նչ հետևանքներ կունենա հակամարտության շարունակական լարվածությունը, և ի՞նչ հեռանկարներ կան վերջինիս կարգավորման համար. այս և այլ հարցերի շուրջ «Մեդիա կենտրոնում» Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի հայաստանյան գրասենյակը Հանրային լրագրության ակումբի հետ համատեղ անցկացրեց քննարկում «Լարվածության նոր փուլ հայ-ադրբեջանական սահմանին  և ղարաբաղյան հակամարտության գոտում» թեմայով:

«Հակամարտության գոտում լարվածության կտրուկ աճը պայմանավորված է մի քանի հանգամանքներով: Առաջին, Ադրբեջանում կրճատվում են նավթադոլորների ծավալները, քանի որ արդեն տևական ժամանակ է էներգառեսուրսների գները համաշխարհային շուկայում անկում են ապրել: Այդ երկրի ներսում սկսում են գլուխ բարձրացնել ներքին խնդիրները, որոնցից պետք է շեղել հասարակության ուշադրությունը: Երկրորդ, մեծ դեր ունի Ռուսաստանի գործոնը, որը ցանկանում է հակամարտության գոտի մտցնել խաղաղապահ ուժեր ՀԱԿՊ-ի քողի ներքո: Բաքուն, որ միշտ դեմ է եղել խաղաղապահների տեղակայամանը, այժմ կարծես դեմ չէ և պատրաստ է ՌԴ-ի հետ գնալ գործարքի, քանի որ հստակ պատկերացնում է, որ այս տեսքով ՌԴ-ն երկար չի կարող գոյատևել», - նշեց քննարկմանը մասնակից Քաղաքական եւ միջազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի տնօրեն Աղասի Ենոքյանը:

Նրա խոսքով, խաղաղապահների տեղակայման համար ֆորմալ առիթ կարող է հանդիսանալ կարճատև պատերազմը հակամարտության գոտում, որի ընթացքում Ադրբեջանը կցանկանա որոշակի տարածքներ վերցնել իր վերահսկողության տակ: «Այս սցենարի իրականացումը կանխելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի հակամարտության կողմերը և միջնորդները հստակ հայտարարեն ռուսական խաղաղապահների տեղակայման անթույլատրելիության մասին», - նշեց Ենոքյանը:

Աղասի Ենոքյանի կարծիքը չի կիսում Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի ղեկավար Մանվել Սարգսյանը, ում խոսքով պատերազմը սկսելը շատ բարդ որոշում է և միայն Բաքվից չէ կախված: «Պատերազմ կարելի է սկսել, սակայն պարզ չէ, թե այն ինչ ընթացք կունենա: Աշխարհում այժմ բազմաթիվ են օրինակները», - պարզաբանեց նա՝ հավելելով, որ Բաքվի՝ լարվածության աճին միտված քայլերը խոսում են վերջինիս քաղաքականության շարունակման մասին: «Բաքուն դժգոհ է ղարաբաղյան հակամարտության գոտում տիրող իրավիճակից և միշտ պահում է լարվածությունը: Սկզբում օգտագործում էր այդ նպատակի համար դիպուկահարներ, հետո դիվերսիոն խմբեր, այժմ արդեն հրետանի և հրթիռներ», - ասաց Սարգսյանը:

«Ոչ Հայաստանը, ոչ Ադրբեջանը հետաքրքրված չեն Լեռնային Ղարաբաղում լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսմամբ», - հայտարարեց քնարկմանը տեսազանգի միջոցով միացած Քարնեգի հիմնադրամի փորձագետ Թոմաս Դե Վաալը: Նրա խոսքով, Հայաստանին այսօրվա ստատուս-քվոն բավականին ձեռնտու է, իսկ Բաքուն լայնածավալ պատերազմ սկսելու համար համապատասխան ներուժ չունի:

«Լեռնային Ղարաբաղում նոր պատերազմը՝ դա առաջին հերթին մեծ ռիսկեր են Բաքվի ռեժիմի համար: Հայտնի չէ, թե ինչպես կարձագանքի ՌԴ-ը, եթե Ադրբեջանը պատերազմ սկսի: Պետք է նշել, որ հակամարտության գոտում լարվածության աստիճանը զգալիորեն մեծացել է, քանի որ առաջին հերթին Ադրբեջանը ավելացրել է օգտագործվող զենքի տրամաչափը: Այդ հանգամանքը կխոչընդոտի հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը»,- ասաց փորձագետը:

Դե Վաալի խոսքով, այնուամենայնիվ շփման գծում կամ հայ-ադրբեջանական սահմանին լուրջ միջադեպն ամեն ինչ կարող է փոխել: Իրավիճակի վրա, նշում է փորձագետը, կարող է ազդել Հայաստանում և Ադրբեջանում առկա քաղաքական իրավիճակը: «Ընդհանուր տարածաշրջանային քաղաքական համատեքստը վատանում է: Սերժ Սարգսյանի կառավարման երկրորդ ժամկետն ավարտվում է, Ադրբեջանում անհասկանալի իրավիճակ է նավթի գների անկման ֆոնին: Իշխանությունը պահելու ցանկությունը մեծ է երկու կողմերում: Այս առումով վտանգ կա, որ կողմերն այդ նպատակին հասնելու համար կարող են խաղարկել Ղարաբաղի քարտը», - եզրափակեց նա:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Հայաստանում ամուսնական զույգերը պլանավորում են շատ, բայց ունենում քիչ երեխաներ. ՄԱԿ 2017թ. ուսումնասիրություն
11.07.2018
12:00
Հուլիսի 11-ին Բնակչության համաշխարհային օրը Մեդիա կենտրոնում ներկայացվեց ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացված ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ուսումնասիրության արդյունքները:
Նոր քաղաքապետ, թե՞ նոր ավագանի
11.07.2018
11:00
Հուլիսի 9-ին Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հրաժարական ներկայացնելուց հետո ապագա քաղաքապետի ընտրության հետ կապված անորոշ իրավիճակ է ստեղծվել։
«Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց
10.07.2018
12:30
Հուլիսի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց» թեմայով:
«Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց
10.07.2018
12:30
Հուլիսի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Եկեղեցին պետությունից անջատ է, իսկ պետությունը՝ եկեղեցու՞ց» թեմայով:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ