«Գործելով միասին» ծրագիրը ի նպաստ հայ և թուրք ժողովուրդների մերձեցմանը
22.09.2015
14:00
«Գործելով միասին» հայ-թուրքական հաշտեցման ծրագրի շրջանակներում 20 երիտասարդ և երկու գրող Հայաստանից ու Թուրքիայից մասնակցում են 1915 թվականի ճանապարհները հետագծող ուղևորությանը՝ անդրադառնալով Հայոց Ցեղասպանության և փրկության ճամփաներին:

Ծրագրի շրջանակում մասնակիցները այցելել են Հայաստան, հաջորդիվ` Թուրքիա: Հայաստանում խումբը աշխատել է Գյումրիում, Թալինում, Էջմիածնում, Երևանում և մի շարք գյուղերում՝ ընտանեկան պատմություններ գրանցելով 20-րդ դարի սկզբին Ռուսական կայսրության մաս կազմող Արևելյան Հայաստանում փրկություն գտած վերապրածների սերունդներից:

«Թեև Հայաստանի և Թուրքիայի միջև դիվանագիտական գործընթացը, որ սկսվել էր 2009թ.-ին, կասեցվեց, այնուամենայնիվ մենք գտնում ենք, որ քաղաքական մակարդակում կարևոր է շփման պահպանությունը: «Գործելով միասին» ծրագիրը կազմակերպված է, որպեսզի երկու հասարակությունների երիտասարդները միասին ժամանակ անցկացնեն և խոսեն պատմության դժվար դրվագների մասին: Ես համոզված եմ, որ այս տիպի հանդիպումները Հայաստանում և Թուրքիայում պիտի նպաստեն ժողովուրդների մերձեցմանը»,- այսօր Մեդիա կենտրոնում «Գործելով միասին» հայ-թուրքական հաշտեցման ծրագրին նվիրված ասուլիսին ասաց ՀՀ-ում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մաթիաս Քիեսլերը:

Նրա կարծիքով՝ միայն դիվանագիտական ջանքերը բավարար չեն հաջողության համար:

«Այդ ջանքերը կարող են դրական արդյունք տալ, երբ երկու երկրների հասարակությունները ներգրավված են այս գործում: Բոլորս էլ գիտենք, որ զգացմունքայնությունն այս հարցերում միայն կարող է խանգարել»,-հավելեց դեսպանը:

Ասուլիսի բանախոս Դի-Վի-Վի Ինթերնեյշնալ կազմակերպության տարածաշրջանային գրասենյակի տնօրեն Մաթիաս Քլինգենբերգը, ներկայացնելով ծրագիրը, նշում է, որ այն 5  հիմնական բաղադրիչից է բաղկացած:

«Առաջինն Աճող արխիվի գաղափարն է: Այն արխիվային ցուցահանդես է, որը մենք հավաքագրում ենք մեր ամբողջ ճանապարհորդության ընթացքում: Այնտեղ կարող են լինել մարդկանց պատմություններ, նկարներ, իրեր. այս բոլորը ցեղասպանության և ներկայիս իրողության մասին պատմելու մի ձև է»,- ասում է Մաթիաս Քլինգենբերգը:

Ծրագրի մյուս բաղադրիչն է Հայաստանից և Թուրքիայից երկուական գրողի ներգրավվածությունը: Նրանք մասնակիցների հետ անցնում են ամբողջ ճանապարհը և օրագրային գրառումներ են կատարում, որոնք հետագայում պիտի վերածվեն գրքի:

3-րդ բաղադրիչը հանրային միջոցառումներն են`ցուցահանդեսներ, քննարկումներ, բեմականացումներ:

Մյուս բաղադրիչը ճանապարհային ամսագիրն է: Այն պատրաստվում, գրվում և տպագրվելու է ճանապարհի ընթացքում, որտեղ ներառվելու են այն հանդիպումներն ու  մարդկանց հետ ծանոթությունները, որոնք ունեցել է խումբը:

«Վերջին բաղադրիչը բանավոր պատմության բաղադրիչն է. ծրագրի մասնակիցները ծրագրով նախատեսված վայրերում հանդիպում են մարդկանց, նրանց տուն են այցելում և գրառում նրանց անձնական կամ ընտանեկան պատմությունները, որը ևս կարևոր է իրողությունը և երկիրը հասկանալու համար»,- ասում է Մաթիաս Քլինգենբերգը:

Դի-Վի-Վի Ինթերնեյշնալի ներկայացուցիչ Այշե Օքթամը (Թուրքիա) կարծում է, որ հայ-թուրքական հարաբերություններում թուրքական կողմը պետք է առաջին քայլն անի և ասի, որ ճանաչում է ցեղասպանությունը:

Այշե Օքթամը վստահություն է հայտնում. «Մենք որպես Թուրքիայի քաղաքացիներ, եթե ճանաչում ենք ցեղասպանությունը և աշխատում ենք այս ուղղությամբ, ապա ցանկացած երկրի ցանկացած կառավարություն ստիպված պետք է լինի ճանաչել ցեղասպանությունը»:

Ասուլիսի մասնակից, «Հազարաշեն» ազգաբանական հետազոտությունների հայկական կենտրոնի ներկայացուցիչ Հայկակ Արշամյանը վստահություն է հայտնում, որ որքան շատ լինեն նման ծրագրերը հասարակության տարբեր շերտերում, այնքան հասարակությունների միջև երկխոսությունը առաջընթաց կապրի:

«Թուրքիան տարածաշրջանում վարում է ոչ միայն չհաշտեցման քաղաքականություն, այլև նույնիսկ ավելի բորբոքում է տարածաշրջանում տարբեր երկրների և ժողովուրդների միջև խմորումները: Բայց ամենակարևորն այն է, որ նույնիսկ այս ծրագրի շրջանակներում, երբ որ հանդիպում են Հայաստանից և Թուրքիայից երիտասարդներ, նրանց միջև անմիջապես հաստատվում է կապը և նրանք կարողանում են միմյանց հետ երկխոսել, աշխատել, ընկերանալ,- նշում է Հայկակ Արշամյանը, - և ավելացնում,- 21-րդ դարում փակ սահմաններ չեն կարող լինել»:

Թուրքիայից տեսազանգի միջոցով ասուլիսին միացած Պատմության հիմնադրամի ներկայացուցիչ  Օզլեմ Չայքենդը կարևորում է ծրագրի իրագործումը երկխոսության և մարդկանց միջև կապերի ստեղծման առումով: «Մեզ համար շատ կարևոր էր սովորական մարդկանց հիշողությունների գրանցումը, մարդկանց պատմություններ լսելը և հատկապես այն մարդկանց, ովքեր ապրել են ցեղասպանությունը»,- ասում է Օզլեմ Չայքենդը:

Ասուլիսի ընթացքում դեսպան Մաթիաս Քիեսլերը անդրադարձավ նաև Գերմանիայում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացին. «2015 թվականը շատ կարևոր է Հայաստանի համար։ Գերմանիայի նախագահն արտահայտվել է այս առիթով։ Այն, ինչ որ մենք հիմա չունենք, դա Գերմանիայի պառլամենտի որոշումն է։ Որքանով ես տեղյակ եմ, աշնանը ճանաչման օրինագիծը կքննարկվի Բունդեսթագում, այժմ լսումներ են ընթանում։ Այս թեման շատ կարևոր է Գերմանիայի տարբեր ոլորտների համար»։

Հաջորդ տարի «Գործելով միասին» ծրագրի մասնակիցները  կաշխատեն Թուրքիայում՝ փորձելով փնտրել և փաստագրել հայության գոյության, կյանքի ու ոչնչացման հետքերը տարբեր էթնիկ, կրոնական ու մշակութային պատկանելություն ունեցող մարդկանց կոլեկտիվ հիշողության մեջ: Ի թիվս այլ կանգառների, Թուրքիայում նախատեսվում է այցելություն Ստամբուլի Հայդար Փաշա երկաթուղային կայարան որտեղից հայ մտավորականները աքսորվել են 1915թ. ապրիլի 24-ին  և Անկարայի մերձակայքում գտնվող Այաշ, որը համակենտրոնացման վայր է եղել:

«Գործելով միասին» ծրագիրը Դի-Վի-Վի Ինթերնեյշնալի և իր գործընկերների՝ «Պատմության հիմնադրամի» (Tarih Vakfı) ու «Հազարաշեն» ազգաբանական հետազոտությունների հայկական կենտրոնի միացյալ նախաձեռնությունն է: Ծրագիրը ֆինանսավորվում է Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարության կողմից:

Արփինե Արզումանյան, «Մեդիա Կենտրոն» ծրագրի կայքի խմբագիր:

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arpinearzumanyan@pjc.am հասցեին:

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Գործարկվում է «Տվյալների պաշտպանության ընդհանուր կարգավորում»-ը. ինչպիսի՞ փոփոխություններ են սպասվում»
23.05.2018
12:00
Մայիսի 23-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Գործարկվում է «Տվյալների պաշտպանության ընդհանուր կարգավորում»-ը. ինչպիսի՞ փոփոխություններ են սպասվում» թեմայով:

«Բնապահպանության խնդիրներն ու ռիսկերը. առաջարկներ ուղղված նոր կառավարությանը»
22.05.2018
11:00
Բնապահպանության ոլորտում առկա խնդիրների, լուծումների և նոր կառավարությանն ուղղված իրենց առաջարկների մասին մայիսի 22-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցած քննարկմանը բարձրաձայնեցին բնապահպանները:
Հեռարձակվող ԶԼՄ-ների գործունեության և մեդիա ոլորտում բարեփախումների անհրաժեշտություն. Առաջարկներ ուղղված նոր կառավարությանը
21.05.2018
13:00
Հեռարձակվող ԶԼՄ-ների գործունեության և մեդիա ոլորտում բարեփոխումների անհրաժեշտության վերաբերյալ մայիսի 21-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում, որին մասնակցում էին Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նավասարդյանը, Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը և ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամ Արմեն Մկրտչյանը:
«Այլընտրանքային հանրակրթության աջակիցների միության» ստեղծման ազդարարում
21.05.2018
12:00
Մայիսի 21-ին «Մեդիա Կենտրոնում» տեղի ունեցավ ասուլիս, որի ընթացքում ՀՀ կրթական ոլորտի ներկայացուցիչները ազդարարեցին «Այլընտրանքային հանրակրթության աջակիցների միության» ստեղծման մասին, կներկայացնեն ձևավորված միության կազմը, նպատակներն ու գործառույթները։
Թավշյա հեղափոխություն. մշակութաբանական փոփոխություններ
18.05.2018
11:00
Մշակութաբանական ի՞նչ փոփոխություններ են ակնկալվում թավշյա հեղափոխությունից: Ինչպե՞ս կառուցել ժողովրդին ծառայելու այլ մոդել, ինչպե՞ս պաշտոնյա-քաղաքացի հարաբերությունները պարզեցնել, ստեղծել կառավարման մարդակենտրոն քաղաքականություն։ Ի՞նչ փոփոխություններ են անհրաժեշտ հասարակության մեջ վարքագծային փոփոխությունների հասնելու համար:
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ