ԵԱՏՄ-ը Հայաստանի համար տնտեսական հետաքրքրություն չի ներկայացնում
10.07.2015
13:00
Թեև Հայաստանը կես տարուց ավել է, ինչ հանդիսանում է Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) անդամ, սակայն ապրանքաշրջանառությունը այդ կազմակերպության երկրների, հատկապես՝ Ռուսաստանի հետ շարունակվում է կրճատվել: Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալներով, միայն այս տարվա հունվար-հունիս ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ ապրանքաշրջանառությունը Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև կրճատվել է ավելի քան երկու անգամ՝ 535 մլն դոլարից հասնելով 242 մլն դոլարի:

Փորձագետներն այն բացատրում են Ռուսաստանի տնտեսությունում նավթի գների անկման և արևմտյան պատժամիջոցներով պայմանավորված առկա ռեցեսիոն միտումներով՝ տնտեսական անկում և ռուբլու կտրուկ, գրեթե 100 տոկոսանոց արժեզրկում: Երկու երկրների մեջ ապրանքաշրջանառության համար քիչ խնդիրներ չեն ստեղծում նաև բյուրոկրատական քաշքշուկները, որոնց բախվում են Հայաստանցի արտահանողները հատկապես Ռուսաստանի սահմանը հատելիս: «Եվրասիական տնտեսական միությանն անդամակցելուց հետո արտահանողների համար գրեթե ոչինչ չի փոխվել: Ինչպես առաջ, այնպես էլ հիմա նույն գումարն արժե Հայաստանից Ռուսաստան բեռների արտահանման ձևակերպումներ կատարելը:  Կրճատվել է միայն մեկ փաստաթուղթ: Այլևս ապրանքի ծագման սերտիֆիկատ հարկավոր չէ ձեռք բերել: Մնացած ողջ փաստաթղթաբանությունը պահպանվել է», - հայտարարեց Հայաստանի արտահանողների միության նախագահ Րաֆֆի Մխչյանը:

«Մեդիա կենտրնում» հուլիսի 10-ին Րաֆֆի Մխչյանի, տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանի և Հայաստանի գործատուների միության նախագահ Գագիկ Մակարյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ  «Ապրանքաշրջանառությունը Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև. խնդիրներ և հեռանկարներ» թեմայով Երևան-Մոսկվա տեսակամուրջ-քննարկում: Մոսկվայից քննարկմանը միացել էին ԵվրԱզԵս ինստիտուտի գիտական խորհրդի նախագահ Վլադիմիր Լեպյոխինը, ՌԴ ԳԱԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատողներ Արտյոմ Պիլինը և Մարիա Իլինան:

Մարիա Իլինայի կարծիքով Հայաստանը կարող է օգտվել Ռուսաստանի շուկայում ստեղծված իրավիճակից՝ սեփական արտադրության ապրանքների դիրքերն ամրապնդելու համար: «Ռուսաստանը, Արևմուտքի պատժամիջոցներին ի պատասխան, կիրառել է սեփական պատժամիջոցները՝ սահամանփակելով մի շարք երկրներից պարենային ապրանքների ներկրումը: Հայաստանը կարող է օգտվել ստեղծված իրավիճակից, ավելացնել արտահանման ծավալները՝ շուկայում առաջացած պահանջարկը բավարարելու համար», - նշեց ռուսաստանցի փորձագետը, որպես առավել հեռանկարային առևտրի ուղղություն նշելով մշակված կաշվի, ոսկյա զարդերի և գույղմթերքի արտահանումը:

Արտահանման ժամանակ Լարսի անցակետում փաստաթղթեր ձևակերպելիս առաջացած խնդիրները, ըստ Վլադիմիր Լեպյոխինի, պայմանավորված է հենց Ռուսաստանի հակաարևմտյան պատժամիջոցներով: Արևմուտքի մի շարք երկրների հանդեպ պատժամիջոցներ կիրառելիս առաջացավ իրավիճակ, երբ մի շարք ապրանքներ, որոնց ներմուծումն արգելքի տակ է, արդյունքում հայտնվեցին ՌԴ շուկայում երրորդ երկրի՝ Բելառուսի, միջոցով: Հենց այդ հանագամանքով է պայմանավորված, նշում է բանախոսը, մաքսային որոշակի ձևակերպումների խստացումը: «Հասկանալի է, որ դա անհարմարություններ է առաջացնում, բայց խնդիրը գտնվում է ԵԱՏՄ անդամ երկրների նախագահների և Եվրասիական հանձնաժողովի ուշադրության կենտրոնում: Կարծում եմ այն լուծում կստանա, ուղղակի ժամանակ է պետք», - հավելեց Լեպյոխինը:

Միևնույն ժամանակ նա համոզված է, որ Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում ապագայում ավելի հեշտ կլինի աշխատել: «Միությունը նոր է կայանում, դեռ խնդիրներ կան, բայց դրանք լուծելի են», - հավաստիացրեց փորձագետը:

ՌԴ ԳԱԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատողներ Արտյոմ Պիլինը ներկայացրեց Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալների կրճատման պատճառները: Հայաստանից Ռուսաստան արտահանումն այս տարվա հունվար-հունիս ամիսներին անցած տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, ըստ վիճակագրական տվյալների, կրճատվել է մոտ 30 անգամ՝ 106 մլն դոլարից հասնելով 3 մլն-ի: «Արտահանման կրճատում իհարկե կա, բայց սա իրական պատկերը չէ, քանի որ արտահանված բեռների մեծ մասը չի գրանցվել: Սա տեխնիկական խնդիր է: Ամեն դեպքում արտահանման ծավալները, ըստ իս, կրճատվել են մոտ երկու անգամ», - հավելեց նա:

Հայաստանից Ռուսաստան արտահանման ծավալների կրճատումը, ըստ նրա, պայմանավորված է ՌԴ տնտեսության անկմամբ և ռուբլու արժեզրկմամբ:

Պիլինի հետ համաձայնեց տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը՝ նշելով, որ ռուբլու արժեզրկումն արտահանման ծավալների կրճատումից բացի ևս մեկ խնդիր է ստեղծել հայաստանցի արտադրողների համար: «Ռուսական ռուբլու արժեզրկումը հանգեցրել է նրան, որ ՌԴ-ից Հայաստան են ներմուծվում սպառողների համար ավելի հարմար գներով  ապրանքներ, որոնք արտադրում են նաև հայրենական գործարարները: Արդյունքում բավական անբարենպաստ վիճակում են հայտնվել տեղական արտադրողները», - նշեց Խաչատրյանը:

Տնտեսագետը համոզված է, որ Եվրասիական տնտեսական միությունում պետք է առաջ գային վերոնշյալ խնդիրները, քանի որ Հայաստանի անդամակցությունն այդ կազմակերպությունը պայմանավորված էր ոչ թե տնտեսական, այլ աշխարհաքաղաքական նպատակահարմարությամբ: «Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ է դարձել՝ աշխարհաքաղաքական, անվտանգության հետ կապված հարցերից ելնելով: Ուստի այստեղ խոսել տնտեսական օգուտների մասին այդքան էլ տեղին չէ: Դրանք ուղղակի չկան: Այժմ մեծ տնտեսական դիվիդենտների մասին պետք չէ խոսել: Ուղղակի անհրաժեշտ է մարդկանց համար հարմար պայմաներ ստեղծել բեռնափոխադրումներ կատարելիս: Օրինակ, անել այնպես, որպեսզի արտահանողը շատ արագ հատի Ռուսաստանի սահմանը, չմտնի կոռուպցիոն սխեմաների մեջ և օրերով չսպասի Լարսի անցակետում», - պարզաբանեց նա:

ԵԱՏՄ-ն, ըստ Գագիկ Մակարյանի, Հայաստանի համար մեծ տնտեսական հետքրքրություն չի ներկայացնում որպես միություն: «Այնտեղ Երևանի համար եղել ու շարունակում է մնալ որպես հիմնական գործընկեր Ռուսաստանը, որը Եվրամիությունից հետո Հայաստանի երկրորդ առևտրային գործընկերն է: Ղազախստանի և Բելառուսի հետ մեր առևտրաշրջանառությունը համապատասխանաբար կազմում է 0,2 և 0,8 տոսկոս: Ռուսաստան է արտահանվում Հայաստանում արտադրված գյուղատնտեսական ծագման ապրանքների մեծ մասը: Այդպիսին էր վիճակը նաև ԱՊՀ շրջանակներում: Եվրասիական տնտեսական միությունը մեծ առավելություններ չի տալիս», - նշեց Մակարյանը:

Նրա կարծիքով, ռուբլու արժեզրկումը հանգեցրեց նրան, որ Հայաստանի շատ արտադրողներ իրենց արտադրանքի համար հումքը կամ այլ պարագաներ ձեռք են բերում Ռուսաստանից: «Սա հետևանք է Հայաստանում ռուբլու մեծ քանակի առկայության, որը կուտակվում է առևտրից ու Ռուսաստանից եկող տրանսֆերտներից, ինչը ՀՀ տնտեսությունը չի կարող կլանել: Ուստի հայ արտադրողները ստիպված են ձեռք բերել որոշակի արտադրության համար անհրաժեշտ պարագաներ, ասենք՝ շշեր, Ռուսաստանից, այն դեպքում, երբ Հայաստանում կան որակյալ ձեռնարկություններ, որոնք հիմա վնասներ են կրում», - պարզաբանեց նա:   

Բանախոսի կարծիքով Ռուսաստան-Հայաստան ապրանքաշրջանառության ակտիվացման տարբերակներից է քվոտավորված առևտուրը: «Ասենք՝ Հայաստանում արտադրվում են ինչ-որ ապրանքներ, որոնք Ռուսաստանը ձեռք է բերում կոնկրետ քանակով», - եզրափակեց Մակարյանը:

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք arshaluismghdesyan@pjc.am  հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
«ԶԼՄ-ների գործունեություն առանձնահատկությունները Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական շրջանում»
20.09.2018
13:30
Սեպտեմբերի 20-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «ԶԼՄ-ների գործունեություն առանձնահատկությունները Երևանի ավագանու ընտրությունների նախընտրական շրջանում» թեմայով։
Երևանի ավագանու ընտրություններ- 2018 «Երևանը՝ երեխաների համար»
20.09.2018
12:30
Սեպտեմբերի 20-ին Մեդիա կենտրոնում Երևանի ավագանու թեկնածուները ներկայացրեցին իրենց ծրագրերը՝ «Երևանը՝ երեխաների համար» թեմայով:
Երևանի ավագանու ընտրություններ 2018. «Որքանո՞վ է Երևանը հարմար հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար» . ավագանու թեկնածուների ծրագրերը
19.09.2018
12:30
Սեպտեմբերի 19-ին Մեդիա կենտրոնում քննարկեցինք «Որքանո՞վ է Երևանը հարմար հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար» թեման. ավագանու թեկնածուները կներկայացնեն իրենց կուսակցության կամ դաշինքի ծրագիրը:
«ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի և ՀՔԾ պետի գաղտնալսման հետևանքները. սպառնալիք ազգային անվտանգությանը»
17.09.2018
12:00
Սեպտեմբերի 17-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի և ՀՔԾ պետի գաղտնալսման հետևանքները. սպառնալիք ազգային անվտանգությանը» թեմայով։
Հրավեր Երևանի ավագանու ընտրություններին առաջադրված քաղաքապետի բոլոր թեկնածուներին
14.09.2018
16:49
«Հանրային լրագրության ակումբ» ՀԿ-ի «Մեդիա կենտրոն» նախագծի շրջանակում մենք հրավիրում ենք Երևանի ավագանու ընտրություններին առաջադրված քաղաքապետի բոլոր թեկնածուներին ուղիղ եթերում մասնակցել բանավեճի։

Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Այսօր մեդիա կենտրոնում
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ