ԵԱՏՄ-ը Հայաստանի համար տնտեսական հետաքրքրություն չի ներկայացնում
10.07.2015
13:00
Թեև Հայաստանը կես տարուց ավել է, ինչ հանդիսանում է Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) անդամ, սակայն ապրանքաշրջանառությունը այդ կազմակերպության երկրների, հատկապես՝ Ռուսաստանի հետ շարունակվում է կրճատվել: Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալներով, միայն այս տարվա հունվար-հունիս ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ ապրանքաշրջանառությունը Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև կրճատվել է ավելի քան երկու անգամ՝ 535 մլն դոլարից հասնելով 242 մլն դոլարի:

Փորձագետներն այն բացատրում են Ռուսաստանի տնտեսությունում նավթի գների անկման և արևմտյան պատժամիջոցներով պայմանավորված առկա ռեցեսիոն միտումներով՝ տնտեսական անկում և ռուբլու կտրուկ, գրեթե 100 տոկոսանոց արժեզրկում: Երկու երկրների մեջ ապրանքաշրջանառության համար քիչ խնդիրներ չեն ստեղծում նաև բյուրոկրատական քաշքշուկները, որոնց բախվում են Հայաստանցի արտահանողները հատկապես Ռուսաստանի սահմանը հատելիս: «Եվրասիական տնտեսական միությանն անդամակցելուց հետո արտահանողների համար գրեթե ոչինչ չի փոխվել: Ինչպես առաջ, այնպես էլ հիմա նույն գումարն արժե Հայաստանից Ռուսաստան բեռների արտահանման ձևակերպումներ կատարելը:  Կրճատվել է միայն մեկ փաստաթուղթ: Այլևս ապրանքի ծագման սերտիֆիկատ հարկավոր չէ ձեռք բերել: Մնացած ողջ փաստաթղթաբանությունը պահպանվել է», - հայտարարեց Հայաստանի արտահանողների միության նախագահ Րաֆֆի Մխչյանը:

«Մեդիա կենտրնում» հուլիսի 10-ին Րաֆֆի Մխչյանի, տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանի և Հայաստանի գործատուների միության նախագահ Գագիկ Մակարյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ  «Ապրանքաշրջանառությունը Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև. խնդիրներ և հեռանկարներ» թեմայով Երևան-Մոսկվա տեսակամուրջ-քննարկում: Մոսկվայից քննարկմանը միացել էին ԵվրԱզԵս ինստիտուտի գիտական խորհրդի նախագահ Վլադիմիր Լեպյոխինը, ՌԴ ԳԱԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատողներ Արտյոմ Պիլինը և Մարիա Իլինան:

Մարիա Իլինայի կարծիքով Հայաստանը կարող է օգտվել Ռուսաստանի շուկայում ստեղծված իրավիճակից՝ սեփական արտադրության ապրանքների դիրքերն ամրապնդելու համար: «Ռուսաստանը, Արևմուտքի պատժամիջոցներին ի պատասխան, կիրառել է սեփական պատժամիջոցները՝ սահամանփակելով մի շարք երկրներից պարենային ապրանքների ներկրումը: Հայաստանը կարող է օգտվել ստեղծված իրավիճակից, ավելացնել արտահանման ծավալները՝ շուկայում առաջացած պահանջարկը բավարարելու համար», - նշեց ռուսաստանցի փորձագետը, որպես առավել հեռանկարային առևտրի ուղղություն նշելով մշակված կաշվի, ոսկյա զարդերի և գույղմթերքի արտահանումը:

Արտահանման ժամանակ Լարսի անցակետում փաստաթղթեր ձևակերպելիս առաջացած խնդիրները, ըստ Վլադիմիր Լեպյոխինի, պայմանավորված է հենց Ռուսաստանի հակաարևմտյան պատժամիջոցներով: Արևմուտքի մի շարք երկրների հանդեպ պատժամիջոցներ կիրառելիս առաջացավ իրավիճակ, երբ մի շարք ապրանքներ, որոնց ներմուծումն արգելքի տակ է, արդյունքում հայտնվեցին ՌԴ շուկայում երրորդ երկրի՝ Բելառուսի, միջոցով: Հենց այդ հանագամանքով է պայմանավորված, նշում է բանախոսը, մաքսային որոշակի ձևակերպումների խստացումը: «Հասկանալի է, որ դա անհարմարություններ է առաջացնում, բայց խնդիրը գտնվում է ԵԱՏՄ անդամ երկրների նախագահների և Եվրասիական հանձնաժողովի ուշադրության կենտրոնում: Կարծում եմ այն լուծում կստանա, ուղղակի ժամանակ է պետք», - հավելեց Լեպյոխինը:

Միևնույն ժամանակ նա համոզված է, որ Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում ապագայում ավելի հեշտ կլինի աշխատել: «Միությունը նոր է կայանում, դեռ խնդիրներ կան, բայց դրանք լուծելի են», - հավաստիացրեց փորձագետը:

ՌԴ ԳԱԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատողներ Արտյոմ Պիլինը ներկայացրեց Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալների կրճատման պատճառները: Հայաստանից Ռուսաստան արտահանումն այս տարվա հունվար-հունիս ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, ըստ վիճակագրական տվյալների, կրճատվել է մոտ 30 անգամ՝ 106 մլն դոլարից հասնելով 3 մլն-ի: «Արտահանման կրճատում իհարկե կա, բայց սա իրական պատկերը չէ, քանի որ արտահանված բեռների մեծ մասը չի գրանցվել: Սա տեխնիկական խնդիր է: Ամեն դեպքում արտահանման ծավալները, ըստ իս, կրճատվել են մոտ երկու անգամ», - հավելեց նա:

Հայաստանից Ռուսաստան արտահանման ծավալների կրճատումը, ըստ նրա, պայմանավորված է ՌԴ տնտեսության անկմամբ և ռուբլու արժեզրկմամբ:

Պիլինի հետ համաձայնեց տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը՝ նշելով, որ ռուբլու արժեզրկումն արտահանման ծավալների կրճատումից բացի ևս մեկ խնդիր է ստեղծել հայաստանցի արտադրողների համար: «Ռուսական ռուբլու արժեզրկումը հանգեցրել է նրան, որ ՌԴ-ից Հայաստան են ներմուծվում սպառողների համար ավելի հարմար գներով  ապրանքներ, որոնք արտադրում են նաև հայրենական գործարարները: Արդյունքում բավական անբարենպաստ վիճակում են հայտնվել տեղական արտադրողները», - նշեց Խաչատրյանը:

Տնտեսագետը համոզված է, որ Եվրասիական տնտեսական միությունում պետք է առաջ գային վերոնշյալ խնդիրները, քանի որ Հայաստանի անդամակցությունն այդ կազմակերպությունը պայմանավորված էր ոչ թե տնտեսական, այլ աշխարհաքաղաքական նպատակահարմարությամբ: «Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ է դարձել՝ աշխարհաքաղաքական, անվտանգության հետ կապված հարցերից ելնելով: Ուստի այստեղ խոսել տնտեսական օգուտների մասին այդքան էլ տեղին չէ: Դրանք ուղղակի չկան: Այժմ մեծ տնտեսական դիվիդենտների մասին պետք չէ խոսել: Ուղղակի անհրաժեշտ է մարդկանց համար հարմար պայմաներ ստեղծել բեռնափոխադրումներ կատարելիս: Օրինակ, անել այնպես, որպեսզի արտահանողը շատ արագ հատի Ռուսաստանի սահմանը, չմտնի կոռուպցիոն սխեմաների մեջ և օրերով չսպասի Լարսի անցակետում», - պարզաբանեց նա:

ԵԱՏՄ-ն, ըստ Գագիկ Մակարյանի, Հայաստանի համար մեծ տնտեսական հետքրքրություն չի ներկայացնում որպես միություն: «Այնտեղ Երևանի համար եղել ու շարունակում է մնալ որպես հիմնական գործընկեր Ռուսաստանը, որը Եվրամիությունից հետո Հայաստանի երկրորդ առևտրային գործընկերն է: Ղազախստանի և Բելառուսի հետ մեր առևտրաշրջանառությունը համապատասխանաբար կազմում է 0,2 և 0,8 տոսկոս: Ռուսաստան է արտահանվում Հայաստանում արտադրված գյուղատնտեսական ծագման ապրանքների մեծ մասը: Այդպիսին էր վիճակը նաև ԱՊՀ շրջանակներում: Եվրասիական տնտեսական միությունը մեծ առավելություններ չի տալիս», - նշեց Մակարյանը:

Նրա կարծիքով, ռուբլու արժեզրկումը հանգեցրեց նրան, որ Հայաստանի շատ արտադրողներ իրենց արտադրանքի համար հումքը կամ այլ պարագաներ ձեռք են բերում Ռուսաստանից: «Սա հետևանք է Հայաստանում ռուբլու մեծ քանակի առկայության, որը կուտակվում է առևտրից ու Ռուսաստանից եկող տրանսֆերտներից, ինչը ՀՀ տնտեսությունը չի կարող կլանել: Ուստի հայ արտադրողները ստիպված են ձեռք բերել որոշակի արտադրության համար անհրաժեշտ պարագաներ, ասենք՝ շշեր, Ռուսաստանից, այն դեպքում, երբ Հայաստանում կան որակյալ ձեռնարկություններ, որոնք հիմա վնասներ են կրում», - պարզաբանեց նա:   

Բանախոսի կարծիքով Ռուսաստան-Հայաստան ապրանքաշրջանառության ակտիվացման տարբերակներից է քվոտավորված առևտուրը: «Ասենք՝ Հայաստանում արտադրվում են ինչ-որ ապրանքներ, որոնք Ռուսաստանը ձեռք է բերում կոնկրետ քանակով», - եզրափակեց Մակարյանը:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Արդյո՞ք պետությունը հրաժարվում է իր պարտավորություններից. ՊՆ նախարարի դրամահավաքության կոչը զինծառայողների բուժման համար
17.01.2018
12:00
Հունվարի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Արդյո՞ք պետությունը հրաժարվում է իր պարտավորություններից. ՊՆ նախարարի դրամահավաքության կոչը զինծառայողների բուժման համար» թեմայով:
«Քաղաքացիական հասարակության նկատառումները դատական և քրեական օրենսգրքերի նախագծերի վերաբերյալ». հանրային քննարկում
16.01.2018
10:00
Հունվարի 16-ին ԴաբըլԹրի բայ Հիլթոն Երևան հյուրանոցի Միլանո սրահում Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստան կազմակերպությունն իր իրավական ծրագրերի շրջանակներում ստեղծված Արդարադատության խմբի հետ համատեղ անցկացրեց «Քաղաքացիական հասարակության նկատառումները դատական և քրեական օրենսգրքերի նախագծերի վերաբերյալ» հանրային քննարկում:
«Հայացք Իրանին․ բողոքի հանրահավաքների պատճառներն ու հետևանքները»
10.01.2018
11:00
Հունվարի 10-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Հայացք Իրանին․ բողոքի հանրահավաքների պատճառներն ու հետևանքները» թեմայով:
Ճապոնական թեյախմություն և մշակութային զրույցներ
28.12.2017
19:00
Ամանորյա տոներին ընդառաջ Հանրային Լրագրության Ակումբում իրականացվեց ճապոնական թեյախմություն և մշակութային զրույցներ:
«2017 թ. արտաքին քաղաքականության ամփոփում և Արցախի հակամարտության կարգավորման հեռնակարները»
28.12.2017
11:00
Դեկտեմբերի 28-ին «Մեդիա կենտրոնում» (հասցե՝ Սարյան 12, 3-րդ հարկ) տեղի ունեցավ քննարկում «2017 թ. արտաքին քաղաքական զարգացումների ամփոփում և Արցախի հակամարտության կարգավորման հեռնակարները» թեմայով: