«Հրապարակի» և «ilur.am»-ի քրեական գործը լուրջ մարտահրավեր է ԶԼՄ-ների համար. փորձագետներ
17.07.2015
11:00
«Հրապարակ» օրաթերթի և «ilur.am» կայքի քրեական գործով լուրջ մարտահրավերի առջև են կանգնում լրագրողական հանրությունն ու ԶԼՄ-ները. վստահեցնում են մեդիա փորձագետներն ու իրավապաշտպանները այսօր «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած քննարկման ժամանակ:

Հիշեցնենք, որ  «ilur.am» կայքի խմբագիր Քրիստինե Խանումյանը մեղադրվում է «ilur.am» կայքում հրապարակված տեղեկատվության աղբյուրը դիտավորությամբ չբացահայտելու, կամ ավելի ստույգ՝ աղբյուրը բացահայտելու մասին դատական ակտը դիտավորյալ չկատարելու մեջ։ Քրիստինե Խանումյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:

Խոսքը վերաբերում է շուրջ մեկ տարի առաջ կայքում հրապարակված այն տեղեկատվությանը, որ Շիրակի արդեն նախկին ոստիկանապետ Վարդան Նադարյանը հարձակվել և բռնություն է գործադրել գյումրեցի ճանաչված ըմբիշ, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն Արթուր Ալեքսանյանի նկատմամբ։

Նույն թեմայով հրապարակման համար դատարանը նաև «Հրապարակ» օրաթերթին էր պարտավորեցրել աղբյուրը բացահայտել։

«Մեդիա կենտրոնի» քննարկման մասնակից, միջազգային իրավունքի մասնագետ Արա Ղազարյանն ասում է, որ դիմել է Սահմանդրական դատարան՝ վիճարկելով քրեական դատավարության նորմերի սահմանադրականության հարցը:

«Ներկայումս սահմանադրական վարույթը ընթացքի մեջ է: Լրատվական աղբյուրների գաղտնիության միջամտությունը պետական մարմինների կողմից համարում եմ արտառոց միջամտություն: Մենք բոլորս գիտենք, թե որքան կարևոր է մամուլի ազատության և հանրության տեղեկատվություն ստանալու իրավունքի համար աղբյուրների գաղտնիությունը, որպեսզի այդ աղբյուրները վստահ լինեն, որ իրենց անձը չի գաղտանզերծվի, հակառակ դեպքում մեկ դեպքը բավարար է, որ ամբողջ դաշտը աղբյուրների հետ դադարի համագործակցել»,-ասում է Ղազարյանը:

Նա նշեց, որ այս գործով ՍԴ-ի կողմից հոկտեմբերի 20-ին նշանակվել է նիստ:

«Դա նշանակում է, որ քրեական գործը, որը հարուցվել է՝ դատական ակտը չկատարելու հիմքով, առնվազն պետք է կասեցվի, հաշվի առնելով որ, ընթացքի մեջ է սահմանադրական վարույթը»,-հավելեց Ղազարյանը:

Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանը ասում է, որ այստեղ շատ լուրջ և վտանգավոր նախադեպ է ստեղծվում:

«Գործող «Զանգվածային լրատվության» մասին օրենքի դրույթները հստակ սահմանում են, թե ինչպես կարելի է  բացահայտել աղբյուրը:  Այստեղ խոսքը կարող է գնալ ծանր, կամ առանձնապես ծանր հանցագործությունները բացահայտելու մասին: Բայց այս դեպքը, որ տեղի է ունեցել Գյումրիում, ամենևին էլ չի ձգում ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության: Այդ միջադեպի մասին խոսում էր ամբողջ Գյումրին, այստեղ խոսքի ազատության շահը, իրավունքը, շատ ավելի բարձր է, քան այն հանցագործությունը, որ կատարվել է: Այստեղ հասարակական շահը աղբյուրը չբացահայտելն է: Առանց գաղտնի աղբյուրների լրագրություն գոյություն չունի, առավել ևս հետաքննող լրագրություն: Չի կարելի ոտնահարելով օրենքը, միջազգային նորմերը, այդ կարևորագույն իրավունքի պաշտպանությունը, տարօրինակ սկզբունքներ առաջ քաշել ու պնդել, որ աղբյուրը բացահայտեն»,-ասաց Մելիքյանը:

Նա ընդգծում է, որ այս գործը շատ լուրջ մարտահրավեր է լրագրողական հանրության և ԶԼՄ-ների համար և ամբողջ լրագրողական դաշտը, հասարկությունը պետք է համախմբվի պաշտպանելու այս լրագրողների շահերը:

«Լրագրողներ հանուն ապագայի» ՀԿ-ի նախագահ Սուրեն Դեհերյանը , ով նույնպես մասնակցում էր քննարկմանը, ասում է, որ «մեր աղբյուրների համաձայն» տերմինը հայկական մամուլում բավականին հաճախ հանդիպող արտահայտություն է:

«Շատ կան այդպիսի հոդվածներ, բայց այստեղ խնդիրը նախադեպության հարցի մեջ է,: Այս պարագայում կարող էին Գյումրի գնալ ու մի քանի հոգու հետ խոսել և ավելի հեշտ այդ աղբյուրները կբացահայտվեին, քան այսպես: Հիմա այստեղ խնդիրը ի՞նչն է. աղբյու՞րը, թե՞ իրական այդ պատմությունը, կողմերն ու մեղավորները: Արդունքում խոցելին դարձել է լրատվամիջոցը, մյուսները, ովքեր հենց այս բուն միջադեպի մասնակիցներն են, նրանց մասին չի քննարկվում»,-ասաց Դեհերյանը:

Նա խորհուրդ տվեց լրատվամիջոցներին նման դեպքերում մեկ աղբյուրի վրա չհիմնվել, այլ մի քանի աղբյուրից ճշտել տեղեկատվությունը, այնուհետեև հրապարակել, որպեսզի պատասխանատվությունը չընկնի մեկ աղբյուրի վրա:

«Թող փորձեն կողմերից մեկից էլ ինֆորմացիա ստանալ, եթե անգամ նրանք մերժում են, ավելացնեն հոդվածի մեջ, որ մերժել են»,-հավելեց Դեհերյանը:

Մելիքյանն ասում է, որ աղբյուրների բացահայտումը կհանգեցնի անմիջապես լրատվամիջոցների նկատմամբ վստահության  կորստին:

Ըստ նրա՝ մի ամբողջ դաշտ կարող է չլուսաբանվել, եթե լրատավամիջոցները այդ վստահությունը կորցնեն, և գաղտնի աղբյուրները չեն ցանկանա հանրային նշանակության հարցեր պատմել, ներկայացնել րատվամիջոցներին:

«Կարելի է ասել, այս գործից կարող են որոշ լրատվամիջոցներ նաև մտահոգվել նմանատիպ գաղտնի աղբյուրների հետ աշխատելու հարցում»,-հավելեց Դեհերյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

 

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«Փոփոխություններ «Էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկայի մասին» օրենքում․ այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացման հեռանկարները Հայաստանում»
13.12.2017
13:00
Դեկտեմբերի 13-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Փոփոխություններ «Էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկայի մասին» օրենքում․ այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացման հեռանկարները Հայաստանում» թեմայով:
Պատգամավորների վարքն ու խոսքը. էթիկական նորմեր և հանրային ընկալումներ
12.12.2017
12:00
Անցած շաբաթ ՀՀ ԱԺ առողջապահության եւ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, ՀՀԿ խմբակցության անդամ Հակոբ Հակոբյանը «Ժողովուրդ» օրաթերթի հետ զրույցում ասել էր․ «Աղքատը քիչ է ծախսում, հետեւաբար թանկացումը բերում է նրան, որ աղքատը ստիպված ինքնաբուխ ձեւով խուսափելու է թանկացած ապրանքներից:
«Մատչելիության իրավունքը Հայաստանի առողջապահության ոլորտում. առկա մարտահրավերներ, խոչընդոտներ և հաղթահարման ուղիներ»
12.12.2017
11:00
Հայաստանում առողջապահության համընդհանուր հասանելիության համար խոչընդոտները առաջին հերթին ֆինանսական են:
Մարդու իրավունքների խախտումները 2017թ. Հայաստանում
11.12.2017
12:30
Դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրվան նվիրված մամլո ասուլիս, որի շրջանակում «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ-ն ներկայացրեց 2017թ. մարդու իրավունքների խախտումները Հայաստանում:
Ճապոնիայի դեսպան Էյջի Տագուչիի մամլո ասուլիսը Մեդիա կենտրոնում
11.12.2017
11:00
ՀՀ-ում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ն.Գ. Էյջի Տագուչին դեկտեմբերի 11-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ընթացքում շնորհավորեց Հայաստանի Հանրապետությանը Եվրամիության հետ 2017թ. նոյեմբերի 24-ին ստորագրած Համապարփակ և ընդլայնված համաձայնագրի համար: