Ի՞նչ տնտեսական հնարավորություններ կընձեռի Հայաստանին Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների վերացումը
17.07.2015
12:00
Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների վերացումը կհանգեցնի Իրանի դիրքերի ուժեղացմանը տարածաշրջանում և դրական ազդեցություն կունենա Հայաստանի որոշ ոլորտների վրա հայ-իրանական հարաբերությունների կոնտեքստում:

Հուլիսի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում»  «Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցները կհանվեն. ի՞նչ զարգացումների կբերի այն տարածաշրջանում» թեմայով քննարկմանը մասնակցում էին քաղաքական գիտությունների թեկնածու Սևակ Սարուխանյանը, ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոնի վարիչ, իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը, ԱԺ ՕԵԿ խմբակցության պատգամավոր Լևոն Դոխոլյանը:

Վարդան Ոսկանյանն ասում է, որ Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների հանումը և  Իրանի լիակատար վերադարձը որպես միջազգային հանրության լիիրավ անդամ, բավականին կփոխի իրավիճակը Մերձավոր Արևելքում:

«Տարածաշրջանում կմեծանա իրանական ազդեցությունը սկսած Իրաքից վերջացրած սիրիական թնջուկով: Այս գիծը Իրանը շարունակելու է կախված  նաև գաղափարական իմաստով՝ իսլամը արտահանելու տեսանկյունից: Լինելով շիայական աշխարհի առաջնորդ՝ Իրանը իր ազդեցությունը ընդլայնելու է: Սա ինչ- որ առումով ձեռնտու է նաև Արևմուտքին, որովհետև Արևմուտքը չի կարողանում կառավարել իրավիճակը»,-ասում է Ոսկանյանը:

Նա հավելում է, որ Թուրքիան կարճաժամկետ հեռանկարում Իրանի հետ տնտեսական համագործացությունից կշահի, բայց երկարաժամկետ հեռանկարում կստանա խոշոր մրցակից, հզոր ներուժով, որը իրեն կգերազանցի:

Սևակ Սարուխանյանը կարծում է, որ Հայաստանի համար տնտեսական խոշոր ակնկալիքներ այս մերձեցումից սպասել չի կարելի, թեև որոշակի ոլորտների համար որոշակի ազդեցություն կունենա:

«Առաջինը՝ գյուղատնտեսության և  անասնապահության: Քանի որ Հայաստանում մինչև Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառումը բավականին մեծ ֆերմերային ներդրումներ են կատարվել ոչխարաբուծության մեջ, որը ուղղված  է եղել դեպի իրանական շուկա արտահանմանը, հետո արտահանումը կասեցվել է Իրանի ներսում արտարժույթային ճգնաժամի պատճառով: Բայց հիմա գյուղատնտեսության և  անասնապահության ոլորտում լուրջ փոփոխություններ և տենդեցներ կլինեն»,-նշեց Սարուխանյանը:

Նրա կարծիքով՝ կարող է իրականացվել նաև նոր բարձրավոլտ էլեկտրագծի կառուցումը դեպի Իրան:

«Քանի որ դա բխում է և Իրանի, և Հայաստանի շահերից: Բայց խոշոր նախագծերը, օրինակ՝ երկաթուղու կառուցումը, անմիջականորեն պատժամիջոցների հետ կապված չէ, քանի որ դրանց ներդրումների հիմնական մասը ակնկալվում էր իրականցնել ոչ թե Իրանի, այլ Հայաստանի տարածքում երրորդ երկրների ընկերություների կողմից, և դա անմիջականորեն Իրանի սոցիալ-տնտեսական վիճակի հետ կապված չէր»,-նշում է Սարուխանյանը:

Քննարկման մասնակից, ԱԺ ՕԵԿ պատգամավոր Լևոն Դոխոլյանը կարծում է, որ Իրանը Ռուսաստանից հետո կարող է երկրորդ խոշոր շուկան հանդիսանալ Հայաստանի համար:

«Գյուղատնտեսության ոլորտում մենք ունենք այդ տենդենցը: Մեր արտադրանքի որակական հատկանիշները նկատի ունենալով, մենք կարող ենք արտահանել, բայց այստեղ խնդիրը բիզնես ֆորումների, սերտիֆիկացման համակարգի, ճանապարհային խնդիրների մեջ է, մենք պետք է հանենք խնդիրների փաթեթ և փորձենք քայլ առ քայլ այդ խնդիրներին լուծում տալ»,-նշեց Դոխոլյանը:

Հակադարձելով ՕԵԿ պատգամավորին՝ Սարուխանյանն ասաց, որ Իրանը տարեց տարի մրցունակ երկիր է  դառնում, և Հայաստանը դեպի Իրան ապրանքներ արատահանելու մեծ պոտենցիալ չունի:

«Որովհետև Հայաստանի տնտեսության հիմքը այն է, ինչ որ կա: Հայաստանը արդյունաբերական պետություն չէ, և ցավոք սրտի, մենք ունենք արդյունաբերության փոքր ոլորտ: Իսկ Իրանը արդյունաբերապես արագ զարգացող երկիր է և նույնը կարող եմ ասել Իրանի գյուղնատնտեսության ոլորտի համար: Այս առումով չպետք է գերագնահատել Հայաստանի հնարավորությունները»,-ընգծեց Սարուխանյանը:

Ըստ նրա՝ ավելի շատ պետք է ուշադրություն դարձնել Հայաստանում իրանական ներդրումներին, հատկապես քիմիական արդյունաբերության ոլորոտում:

Ոսկանյանը հավելեց, որ ամենկարևոր խնդիրը հաղորդակցության ուղիների կարգավորումն է Հայաստանի և Իրանի միջև,  հյուսիս-հարավ ավտոմայրուղու կառուցումը և երկաթուղու կառուցման նախագծի իրականացումը:

«Հաջորդը՝ կրթության ոլորտն է, որը գրավչություն է ներկայացնում իրանցիների համար: Հայկական բուհերը կարող են բավականին մրցակցային պայմաններով հրապուրեն իրանցի ուսանողներին, եթե ստեղծվեն համապատասխան ենթակառուցվածքներ: Հաջորդ կարևոր քայլը այն է, որ մենք կարող ենք ստանձնել միջնորդական դերակատարություն Ռուսաստանի և Իրանի միջև առևտրի մի որոշակի հատված վեցնելով մեզ վրա, որովհետև անկախ ամնե ինչից հայերս ավելի լավ ենք ճանաչում Իրանը հոգեբանության և  մենթալիտետի առումով, ու ավելի հեշտ լեզու կարող ենք գտնել իրանցիների հետ, քան ռուս գործարարը»,-նշում է Ոսկանյանը:

Նրա խոսքով՝ Հայաստանը չունենալով արդյունաբերական հզոր հնարավորություն, կարող է միջնորդական պլատֆորմ և դարպաս հանդիսանալ ԵԱՏՄ-ից Իրան և Իրանից ելք դեպի ԵԱՏՄ, քանի որ Հայաստանը ԵԱՏՄ-ի անդամ երկներից միակն է, որը ունի ցամաքային սահման Իրանի հետ:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

 

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Խորհրդային անցյալի գնահատման տարբերությունները ներկա ու նախկին վերնախավերի մոտ
18.07.2018
11:00
Քաղաքագետ Էդգար Վարդանյանը «Սպիտակեցումից դեպի դատապարտում. մինչհեղափոխական և հետհեղափոխական իշխող քաղաքական վերնախավի մոտեցումները Հայաստանի սովետական անցյալի նկատմամբ» թեմայով հետազոտության արդյունքում հանգել է այն եզրակացությանը, որ խորհրդային ավտորիտար կառավարման վերաբերյալ ներկա ու նախկին իշխանական վերնախավերը բոլորովին տարբեր վերաբերմունք ունեն։
«Հեղափոխություն՝ մշակույթո՞վ, թե՞ առանց մշակույթի»
17.07.2018
17:00
Հուլիսի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Հեղափոխություն՝ մշակույթո՞վ, թե՞ առանց մշակույթի» թեմայով։

«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ». ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար Պյոտր Սվիտալսկի
16.07.2018
11:00
«Մենք հայկական կողմից սպասում ենք կոնկրետ առաջարկներ և գաղափարներ, ԵՄ-ն Հայաստանում կառուցողական է տրամադրված». այս մասին հուլիսի 16-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց ՀՀ-ում Եվրոպական միության պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին:
Նոր «Ընտրական օրենսգիրքը» և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները
13.07.2018
12:30
Հուլիսի 13-ին Մեդիա կենտրոնում տեղի ունեցավ քննարկում՝ «Ընտրական նոր օրենսգիրքը և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները» թեմայով:
«Հայաստանյան թավշյա հեղափոխությունը Ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել»․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպան Ժոնաթան Լաքոտ
12.07.2018
10:30
Հայաստանում գարնանը տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը ֆրանսիայում չափազանց դրական է ընկալվել ու ընդունվել, հատկապես ոգևորիչ էր այն, որ այդ ամենը խաղաղ ու օրինական բնույթ էր կրում․այս մասին հուլիսի 12-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ասաց Հայաստանում Ֆրանսիայի արտակարգ ու լիազոր դեսպան Ժոնաթան Լաքոտը։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ