Անցկացվել է առաջին ուսումնասիրությունը Հայաստանի շահերի բախման ոլորտում
26.06.2015
11:00
Հայաստանում առաջին անգամ անցկացվել է ուսումնասիրություն շահերի բախման ոլորտում, որի արդյունքում բացահայտվել են և վեր հանվել մի շարք կարևորագույն խնդիրներ:

Այդ հետազոտությունների արդյունքները հունիսի 26-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ ներկայացրեցին Թրանսփարենսի ինթենրեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնի փոխտնօրեն Սոնա Այվազյանը, Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամի ծրագրի համակարգող Միքայել Հովհաննիսյանը, Արմավիրի Զարգացման կենտրոնի ղեկավար Նաիրա Առաքելյանը և Մարտունու «Կանանց համայնքային խորհուրդ» ՀԿ-ի ղեկավար Անահիտ Գևորգյանը:

2009-ից ի վեր Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոնը և Եվրասիա համագործակցության հիմնադրամը իրականացրել են մի շարք ծրագրեր պետական հաստատություններում շահերի բախման երևույթի համակողմանի ուսումնասիրության նպատակով: Ծրագիրն իրականացվել է Արևելյան գործընկերության երկրներում՝ Մոլդովայում, Հայաստանում, Ուկրաինայում և Լեհաստանում:

 «Ուսումնասիրություններ, օրեսնդրության բարելավում, իրազեկման բարձրացում շահերի բախման վերաբերյալ. ահա այս ուղղություններն են եղել ընդգրկված մեր ծրագրում: Մենք իրականացրել ենք նաև հարցումներ հանրային ծառայողների շրջանում: Օրինակ՝ էթիկայի հանձնաժողովների հետ կապված ոչ բոլոր պետական մարմիններն ունենց այդ հանձնաժողովները: Իսկ որտեղ ստեղծված են էթիկայի հանձնաժողովներ, համարյա չեն գործում, կամ չկան ուղեցույցներ ու բողոքներ: Տոտալ իրազեկվածության պակաս և անգործություն է կապված էթիկայի հանձնաժողովների հետ»,-ասում է Սոնա Այվազյանը:

Նա հավելում է, որ այս պարագայում օրենքում նույնպես առկա են բազմաթիվ բացթողումներ, որոնք կանխարգելում են շահերի բախման դրույթների գործողությունները:

«Շահերի բախումը կարգավորելը կանխարգելիչ հակակոռուպցիոն միջոցառում է: Քանի որ դա չի կարգավորվում, հնարավոր չի լինում կանխարգելել նաև կոռուպցիան»,-նշում է Այվազյանը:

Միքայել Հովհաննիսյանը ասում է, որ շահերի բախումը Հայաստանում կարևորագույն թեմաներից է մեկն է: Թե կառավարման, թե հակառուպցիոն պայքարի հիմնաքարերից մեկը:

«Օբյեկտիվ պատճառներից մեկը Հայաստանի հասարակության փորք լինելն է: Հորիզոնական կապերի բավականին ակտիվ գործելն է, ինչի արդյունքում շահերի բախման վտանգը էապես ավելի մեծ է, քան այն երկրներում, որտեղ հասարակությունները ավելի մեծ են և հորիզոնական կապերը ավելի թույլ են: Հայաստանում շատ ավելի հստակ և թափանցիկ պետք է լինեն այդ մեխանիզմները և գործընթացները, որպեսզի արդարության և վստահության աստիճանը ավելի բարձր լինի»,-նշում է Հովհաննիսյանը:

«Եվրասիա համագործակցություն» հիմնադրամը հարցումներ է իրականացրել 7 նախարարությունում շուրջ 140 քաղծառայողի շրջանում:

«Ըստ հարցումների արդյունքների՝ շատերի մոտ ոչ միայն խեղաթյուրված և սխալ պատկերացումներ են շահերի բախման մասին, այլև նրանց վարքագծային մոդելը շահերի բախման իրավիճակում, ըստ էության, հակասում է այն վարքագծային մոդելին, որը պետք է լինի այդ իրավիճակում: Շատ ցածր իմացություն և վատ ընկալման աստիճան է նրանց մոտ այդ հասկացության ընկալման զուտ արժեքային մակարդակում»,-հավելեց Հովհաննիսյանը:

Նա ընդգծեց, որ քաղհասարակության կարողությունների զարգացումը նունպես կարևոր է այդ գործընթացների վերահսկման տեսանկյունից:

Ասուլիսի մասնակից Անահիտ Գևորգյանն էլ ասաց, որ իրենք ուսումնասիրել են Մարտունու քաղաքապետարանում գնումների և գույքի օտարման հարցը վերջին մեկ տարվա ընթացքում:

«Շատերի համար շահերի բախումը նոր հասկացություն էր, նույնիսկ պարզվեց, որ էթիկայի հանձնաժողով մեր քաղապետարանը չունի և նրանց գործառույթները կարգավորվում է Տարածքային կառավարման նախարարությունում ստեղծված էթիկայի հանձնաժողովով»,-նշում է Գևորգյանը:

Նա հավելում է, որ ՏԻՄ-երում գնումների գործառույթը կատարվում է օրենքի տառին և  պահանջներին համապատասխան, բայց օրենքը հեռու է իրականությունից:

«Օրինակ՝ գնումների դեպքում  հայտարարությունը պետք է տալ 3000 և ավելի տպաքանակ ունեցող թերթերում: Դա «Հայաստանի հանրապետություն» թերթն է, որը Մարտունի քաղաքի 99 տոկոսը չի կարդում: Այսինքն որտեղից անձը պետք է իմանա աճուրդի կամ գնման գործընթացի մասին: Միշտ վաճառքը կատարվում է այն գնով, որով որ հայտարարված է: Այսինքն համայնքի բյուջեն չի շահում, երբ որ կարող էր մրցակցության պայմաններում շահել: Նույն մարդն է միշտ մասնակցում ծառայությունների մատուցման գործընթացին: Շատերը խուսափում են գրանցվել գնումների գործակալությունում և մասնակցել գնումների գործընթացին, քանի որ ուզում են հեռու մնալ հարկային վարչարարությունից»,-հավելում է Գևորգյանը:

Նաիրա Առաքելյանը, ով նույնպես մասնակցում էր մամլո ասուլիսին, նշում է, որ Արմավիրի Զարգացման կենտրոնը անցկացրել է իրազեկման սեմինարներ և հարցումներ Արմավիրի 10 համայնքներում:

«Հարցումների ժամանակ մոտ 50 տոկոսը ասում էր, որ շահերի բախումը իր մեջ կոռուպցիոն ռիսկեր չի պարունակում և ընդամենը 16 տոկոսն էր, որ հարցումներին նշել էր, թե պարունակում է: Համայնքներում պետք է լինի շահերի բախման կանխարգելման քաղաքականություն, որը գրեթե բոլոր համայնքներում բացակայում է: Շահերի բախումը արտացոլվում է նաև աշխատավարձենրի չափի սահմանման դեպքում, երբ համայնքի ղեկավարը աշխատավարձի չափը սահմանում է ու դրա համար մեխանիզմներ, չափորոշիչներ հստակեցված չեն: Շատ դեպքերում աշխատավարձի չափը իր հայեցողությամբ կարող է սահմանել»,-ասաց Առաքելյանը:

Նա հավելեց, որ շատ կարևոր է, որպեսզի Տարածքայի կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը իր պարտադիր դասընթացների մեջ ներառի նաև շահերի բախման թեման ու առկա խնդիրները, որպեսզի հանրային ծառայողները իրազեկված լինեն:

Լիլիթ Առաքելյան «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր

Հեղինակի հետ կապվելու համար գրեք Lilitarakelyan@pjc.am  հասցեին:

 

Տեսանյութ
Print Friendly and PDF
Այլ մամլո հաղորդագրություններ
Հայաստանում հոգեբուժական կենտրոնները վերակազմավորելու անհրաժեշտություն կա
10.10.2018
13:00
Հայաստանում, ըստ 2017 թ. պաշտոնական տվյալների, կա 52 հազար հոգեկան առողջության խնդիր ունեցող անձ, որը 3 տոկոս ավելի է համեմատած 2016 թ. տվյալների հետ:
«2019 թ. պետական բյուջեն ազնիվ, կոնսերվատիվ և իրավիճակային բյուջե է». տնտեսագետներ
09.10.2018
13:00
Հոկտեմբերի 9-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «Պետական բյուջե-2019. մարտահրավերներ և հնարավորություններ» թեմայով։
«Խորհրդարանի ցրման ու արտահերթ ընտրությունների անցկացման հնարավոր տարբերականներն ու մեխանիզմները»
05.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 5-ին Գյումրիում, Շիրակի պետական համալսարանի մեծ դահլճում (Հասցե: Պ.Սևակ 4, Գյումրի) տեղի ունեցավ հանրային քննարկում «Խորհրդարանի ցրման ու արտահերթ ընտրությունների անցկացման հնարավոր տարբերականներն ու մեխանիզմները» թեմայով։
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի 2018թ. զեկույցի ներկայացում. «Հայաստանում երեխաներին ուղղված հանրային ծախսերի գնահատում»
05.10.2018
12:00
Հոկտեմբերի 5-ին «Մեդիա կենտրոնում» ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամը (ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը) ներկայացրեց 2018թ. իրականացրած «Հայաստանում երեխաներին ուղղված հանրային ծախսերի գնահատում» թեմայով զեկույցի արդյունքները, ըստ որի երեխաներին ուղղված հանրային ծախսերը նվազել են թե՛ ընդհանուր ծախսերի և թե՛ սոցիալական ծախսերի համեմատ:
«ԱԺ արտահերթ ընտրությունների անցկացման հնարավոր մեխանիզմները»
04.10.2018
11:00
Հոկտեմբերի 4-ին «Մեդիա կենտրոնում» տեղի ունեցավ քննարկում «ԱԺ արտահերթ ընտրությունների անցկացման հնարավոր մեխանիզմները» թեմայով։
Միանալ մեզ սոց․ ցանցերում
ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ԳՐԱՆՑՈՒՄ
Ծառայություններ
Տեսանյութեր
Մամլո հաղորդագրություն
Հայաստան-Թուրքիա Միջոցառումներ