Դրական քայլ, բայց ռիսկերով լի. հղիության՝ սեռով պայմանավորված ընդհատումները, օրենքով արգելվի
15.07.2015
12:00
Հղիության՝ սեռով պայմանավորված ընդհատումները օրենքով արգելելը, ոլորտի մասնագետները գնահատում են դրական և կարևորագույն քայլ, սակայն միևնույն ժամանակ բարձրաձայնում են հնարավոր ռիսկերի և դրանց կանխարգելման միջոցների մասին:

Այսօր «Մեդիա կենտրոնում» այս թեմայով տեղի ունեցած քննարկմանը մասնակցում էին ՀՀ Առողջապահության նախարարության մայրական և վերարտադրողական առողջության պահպանման բաժնի պետ Գայանե Ավագյանը, ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի գործադիր ներկայացուցիչ Գարիկ Հայրապետյանը, Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի հետազոտությունների և զարգացման բաժնի ղեկավար Վահան Ասատրյանը և Կանանց ռեսուրսային կենտրոնի ծրագրերի ղեկավար Տաթևիկ Աղաբեկյանը:

Նշենք, որ հուլիսի 2-ին ՀՀ կառավարությունը հավանության արժանացրեց «Մարդու վերարտադրողական առողջության եւ վերարտադրողական իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին», ինչպես նաեւ «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքների նախագծերի փաթեթը: Կառավարության հաստատումից հետո, սահմանված կարգով, օրենքի նախագիծը կներկայացվի Ազգային ժողով:

Նախագծով օրենսդրորեն արգելվում է սեռով պայմանավորված հղիության ընդհատումը, որը մինչ օրս բացակայում էր ՀՀ օրենսդրության մեջ: 

««Մարդու վերարտադրողական առողջության եւ վերարտադրողական իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքի 10-րդ հոդվածը, որը վերաբերում է հղիության արհեստական ընդհատմանը, վերախմբագրվել է և առաջարկվել է օրենքով ամրագրել մի շարք կարևոր դրույթներ: Մինչև 12 շաբաթական հղիության ժամկետը, կինը կարող է իր ցանկությամբ ընդհատել իր հղիությունը, բայց առաջ մենք չունեինք գրավոր դիմումի պահանջ:  Այժմ այս օրենքի նախագծով գրավոր դիմում պետք  է ներկայացվի հղիության արհեստական ընդհատման համար»,-ասաց Գայանե Ավագյանը:

Նա նշում է, որ այս օրինագիծը ուղղված է ոչ միայն հղիության՝ սեռով պայմանավորված ընդհատումների նվազեցմանը, այլև ընդհանրապես հղիության արհեստական ընդհատումներին:

«Կնոջը տրամադրվում է 3 օրացույցային օր, որպեսզի կինը լրացուցիչ անգամ մտածի, խորհի իր ցանկության և որոշման մասին: Այդ ընթացքում բժիշկը պետք է անպայման կնոջը տրամադրի հոգեբանական, սոցիալական խորհրդատվություն և փորձի հասկանալ հղիության ընդհատմանը դիմելու պատճառները: Օրենքի նախագծում ամրագրված է նաև պտղի սեռով պայմանավորված հղիությունների ընդհատման արգելքը: Հնարավոր է, որ ոչ միայն 12 շաբաթականում, այլ դրանից առաջ որոշվի պտղի սեռը, բայց այդ դեպքում էլ կարգելվի հղիության ընդհատումը»,-ասում է Ավագյանը:

Գարիկ Հայրապետյանը նշում է, որ ըստ ՄԱԿ-ի 2011-ին կատարած հետազոտության, այս խնդիրը բազմաշերտ է, իսկ պատճառները գալիս են հասարկության մտածելակերպից:

«Ես ուրախ եմ, որ այս երեք տարվա մեջ մենք կարողացանք հասնել մի իրավիճակի, երբ խնդիր ընկալվեց և որոշակի քայլեր կատարվեցին այդ ֆենոմենի դեմ պայքարելու համար, որովհետև կան երկրներ, որտեղ այդ խնդիրը բացահայտելուց մինչև կոնկրետ քայլերի անցնելը տևում է 15-20 տարի: Մեզ մոտ դա տևեց ընդամենը 3 տարի, ինչը ուրախալի փաստ է»,-ասում է Հայրապետյանը:

Ըստ հետազոտության արդյունքների՝ սեռերի անհամամասնությամբ Հայաստանը աշխարհում զբաղեցնում է երրորդ տեղը, Չինաստանից ու Ադրբեջանից հետո:

«Մեզնից հետո Վրաստանն են ու Ալբանիան: Հայաստանում 113 տղա է ծնվում 100 աղջկա հաշվով: 1993 թ-ից մինչ օրս Հայաստանում կա մոտ 50 հազար ավելի շատ ծնված տղա երեխա, քան աղջիկ երեխա»,-հավելում է Հայրապետյանը:

Տաթևիկ Աղաբեկյանն էլ նշում է, որ այս հարցում մեծ դեր ունի մարդկանց մտածելակերպը:

«Ինչու՞ են բոլորը այդքան ջանք գործադրում տղա երեխա ունենալու համար, մինչև անգամ պատրաստ են բազմաթիվ աղջիկ երեխաներից ազատվել գոնե մեկ տղա ունենալու համար: Կարծում եմ,  այստեղ բազմակողմանի աշխատանքի կարիք կա և ավելի շատ կրթական ծրագրերի անհրաժեշտություն: Հույս ունեմ, որ պետությունը ինչ-որ ծրագրեր կձեռնարկի, միգուցե ԿԳՆ-ն իր պատրաստակամությունը կհայտնի ինչ- որ բաներ ձեռնարկելու համար:  Բժիշկները պետք է կրթական, անգամ հոգեբանական աշխատանքներ տանեն և այստեղ ես ունեմ մտավախություններ»,-ընդգծեց Աղաբեկյանը:

Վահան Ասատրյանն ասում է, որ առողջապահության ոլորտի մասնագետները պետք է հղի կնոջը, նրա ընտանիքի անդամներին և հարազատներին նախապես իրազեկեն:

«էթիկայի մասով շատ անելիքներ կան բուժանձնակազմի հետ, թե պետական ծրագրում, թե աջակցության մեխանիզմներում: Առաջիկայում պետք է մասնագետների կարողություների զարգացման աշխատանքներ տարվեն: Հիմքեր կան այս օրինագծով դրական փոփոխություններ ակնկալելու, բայց կան նաև վտանգներ: Ցանկացած առիթով հղիության արհեստական ընդհատումների ազատական օրենսդրությունը սահմանափակելը սովորաբար ռիսկեր է պարունակում: Դա բերում է ոչ անվտանգ աբորտների ընտրությանը, որը մայրական մահացության բարձրացմանը տանող ամենակարճ ճանապարհն է»,-նշեց Ասատրյանը:

Նա հավելեց, որ քանի դեռ օրինագիծը գտնվում է քննարկան փուլում, պետք է չէ բացառել, որ ռադիկալ փոփոխություններ կարող են առաջարկվել:

Առողջապահության նախարարության ներկայացուցիչը նշում է, որ բժշկական փաստաթղթերում պետք է կատարվեն գրառումներ հղիության արհեստական ընդհատումից առաջ և հետո տրամադրված խորհրդատվության մասին:

«Մեր գործընկերները, մանկաբարձ-գինեկոլոգները բոլորը չեն, որ ունեն օրինազանց մարդու վարքագիծ: Հուսով եմ, որ նրանք կհարգեն օրենքի պահաջները և կփորձեն աշխատել օրենքի սահմաներում: Բացի այդ հղիության արհեստական ընդհատումը միանձնյա որոշում չէ, կատարվում են հետազոտություններ, որտեղ ժամկետներ են ֆիքսվում: Կարծում եմ շատ փոքր կլինեն այն խախտումները, որոնց նկատմամբ  մոնիտորինգ կիրականացնի Առողջապահության նախարարության առողջապահական պետական տեսչությունը, որի հիմնական գործառույթներից մեկը օրենքի կիրառման նկատմամբ վերահսկողություն, գնահատում սահմանելն է լինելու»,-նշեց Ավագյանը:

Լիլիթ Առաքելյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Օգտատերերի 97 տոկոսը կողմ է արտահերթ ընտրություններին
16.10.2018
11:24
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու վերաբերյալ ֆեյսբուքյան հարցման արդյունքներով օգտատերերի 90 տոկոսից ավելին ցանկանում են, որ արտահերթ ընտրությունները տեղի ունենան սույն թվականի դեկտեմբերին։
«Արդարությունն ինձ համար մեծագույն արժեք է». Էրիկ Բաբաջանյան՝ ուսանող, կինոօպերատոր
15.10.2018
11:59
Մեդիա կենտրոն նախագիծը սկսում է պատմությունների շարք, որտեղ ներկայացնելու ենք իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնած և հիմնարար ազատությունների համար պայքարած մարդկանց:
Հայաստանում հոգեբուժական կենտրոնները վերակազմավորելու անհրաժեշտություն կա
10.10.2018
13:00
Հայաստանում, ըստ 2017 թ. պաշտոնական տվյալների, կա 52 հազար հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձ, որը 3 տոկոս ավելի է համեմատած 2016 թ. տվյալների հետ:
«2019 թ. պետական բյուջեն ազնիվ, կոնսերվատիվ և իրավիճակային բյուջե է». տնտեսագետներ
09.10.2018
13:00
Հոկտեմբերի 9-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Պետական բյուջե-2019. մարտահրավերներ և հնարավորություններ» թեմայով։
Գործող խորհրդարանը չի ներկայացնում հանրության կամարտահայտությունը
05.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 5-ին Գյումրիում, Շիրակի պետական համալսարանում կազմակերպված «Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման տարբերականներն ու մեխանիզմենրը» թեմայով հանրային քննարկամն ընթացքում բանախոսները խոսեցին արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների անհրաժեշտության ու գործող խորհրդարանը ցրելու տարբերակաների մասին։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ